خلاصهٔ اجرایی — روسیه و چین پنج‌شنبه با استفاده از حق وتو در شورای امنیت، تلاش آمریکا برای تمدید مأموریت هیئت کارشناسان ناظر بر کمیتهٔ تحریم‌های ۱۷۳۷ ایران را ناکام گذاشتند؛ نمایندهٔ روسیه واسیلی نبنزیا گفت مسکو «تحت هیچ شرایطی اجازهٔ بازگرداندن تحریم‌ها علیه تهران را نخواهد داد» و چین رسماً اعلام کرد با انقضای قطعنامهٔ ۲۲۳۱، پروندهٔ هسته‌ای ایران در شورای امنیت بسته است — این چهارمین‌بار متوالی است که مسکو و پکن این کمیته را فلج می‌کنند، و با انقضای مأموریت فعلی در ۲۷ سپتامبر، یکی از مهم‌ترین سازوکارهای نظارتی سازمان ملل بر ایران عملاً بدون ناظر می‌ماند. هم‌زمان، هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل در گزارشی گسترده اعلام کرد «دلایل معقولی» وجود دارد که آمریکا در حملات به یک مدرسه در میناب و یک مجموعهٔ ورزشی در لامرد — با بیش از ۱۵۰ کشته — مرتکب جنایت جنگی شده، و هم‌زمان حکومت ایران را به «جنایت علیه بشریت» در سرکوب معترضان متهم کرد؛ سازمان حقوق بشر ایران (اسلو) نیز فهرست نام بیش از ۴,۲۰۰ کشتهٔ اعتراضات دی‌ماه را منتشر کرد.

در یمن، جنگ همچنان در حال گسترش است: عربستان با کمبود موشک رهگیر از فرانسه، بریتانیا، پاکستان و مصر کمک خواسته، سخنگوی حوثی‌ها مدعی حملهٔ تازه به پالایشگاه آرامکوی یَنبُع و پایگاه هوایی ملک خالد شده، و رهبر انصارالله در سخنرانی گسترده‌ای اتهام سعودی دربارهٔ هدف‌گیری مکه را «دروغ بزرگ» خواند و ریاض را «آغازگر همهٔ مراحل تجاوز» توصیف کرد؛ سعودی مکه را «خط قرمز» اعلام کرده است. ایران هم‌زمان درگیر یک بحران دیپلماتیک دوجانبه با اروپا شد: سفیر آلمان به‌دلیل مواضع ضدایرانی برلین احضار شد و تهران در اقدامی تلافی‌جویانه به دیپلمات سوئد ۴۸ ساعت مهلت داد کشور را ترک کند، پس از آنکه استکهلم یک کارمند سفارت ایران را به اتهام تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی اخراج کرده بود. یک هشدار سایبری مشترک آمریکا-بریتانیا-هلند نیز از کارزار جاسوس‌افزار ایرانی موسوم به «چوزن بریک» علیه مخالفان و روزنامه‌نگاران در تبعید خبر داد.

در داخل ایران، هم‌زمان با چهارمین سالگرد مرگ ژینا (مهسا) امینی، شاهزاده رضا پهلوی خواستار ادامهٔ راه جنبش «زن، زندگی، آزادی» شد و اعتصاب سراسری در ۱۷ شهر کردستان و آذربایجان غربی برگزار شد؛ حکومت هم‌زمان رزمایش بزرگ «جان‌فدای ایران» با محدودیت ترافیکی گسترده در تهران را برای شنبه اعلام کرد. GM Defense نیز به گزارش‌های رسانه‌ای وارد مذاکره با لاکهید مارتین برای تولید قطعات موشکی شده تا ذخایر فرسودهٔ آمریکا در جنگ ایران را جبران کند.

تازه‌ترین‌ها

روسیه و چین کمیتهٔ تحریم‌های ایران را وتو کردند؛ نهاد ناظر بدون سرپرست می‌ماند

روسیه و چین پنج‌شنبه با وتوی قطعنامهٔ پیشنهادی آمریکا، تلاش واشنگتن برای تمدید مأموریت هیئت کارشناسان کمیتهٔ تحریم‌های ۱۷۳۷ ایران در شورای امنیت را ناکام گذاشتند. نمایندهٔ روسیه در شورای امنیت، واسیلی نبنزیا، گفت مسکو معتقد است قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و بنابراین هرگونه تلاش برای بازگرداندن یا تمدید تحریم‌های «اسنپ‌بک» علیه ایران «فاقد وجاهت حقوقی» است؛ نمایندهٔ آمریکا در پاسخ، وتوی مسکو و پکن را «مغایر قواعد بین‌المللی» توصیف کرد. نمایندهٔ چین نیز جداگانه اعلام کرد با انقضای قطعنامهٔ ۲۲۳۱، بررسی پروندهٔ هسته‌ای ایران در شورای امنیت «عملاً پایان‌یافته» تلقی می‌شود.

این چهارمین فصل متوالی است که روسیه و چین کمیتهٔ ۱۷۳۷ را فلج می‌کنند — این‌بار درست پس از آنکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای نخستین‌بار در ۲۰ سال، پروندهٔ ایران را به شورای امنیت ارجاع داده بود. مأموریت فعلی هیئت کارشناسان در ۲۷ سپتامبر منقضی می‌شود؛ با شکست تلاش آمریکا برای تمدید آن، این نهاد -که وظیفهٔ اصلی‌اش نظارت فنی و گزارش‌دهی دربارهٔ اجرای تحریم‌هاست- تا اطلاع ثانوی بدون کارشناس فعال و عملاً بدون ناظر می‌ماند.

