خلاصهٔ اجرایی — بحران دریای سرخ و باب‌المندب پنجشنبه به سطح تازه‌ای از بین‌المللی‌شدن رسید: سخنگوی ارتش پاکستان، سرلشکر احمد شریف چودری، اعلام کرد تعهد اسلام‌آباد به امنیت عربستان سعودی «بدون قید و شرط» است و پاکستان «تا هر حد لازم» از مکه و مدینه دفاع خواهد کرد — تعهدی که اکنون ذیل دو پیمان دفاعی (توافق دفاع متقابل راهبردی سپتامبر ۲۰۲۵ و پیمان دفاعی مشترک مکه با ترکیه) رسمیت یافته و با حضور نزدیک به ۸۰۰۰ سرباز پاکستانی، جنگنده‌های JF-17 و سامانهٔ پدافند هوایی HQ-9 در خاک عربستان پشتوانه گرفته است. هم‌زمان، اتحادیهٔ اروپا سطح هشدار عملیات دریایی «آسپیدس» را در پی تصرف حوثی‌های وابسته به ایران بر جزایر پریم و هنیش بزرگ و کوچک در تنگهٔ باب‌المندب بالا برد؛ مسئول سیاست خارجی اتحادیه، کایا کالاس، حملات حوثی‌ها به عربستان را «غیرقابل‌قبول» و «خرابکاری در اقتصاد جهانی» خواند. در همین حال، رئیس‌جمهور آمریکا هم‌چنان با پیام‌های متناقض میدان را برای ناظران گیج‌کننده نگه داشته: ترامپ پنجشنبه مدعی گفت‌وگوی مستقیم با ایران شد و ابراز امیدواری کرد جنگ در آستانهٔ پایان است، اما تنها ساعاتی بعد سخنگوی نظامی ایران هرگونه بازگشت فوری به مذاکره را رد کرد؛ در موازات، ترامپ گرانی بی‌سابقهٔ بنزین و گازوئیل در آمریکا (دیزل در رکورد ۶.۴۰ دلار، بنزین بالای ۴.۴۰ دلار) را «بهای کوچکی» برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای توصیف کرد — در حالی‌که تنها ۱۹ تا ۲۰ درصد آمریکایی‌ها مدیریت او بر تورم و قیمت بنزین را تأیید می‌کنند. فشار بین‌المللی برای پاسخ‌گویی نیز افزایش یافته: پس از یافتهٔ هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل مبنی بر جنایت جنگی آمریکا در میناب و لامرد (۱۷۸ کشته)، سازمان غیردولتی «حقوق‌بشر ایران» (IHR) اعلام کرد فهرست اسامی تأییدشدهٔ کشته‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه از مرز ۴۲۰۰ نفر گذشته — رقمی که تنها یک‌دهم برآوردهای اولیهٔ پیش از جنگ آمریکا-اسرائیل با ایران را تشکیل می‌دهد و شامل دست‌کم ۴۲۰ زن و ۲۸۱ کودک زیر ۱۸ سال است. در داخل، حکومت هم‌چنان رژهٔ ۶۰۰هزارنفری «جان‌فدایان ایران» را به‌عنوان نمایش وحدت ملی تبلیغ می‌کند، اما هم‌زمان گزارش شد رژه‌های شبانهٔ «خودجوش» حکومتی اکنون به میدان شعارهای «مرگ بر» علیه مقامات ارشد بدل شده — نشانه‌ای از شکاف درون جناح محافظه‌کار. در میدان، ایران دست‌کم دو پهپاد آمریکایی را ساقط کرده، مؤسسهٔ علوم و امنیت بین‌الملل بازسازی هم‌زمان دو سایت هسته‌ای را مستند کرده، و در زاهدان پس از دو ساعت تیراندازی رگباری، ادعای حکومتی هلاکت دو «تروریست» هنوز مستقلاً تأیید نشده است.

تازه‌ترین‌ها

پاکستان، اتحادیهٔ اروپا و ایتالیا: بین‌المللی‌شدن بحران دریای سرخ

سخنگوی روابط عمومی ارتش پاکستان (ISPR)، سرلشکر احمد شریف چودری، پنجشنبه اعلام کرد «تعهد ما به امنیت عربستان سعودی بدون قید و شرط است» و پاکستان «تا هر حدی» از پادشاهی دفاع خواهد کرد — تعهدی که به‌گفتهٔ او ریشه در «پیوندی عاطفی، عمیق، تاریخی و ناگسستنی میان مردم پاکستان و عربستان، و میان رهبری سیاسی و نظامی هر دو کشور» دارد و به‌طور مشخص شامل حفاظت از دو حرم مکه و مدینه می‌شود. این تعهد اکنون ذیل دو سند رسمی قرار دارد: «توافق دفاع متقابل راهبردی» امضاشده در سپتامبر ۲۰۲۵، و «پیمان دفاعی مشترک مکه» (امضاشده ۷ اوت) که ترکیه را نیز به پاکستان و عربستان می‌پیوندد و تجاوز نظامی علیه هر یک از سه کشور را تجاوز علیه همه تلقی می‌کند؛ جزئیات عملیاتی این پیمان‌ها هنوز فاش نشده است. پاکستان هم‌اکنون حدود ۸۰۰۰ سرباز، جنگنده‌های JF-17، پهپاد و