🔎 این چهارمین وتوی متوالی روسیه-چین علیه بازسازی سازوکار نظارتی سازمان ملل بر ایران است؛ نتیجهٔ عملی آن نه لغو تحریم‌ها، بلکه از‌کارافتادگی نهاد فنی‌ای است که باید بر اجرای آن‌ها نظارت کند.

منابع: Al Jazeera — Russia, China veto UN mandate to monitor Iran sanctions · The National — Russia and China veto US draft to extend UN monitoring of Iran sanctions · Arab News — UN sanctions committee paralyzed as nuclear watchdog refers Iran to Security Council for first time in 20 years (پیشینهٔ ارجاع پروندهٔ ایران به شورای امنیت، گزارش‌شده در ۱۹ شهریور) · Security Council Report — Iran, September 2026 Monthly Forecast

سازمان ملل: «دلایل معقول» برای جنایت جنگی آمریکا در ایران؛ جنایت علیه بشریت حکومت تهران

هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل دربارهٔ ایران در گزارش تازهٔ خود اعلام کرد «دلایل معقولی» وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا در حملات به یک مدرسه در میناب و یک مجموعهٔ ورزشی در لامرد — که به گفتهٔ این هیئت بیش از ۱۵۰ کشته، از جمله زنان و کودکان، برجای گذاشت — مرتکب جنایت جنگی شده است. همین هیئت هم‌زمان اعلام کرد دلایل کافی برای اتهام «جنایت علیه بشریت» علیه حکومت ایران به‌دلیل سرکوب معترضان نیز وجود دارد. این یافته‌ها واکنش گستردهٔ رسانه‌های غربی از جمله گاردین، آسوشیتدپرس، رویترز، بی‌بی‌سی، ان‌پی‌آر، اسکای‌نیوز و سی‌بی‌اس‌نیوز را برانگیخته؛ دولت آمریکا تاکنون واکنش رسمی به این یافته‌ها نداده است.

هم‌زمان، سازمان غیردولتی «حقوق بشر ایران» (IHRNGO، مستقر در اسلو) فهرست نام بیش از ۴,۲۰۰ کشتهٔ اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ را منتشر کرد که از میان آن‌ها ۴۲۰ زن و ۲۸۱ کودک شناسایی شده‌اند؛ کشته‌ها در ۳۰ از ۳۱ استان کشور ثبت شده و گزارش از «شلیک مستقیم نیروهای حکومتی با سلاح جنگی» — از جمله هدف‌گیری اندام‌های حیاتی، شلیک به افراد در حال فرار و استفادهٔ از تک‌تیرانداز — خبر می‌دهد. دست‌کم ۲۹ اعدام و بیش از ۱۰۰ حکم اعدام دیگر نیز به این اعتراضات مرتبط شده‌اند. مدیر IHRNGO، محمود امیری‌مقدم، هشدار داد آمار واقعی کشته‌ها به‌دلیل قطعی گستردهٔ اینترنت در بحبوحهٔ سرکوب، احتمالاً از رقم مستندشده نیز بیشتر است.

⚠️ گزارش هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل هر دو طرف جنگ را هدف اتهام قرار می‌دهد — این یک سند یک‌طرفه به‌نفع تهران یا واشنگتن نیست، بلکه هر دو را به نقض حقوق بین‌الملل متهم می‌کند.

منابع: The Guardian — Iran school bombing: grounds to believe US was behind atrocity, UN finds · Iran International — UN accuses Iran of crimes against humanity over protest crackdown · VOA فارسی — فهرست ۴,۲۰۰ کشتهٔ اعتراضات

ونس: واشنگتن حاضر به فاصله‌گیری از نتانیاهوست

معاون رئیس‌جمهوری آمریکا جی‌دی ونس سه‌شنبه در کنفرانس فناوری All-In در لس‌آنجلس گفت ترامپ «تمایل نشان داده که در صورت تعارض منافع مردم آمریکا با منافع دولت اسرائیل، از "بی‌بی" نتانیاهو فاصله بگیرد» — ویژگی‌ای که به گفتهٔ ونس، هیچ‌یک از رؤسای‌جمهوری آمریکا در ۴۰ سال اخیر نداشته‌اند. او تأکید کرد: «ما نمی‌توانیم اجازه دهیم سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه تابع دولت اسرائیل باشد» و افزود اگرچه اسرائیل شریک نظامی و اطلاعاتی مهمی است، مواضع آمریکا همیشه با مواضع اسرائیل هم‌خوانی ندارد.

این اظهارات در پی چند نقطهٔ اصطکاک اخیر میان واشنگتن و اورشلیم مطرح شده: پایان‌دادن آمریکا به جنگ با ایران بدون تضمین مهار کامل برنامهٔ هسته‌ای ایران، و امضای توافق هسته‌ای غیرنظامی با عربستان سعودی بدون الزام ریاض به عادی‌سازی روابط با اسرائیل — تصمیماتی که محافل هوادار اسرائیل را ناامید کرده است. منتقدان ونس را به «تطمیع دشمنان اسرائیل» متهم کردند و از او پرسیدند چرا اسرائیل را به‌طور خاص هدف انتقاد قرار داده نه دیگر بازیگران منطقه‌ای؛ امتناع او از رد نظریه‌های توطئهٔ تاکر کارلسون دربارهٔ اسرائیل نیز تنش با حامیان اسرائیل را تشدید کرده است.

منابع: Jerusalem Post — Trump willing to 'part ways' with Netanyahu when necessary, has often opposed him, Vance says

هزینهٔ ۳۸میلیاردی جنگ؛ ۵۰هزار نیروی آمریکایی و ورود جنرال‌موتورز به تولید قطعات موشکی

بازرس کلی وزارت دفاع آمریکا در نخستین گزارش الزامی خود به کنگره دربارهٔ جنگ ایران فاش کرد آمریکا در جریان این جنگ بیش از ۵۰,۰۰۰ نیرو مستقر کرده — رقمی که ابعاد واقعی درگیری نظامی آمریکا در منطقه را نسبت به روایت رسمی اولیهٔ کاخ سفید بسیار بزرگ‌تر نشان می‌دهد. دفتر بودجهٔ کنگرهٔ آمریکا (CBO) نیز در ارزیابی جداگانه‌ای اعلام کرد جنگ آمریکا با ایران تا اول اوت بیش از ۳۸ میلیارد دلار برای وزارت دفاع هزینه داشته و ماهانه تا ۳ میلیارد دلار دیگر بر این رقم افزوده می‌شود — رقمی هم‌خوان با برآورد پیشین وزیر دفاع پیت هگست (۳۷.۵ میلیارد دلار). کاخ سفید درخواست ۸۷.۶ میلیارد دلار بودجهٔ تکمیلی داده که هنوز در کنگره تصویب نشده؛ CBO سهم مرتبط با جنگ در این درخواست را ۴۲.۳ میلیارد دلار برآورد کرده است.

هم‌زمان، به گزارش‌های رسانه‌ای، جنرال‌موتورز (از طریق زیرمجموعهٔ نظامی‌اش GM Defense) وارد مذاکره با لاکهید مارتین برای تولید قطعات پرمصرف موشکی شده تا ظرفیت تولید سامانه‌های موشکی پیشرفته را دو تا چهار برابر کند؛ ذخایر پدافند هوایی آمریکا که پیش‌تر به‌دلیل کمک‌رسانی به اوکراین کاهش یافته بود، با جنگ ایران به سطح بحرانی رسیده است. توافق نهایی میان دو شرکت هنوز حاصل نشده و جزئیات آن می‌تواند تغییر کند.

نمایندهٔ دموکرات برندن بویل گفت: «دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان سال‌ها گفته‌اند توان کمک به خانواده‌های داخل کشور را نداریم، اما ظاهراً برای یک جنگ بی‌حاصل ده‌ها میلیارد دلار پیدا می‌کنند.» هم‌زمان، مجلس نمایندگان برای سومین‌بار قطعنامهٔ محدودسازی اختیارات جنگی ترامپ را به رأی گذاشت و هفت جمهوری‌خواه — از جمله نمایندهٔ کارولینای جنوبی نانسی میِیس که علناً دلیل رأی خود را توضیح داد — به آن رأی مثبت دادند. طبق پی‌بی‌اس، تاکنون ۱۸ نظامی آمریکایی کشته شده‌اند و نظرسنجی آسوشیتدپرس-NORC نشان می‌دهد تنها سه از هر ده آمریکایی عملکرد ترامپ در قبال ایران را تأیید می‌کنند.

در تحول موازی، مجلس نمایندگان با ۲۶۲ رأی موافق در برابر ۱۵۹ رأی مخالف لایحهٔ تحریم روسیه و ایران موسوم به «قانون لیندزی گراهام» را نهایی و برای امضا به میز ترامپ فرستاد. این لایحه اختیار وضع تعرفهٔ تا ۱۰۰درصدی علیه بزرگ‌ترین خریداران نفت و گاز روسیه را به ترامپ می‌دهد و تحریم‌های تازه‌ای نیز علیه ایران دربر دارد.

🔎 هم‌گرایی برآورد رسمی CBO، آمار خودِ پنتاگون دربارهٔ ۵۰هزار نیرو، و ورود یک خودروساز غیرنظامی مثل جنرال‌موتورز به زنجیرهٔ تولید موشک، نشان می‌دهد این جنگ اکنون بخشی از ساختار صنعتی-دفاعی دائمی آمریکا شده، نه یک عملیات کوتاه‌مدت.

منابع: Jerusalem Post — US deployed more than 50,000 troops during Iran war, inspector general report says · PBS/AP — Iran war has cost the U.S. more than $38 billion so far, budget office says · NPR — House sends Russia and Iran sanctions bill to Trump's desk · The National Interest — Is General Motors Entering the Missile Business?

آسیب گستردهٔ پایگاه‌های آمریکایی؛ تأیید تصویری CNN از نقش ماهواره‌های روسی

بازرس کلی وزارت دفاع آمریکا در همان گزارش، «زیان تجهیزات» ناشی از حملات ایران را تا سقف ۳.۷ میلیارد دلار برآورد کرد — شامل نزدیک به ۶۰ فروند هواپیما — و از آسیب به پایگاه‌های آمریکایی در کویت، بحرین، قطر، امارات، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن خبر داد. تصاویر منتشرشدهٔ سی‌بی‌اس نیوز آسیب گسترده در کمپ عریفجان کویت و پایگاه هوایی «پرنس سلطان» عربستان را نشان می‌دهد.

یک تحقیق تصویری تازهٔ سی‌ان‌ان اکنون ادعای پیشین میدل‌ایست‌مانیتور را با شواهد مستند تأیید کرده است: ۱۴ ماهوارهٔ جاسوسی روسیه دو روز پیش از حملهٔ ایران بر فراز پایگاه «پرنس سلطان» چرخیدند و داده‌های تصویری، رادیویی و حرارتی گردآوری کردند که به گفتهٔ کارشناسان در انهدام یک هواپیمای آواکس آمریکا و مجروح‌شدن ۱۲ نظامی آمریکایی در آن حمله نقش «حیاتی» داشت.

⚠️ اگرچه تحقیق سی‌ان‌ان جزئیات فنی گردش ماهواره‌ها را مستند کرده، ارزیابی نهایی دربارهٔ میزان دقیق کمک این داده‌ها به هدف‌گیری ایران همچنان تحلیلی است و تأیید رسمی دولت آمریکا یا روسیه دربارهٔ آن منتشر نشده.

منابع: CBS News — New photos show widespread damage at U.S. positions · CNN — Russian spy satellites over Prince Sultan base

عملیات نجات خلبانان اف-۱۵: فیلم‌های تازه طبقه‌بندی‌خارج‌شده

شبکهٔ سی‌بی‌اس‌نیوز (۶۰ Minutes) فیلم‌ها و تصاویر تازه طبقه‌بندی‌خارج‌شده‌ای از عملیات نجات دو خدمهٔ یک فروند اف-۱۵ای استرایک ایگل آمریکا منتشر کرد که در نزدیکی اصفهان با موشک زمین‌به‌هوای دوش‌پرتاب ایران سرنگون شد — نخستین هواپیمای سرنشین‌دار آمریکایی که از زمان حملهٔ ۲۰۰۳ به عراق در نبرد سقوط کرده و نخستین عملیات زمینی آمریکا در خاک ایران از زمان تلاش ناکام نجات گروگان‌ها در ۱۹۸۰.

خلبان («آلفا») ساعاتی پس از سقوط با بالگرد HH-60W نجات یافت، اما افسر سامانه‌های تسلیحاتی («براوو») که چند مایل دورتر از خلبان فرود آمده و دچار شکستگی کمر، بازو و شانه شده بود، پس از نزدیک به ۵۰ ساعت فرار و اختفا در خاک دشمن نجات یافت. عملیات دوم شامل ۲۱ فروند هواپیما، بیش از ۹۰ نیروی زمینی، هواپیماهای MC-130، بالگردهای MH-6M Little Bird، عملیات فریب سازمان سیا و ضربات موازی سپاه پاسداران به هدف‌های محیطی بود. نخستین جملهٔ براوو پس از نجات، به گزارش این شبکه، تنها این بود: «بریم.»

منابع: Army Recognition — New declassified videos show U.S. rescue of F-15E crew in Iran with 21 aircraft and 90 ground troops

هوش مصنوعی Claude در خدمت هدف‌گیری نیروی دریایی آمریکا

شرکت آنتروپیک در گزارش تهدیدات خود فاش کرد یک «عامل تهدید» وابسته به ایران از هوش مصنوعی Claude برای گردآوری اطلاعات متن‌باز — تصاویر ماهواره‌ای، داده‌های ردیابی کشتی و هواپیما، و کپشن تصاویر نظامی عمومی — و تدوین توصیه‌های هدف‌گیری علیه مواضع نیروی دریایی آمریکا بهره برده است. این حساب مسدود و اطلاعات آن با دولت آمریکا به‌اشتراک گذاشته شد. دسترسی به Claude در ایران مسدود است، اما به گفتهٔ کارشناسان، عوامل خصمانه به‌سادگی با VPN و شماره‌تلفن‌های خارجی حساب می‌سازند.

نیکیتا شاه، پژوهشگر ارشد CSIS، به سی‌بی‌اس گفت این ابزارها «کاری را که این بازیگران از پیش انجام می‌دادند، سریع‌تر، مؤثرتر و کارآمدتر» می‌کنند. آنتروپیک همچنین سه حساب وابسته به دولت ایران را شناسایی کرد که از Claude برای کمپین‌های تبلیغاتی — از جمله نسبت‌دادن جعلی ادعاها به اندیشکده‌هایی مانند بروکینگز و رند — بهره می‌بردند.

منابع: CBS News — AI is making it "easier than ever" for adversaries to target U.S. military

هشدار سایبری سه‌جانبه: جاسوس‌افزار «چوزن بریک» ایران علیه مخالفان در تبعید

سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا (اف‌بی‌آی)، بریتانیا (NCSC) و هلند (AIVD) در هشداری مشترک از کارزار جاسوس‌افزاری موسوم به «چوزن بریک» (CHOSEN BRICK) خبر دادند که به گفتهٔ آن‌ها عوامل سایبری وابسته به دولت ایران از طریق کمپین‌های فیشینگ هدفمند در واتس‌اپ و تلگرام برای سرقت اطلاعات حساس از آن بهره می‌برند. این بدافزار پس از نصب، به مهاجمان امکان دسترسی به مخاطبان، ایمیل‌ها و پیام‌های شبکه‌های اجتماعی قربانی را می‌دهد.

اهداف اصلی این کارزار، مخالفان سیاسی، فعالان حقوق بشر و اصحاب رسانه هستند؛ مهاجمان با ترفندهای مهندسی اجتماعی، قربانیان را به دانلود فایل‌های آلوده روی سامانه‌های ویندوز ترغیب می‌کنند. اطلاعات شخصی برخی قربانیان در سایت‌های افشاگر وابسته به ایران منتشر شده که امنیت جانی آن‌ها را نیز به خطر انداخته است.

منابع: Al Jazeera — UK, US, Netherlands warn of Iranian spyware targeting dissidents · Arab News — UK, US and Netherlands issue advisory on Iran-linked spyware

تشدید نبرد دریایی: قایق‌های ایرانی، پهپاد دریایی و نفتکش‌های مشکوک

ارتش آمریکا اعلام کرد این هفته دو قایق کوچک ایرانی را که تلاش داشتند یک پهپاد سطحی بدون سرنشین (USV) آمریکایی را در آب‌های نزدیک ایران بربایند، منهدم کرده است. رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند دو قایق صیادی در هرمزگان هدف یک «پهپاد متخاصم» قرار گرفته و شماری از صیادان مفقود شده‌اند — بدون اشاره به تلاش برای تصاحب پهپاد آمریکایی. سنتکام مدعی شد تنگهٔ هرمز «کاملاً باز و تحت کنترل نیروی دریایی آمریکا» است، در حالی‌که آمار مستقل کشتیرانی نشان از کاهش نزدیک به ۹۵درصدی ترافیک این آبراه نسبت به پیش از جنگ دارد.

گارد ساحلی و اف‌بی‌آی همچنان حملهٔ سایبری مشکوک به نفتکش لیبریایی «وی‌ال پراسپریتی» را که هفتم اوت در مسیر مصر به گالوستون تگزاس ۳۰ ساعت ارتباطات خود را از دست داد بررسی می‌کنند؛ به گزارش وال‌استریت‌ژورنال، این پرونده اکنون به دومین نفتکش عازم تگزاس نیز گسترش یافته و آمریکا هنوز آن را رسماً به ایران نسبت نداده است.

⚠️ ادعای «بازبودن کامل» تنگهٔ هرمز از سوی سنتکام با افت ۹۵درصدی ترافیک واقعی کشتیرانی در تضاد آشکار است؛ این دو روایت باید کنار هم و با احتیاط خوانده شوند.

منابع: AP — US military says it destroyed 2 small Iranian boats trying to steal a sea drone

گسترش جنگ یمن: کمبود رهگیر عربستان، ادعای حملهٔ حوثی‌ها به یَنبُع و نطق رهبر انصارالله دربارهٔ مکه

سخنگوی نظامی حوثی‌ها، یحیی سریع، چهارشنبه مدعی شد شبه‌نظامیان یمنی دهه‌ها موشک و پهپاد به تأسیسات نفتی آرامکو در بندر یَنبُع در سواحل دریای سرخ شلیک کرده‌اند که به گفتهٔ او «آتش‌سوزی و تخریب گسترده» به‌بار آورده، و هم‌زمان پایگاه هوایی «ملک خالد» در شهر خامیس مشیط جنوب غربی عربستان را نیز با چند فروند موشک بالستیک هدف قرار داده‌اند. وزارت دفاع عربستان دربارهٔ این ادعاها اظهارنظر نکرده و هیچ منبع مستقلی آن‌ها را تأیید نکرده است.

این تشدید هم‌زمان با آن است که عربستان — به گزارش آسوشیتدپرس — به‌دلیل کمبود موشک‌های رهگیر، از فرانسه، بریتانیا، پاکستان و مصر درخواست استقرار سامانه‌های پدافند هوایی کرده، چرا که متحد اصلی‌اش آمریکا نیز در جریان جنگ شش‌ماهه با ایران ذخیرهٔ موشک‌های رهگیرش را کاهش داده است. رهبر انصارالله یمن، سید عبدالملک بدرالدین الحوثی، در سخنرانی گسترده‌ای اتهام سعودی مبنی بر هدف‌گیری مکهٔ مکرمه توسط پهپادهای یمنی را «دروغی بسیار بزرگ» خواند و گفت عملیات یمنی‌ها صرفاً پالایشگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی سعودی را هدف قرار داده و «به‌شدت از اماکن مقدس اسلامی دور» بوده است؛ او عربستان را «آغازگر همهٔ مراحل تجاوز» به یمن توصیف کرد، مدعی شد بیش از ۲,۰۰۰ مسجد یمن زیر حملات سعودی قرار گرفته، و ریاض را به تلاش برای «تخریب چهرهٔ» یمنی‌ها میان مسلمانان جهان متهم کرد. عربستان پیش‌تر مکه را «خط قرمز» اعلام کرده و مدعی رهگیری یک پهپاد در نزدیکی این شهر شده بود.

این تحولات پس از ادعای پیشین سخنگوی حوثی‌ها مبنی بر سرنگونی یک فروند جنگندهٔ اف-۱۵ سعودی با موشک زمین‌به‌هوای بومی در استان مأرب رخ می‌دهد — ادعایی که رویترز، سی‌ان‌ان و تی‌دبلیو‌زد همچنان «تأییدنشده» توصیف می‌کنند. گزارش‌های غربی هم‌زمان از فرار ده‌ها هزار غیرنظامی یمنی به‌دلیل گسترش دامنهٔ جنگ خبر می‌دهند. قیمت نفت همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است.

⚠️ ادعای حملهٔ حوثی‌ها به یَنبُع و پایگاه ملک خالد، همچون ادعای سرنگونی اف-۱۵، صرفاً از منبع سخنگوی حوثی است و بدون تأیید مستقل یا واکنش رسمی سعودی باید با احتیاط خوانده شود؛ اتهام سعودی دربارهٔ هدف‌گیری مکه نیز تنها از یک سو (ریاض) مطرح شده و حوثی‌ها آن را رد می‌کنند.

منابع: Türkiye Today — Houthis claim attacks on Saudi Aramco's Yanbu refinery, air base · AP — Saudis seek allies' help as missile defenses run low · The War Zone — Houthis Claim Saudi F-15 Kill Over Yemen · TIME — Saudi Arabia declares Mecca a 'red line' as Houthis deny targeting holy site · NBC News — Saudi Arabia accuses Houthis of attacking Mecca, warns holy city is a 'red line'

بحران دیپلماتیک با اروپا: احضار سفیر آلمان و اخراج متقابل دیپلمات با سوئد

وزارت خارجهٔ ایران سفیر آلمان در تهران، اکسل ویلهلم دیتمان، را در پی «موضع‌گیری‌های ناشایست مقام‌های ارشد آلمانی» علیه ایران و آنچه «اقدامات مداخله‌جویانهٔ سفارت» توصیف شد، احضار و اعتراض شدید خود را ابلاغ کرد.

هم‌زمان، بحران دیپلماتیک تازه‌ای با سوئد نیز اوج گرفت: سوئد یک کارمند سفارت ایران در استکهلم را به اتهام نقض کنوانسیون وین و طرح تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی در سوئد اخراج کرد. ایران در واکنش، علیرضا یوسفی، مدیرکل اروپای غربی وزارت خارجه، سفیر سوئد در تهران را احضار و اعتراض شدید به سیاست‌های «مخرب» استکهلم را ابلاغ کرد و به یک دیپلمات سوئدی ۴۸ ساعت مهلت داد ایران را ترک کند. دولت سوئد پیش‌تر مقامات ایرانی مستقر در سفارت تهران در استکهلم را به فعالیت علیه گروه‌های اپوزیسیون با استفاده از شبکه‌های جنایی متهم کرده بود؛ تهران این اتهامات را «بی‌اساس» خواند. روابط دو کشور از پیش به‌دلیل اعدام یک شهروند ایرانی-سوئدی به اتهام جاسوسی برای اسرائیل در مارس، تیره بوده است.

منابع: The National — Iran expels Swedish diplomat after Tehran accused of security threats · Al Jazeera — Sweden expels Iran embassy employee, citing security concerns

عفو بین‌الملل: «معماران فجایع» — ۸۷ مقام ایرانی متهم به جنایت علیه بشریت

سازمان عفو بین‌الملل در گزارشی بیش از هزار صفحه‌ای با عنوان «معماران فجایع» (Architects of Atrocities) که هم‌زمان با چهارمین سالگرد جنبش «زن، زندگی، آزادی» منتشر شد، اعلام کرد مقامات جمهوری اسلامی در سرکوب اعتراضات سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۲ مرتکب جنایت علیه بشریت شدند — شامل قتل، شکنجه، ناپدیدسازی اجباری، بازداشت خودسرانه، تجاوز و آزار سیاسی، جنسیتی، قومی و مذهبی. این سازمان ۸۷ مقام را نام برد که باید تحت بازجویی کیفری قرار گیرند: ۱۰ مقام ملی و ۷۷ مقام استانی و شهرستانی، شامل ۶۲ فرمانده نیروی امنیتی (۳۳ سپاه، ۲۷ فراجا) و ۲۵ مقام وزارت کشور.

بر پایهٔ شواهد گردآوری‌شدهٔ عفو بین‌الملل، دست‌کم ۳۷۷ معترض و رهگذر — از جمله ۵۶ کودک — در جریان این سرکوب کشته شدند که به‌طور نامتناسبی از اقلیت‌های کرد و بلوچ بودند. عفو بین‌الملل خواستار پیگرد بین‌المللی این مقامات شده است.

منابع: Amnesty International — Architects of Atrocities

سالگرد ژینا امینی: فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و اعتصاب سراسری کردستان

هم‌زمان با چهارمین سالگرد مرگ ژینا (مهسا) امینی، شاهزاده رضا پهلوی در بیانیه‌ای گفت: «چهار سال از روزی می‌گذرد که مستبدان جان دختر ایران، مهسا امینی، را گرفتند... [حکومت] گمان می‌کرد می‌تواند خون او را هم مانند بسیاری دیگر لگدمال کند، اما یک ملت برای او قیام کرد.» او جنبش «زن، زندگی، آزادی» را بخشی جدایی‌ناپذیر از مبارزهٔ مستمر مردم ایران برای پایان‌دادن به جمهوری اسلامی و «بازپس‌گیری ایران» توصیف کرد و از قربانیان دیگر سرکوب — نیکا شاکرمی، سارینا اسماعیل‌زاده، کیان پیرفلک، خدانور لجه‌ای، حمیدرضا روحی و مجیدرضا رهنورد — یاد کرد. کانون صنفی معلمان ایران نیز در بیانیه‌ای جداگانه یاد امینی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» را گرامی داشت.

مقامات ایران هم‌زمان جاده‌های منتهی به آرامگاه امینی در سقز را مسدود کردند تا از تجمع در محل جلوگیری شود. در دست‌کم ۱۷ شهر کردستان و آذربایجان غربی — از جمله سنندج، سقز، دیواندره، کامیاران، قروه، بیجار، مهاباد، بوکان، میاندوآب، مریوان، بانه، اشنویه و پیرانشهر — اعتصاب سراسری برگزار شد؛ در سنندج، سقز و دیواندره ۷۰ تا ۸۰ درصد کسبه به این اعتصاب پیوستند. مقامات پیش از اعتصاب کسبه را به پلمب مغازه، لغو پروانه و جریمه تهدید کردند، خودروهای زرهی مسلسل‌دار در سنندج و مریوان مستقر شد و کاهش سرعت اینترنت گزارش شد؛ با این‌حال اعتصاب به‌عنوان یک روش اعتراض مدنی جاافتاده در کردستان ادامه یافت.

منابع: Reza Pahlavi — Statements · HANA — Kurdistan cities hold general strike on fourth anniversary of Zhina Amini's state killing · Jerusalem Post — Four years after Mahsa Amini, Iran's demand for civil freedom endures

پروندهٔ جاسوسی گرانوفسکی: سنگین‌ترین حکم تاکنون علیه عامل ایران در اسرائیل

دادگاه مرکزی لُد اسرائیل، الکساندر گرانوفسکی، ساکن پتاح‌تیکوا، را به ۱۳.۵ سال زندان — سنگین‌ترین حکم تاکنون در سلسله پرونده‌های مشابه — به اتهام تماس مستمر با یک مأمور ایرانی و اجرای مأموریت‌ها به نمایندگی او محکوم کرد. گرانوفسکی به تمام اتهامات کیفرخواست — تماس با عامل خارجی، ارائهٔ اطلاعات به دشمن، چند فقره تخریب اموال و آتش‌افروزی — اعتراف کرد و به آتش‌زدن ۹ خودرو و اسپری‌کردن شعارهای ضد نتانیاهو به دستور رابط ایرانی‌اش محکوم شناخته شد؛ او همچنین یونیفورم ارتش اسرائیل خریداری کرده و از دو نفر دارای سابقهٔ کیفری اطلاعات فراهم کرده بود.

به گزارش این دادگاه، گرانوفسکی از اواخر نوامبر ۲۰۲۴ تا بازداشتش در ۱۵ دسامبر همان سال، از طریق تلگرام با فردی وابسته به اطلاعات ایران در تماس بود و در ازای دریافت پول از طریق کیف‌پول‌های دیجیتال، از جمله محلهٔ منزل بنی گانتس و نیروگاه ردینگ تل‌آویو عکس‌برداری کرد. دادگاه در رأی خود اعلام کرد «انگیزهٔ مالی از شدت رفتاری که امنیت عمومی را به خطر انداخت، نمی‌کاهد.»

منابع: Jerusalem Post — Petah Tikva man sentenced to over 13 years in prison for carrying out tasks for Iranian agent

جانشینی: فراخوان وحدت مجتبی خامنه‌ای همچنان نادیده گرفته می‌شود

به گزارش شورای ملی مقاومت ایران، فراخوان وحدت مجتبی خامنه‌ای به جناح‌های حکومتی همچنان در عمل نادیده گرفته می‌شود. اختلافات آشکار میان جناح‌های تندرو و اصلاح‌طلب/عمل‌گرا حول محور دولت مسعود پزشکیان ادامه دارد: تندروها مذاکرات با میانجی‌گری عمان دربارهٔ تنگهٔ هرمز را شکستی راهبردی می‌دانند — نمایندهٔ تندرو حسین شریعتمداری مدعی شده «تفاهم با عمان فرصت نفس‌کشیدن به آمریکا می‌دهد» — و نمایندگان مجلس اظهارات وزیر پیشین اقتصاد عبدالناصر همتی را نشانهٔ ضعف در برابر دشمن توصیف کرده‌اند. اختلاف بر سر اعتبار تلویزیون دولتی نیز بالا گرفته، جایی‌که برخی مجریان از «هویت ایرانی-اسلامی» در برابر انتقاداتی دفاع می‌کنند که می‌گوید ۶۰ تا ۷۰ درصد ایرانیان دیگر برنامه‌های صداوسیما را دنبال نمی‌کنند.

🔎 این گزارش از منبع اپوزیسیونی (شورای ملی مقاومت/مجاهدین خلق) است؛ در غیاب پوشش مستقل غربی از این اختلافات درونی، باید با احتیاط و صرفاً به‌عنوان روایت یک‌طرفه از صف‌بندی‌های حکومتی خوانده شود.

منابع: NCRI — From Oman to State TV: Rival Factions in Iran Defy Mojtaba Khamenei's Call for Unity

بحران اقتصادی داخل ایران: عقب‌نشینی از حجاب اجباری، رزمایش «جان‌فدای ایران» و مهاجران افغان

حکومت ایران، به‌رغم فشار تندروها برای بازگشت سخت‌گیری در اجرای قانون حجاب اجباری، به‌دلیل شرایط جنگی از اجرای مستقیم آن خودداری می‌کند. غلامعلی حدادعادل — سیاستمدار محافظه‌کار و پدرخواندهٔ همسر مجتبی خامنه‌ای — گفت: «به‌دلیل شرایط جنگی نمی‌توانیم آن‌طور که باید وارد این جبهه شویم.» فرماندهٔ بسیج حسین طائب به فرماندهان دستور داده مسئلهٔ حجاب را بدون آسیب به «انسجام داخلی» مدیریت کنند. زنان در تهران روزافزون بدون روسری و با پوشش‌های آزادانه‌تر در انظار عمومی دیده می‌شوند.

هم‌زمان، فرماندهی سپاه تهران بزرگ اعلام کرد رزمایش بزرگ بسیجی موسوم به «جان‌فدای ایران» شنبه از میدان انقلاب تا میدان امام‌حسین برگزار می‌شود و محدودیت‌های ترافیکی گسترده‌ای از ساعت ۴ بامداد در سطح تهران اعمال خواهد شد؛ رسانه‌های حکومتی رقم مشارکت را تا ۳۳۰,۰۰۰ نفر اعلام کرده‌اند. این رزمایش ادامهٔ کارزار «جان فدا» است که به گفتهٔ رسانه‌های دولتی بیش از ۳۱ میلیون ایرانی در آن ثبت‌نام کرده‌اند.

⚠️ ارقام مشارکت در رزمایش «جان‌فدای ایران» و کارزار «جان فدا» صرفاً از رسانه‌های دولتی ایران است و هیچ منبع مستقلی آن‌ها را تأیید نکرده؛ این رویداد در بستر تلاش حکومت برای نمایش انسجام داخلی در میانهٔ بحران اقتصادی باید خوانده شود.

رویترز گزارش داد بیش از دو میلیون افغان طی دو سال گذشته ایران را ترک کرده‌اند — روندی که با فروپاشی اقتصادی ناشی از جنگ شتاب گرفته است؛ تورم مصرف‌کننده در ایران نزدیک به ۹۰ درصد و تورم مواد غذایی نزدیک به ۱۳۰ درصد رسیده است. بر پایهٔ داده‌های سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM)، تنها ۲۹ درصد از مهاجران بازگشته توانسته‌اند بخشی از پس‌انداز خود را حفظ کنند و روزانه ۲۰ تا ۴۰ خانواده داوطلبانه از گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه بازمی‌گردند — با وجود محدودیت‌های شدید طالبان علیه زنان.

شرکت‌های حمل‌ونقل ایران — ستون فقرات اقتصاد کشور — نسبت به افزایش قیمت سوخت هشدار داده و وضعیت را «شبیه علمی-تخیلی» توصیف کرده‌اند. هواپیمایی ماهان نیز اعلام کرد پروازهای خود به ترکیه را از ۲۱ سپتامبر «تا اطلاع ثانوی» متوقف می‌کند — تصمیمی که چند روز پس از تحریم‌های گستردهٔ خزانه‌داری آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران اعلام شد. در نقطهٔ مقابل، آب‌شیرین‌کن چابهار پس از ۴۵ روز وقفه دوباره وارد مدار تولید شد و استاندار سیستان‌وبلوچستان گفت ظرفیت فاز اول آن به ۲۰۰ هزار مترمکعب آب در روز می‌رسد.

منابع: Al-Monitor — Impoverished by war in Iran, Afghan migrants return to Taliban rule · Korea Times/AP — Iran hesitates to clamp down on defiance of headscarf rules as war and economic pressures mount · APA — Mahan Air cancels Iran-Türkiye flights until further notice · Tehran Times — Over half of eligible Iranians join Jan Fada campaign

دیپلماسی منطقه‌ای: توافق اسرائیل-مراکش، سفر عراقچی به چین و بازگشایی مرز عراق

اسرائیل، مراکش و آمریکا در نشستی سه‌جانبه در نیویورک توافق کردند سطح روابط دیپلماتیک خود را به سفارت ارتقا دهند. وزرای خارجهٔ اسرائیل (گیدئون سائر) و مراکش (ناصر بوریطه) به همراه سفیر آمریکا در سازمان ملل، مایک والتز، در این نشست حضور داشتند و توافق کردند توافق‌نامه‌های حمایت از سرمایه‌گذاری و اجتناب از مالیات مضاعف را تا پایان ۲۰۲۶ نهایی کنند — گامی تازه در چارچوب گسترش توافقات ابراهیم که در بحبوحهٔ جنگ ایران و تنش با عربستان صورت می‌گیرد.

وزیر خارجهٔ ایران عباس عراقچی که چهارشنبه به چین سفر کرده، پیشنهاد چهارماده‌ای رئیس‌جمهور چین برای امنیت خاورمیانه را «چهار اصل صلح» خواند و از «ابتکارات» پکن استقبال کرد؛ او گفت این رویکرد «در مقایسه با دیدگاه‌های غربی، با درک درست‌تری» ارائه شده است. چین جداگانه اعلام کرد آمادهٔ «پاسداری از حقوق مشروع ایران» است — اظهاری که در چارچوب رقابت گستردهٔ آمریکا و چین بر سر نفوذ در خاورمیانه قابل‌بررسی است. جداگانه، عراق گذرگاه مرزی الشیب با ایران را بازگشایی کرد و مسیرهای شلمچه و مندلی نیز به روال عادی بازگشتند.

منابع: Fox News — US-backed Israel-Morocco deal deepens Abraham Accords amid growing regional threats

دربارهٔ این گزارش

این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۵، رویدادها در ۹ نوبت به‌روزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۵ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تک‌منبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.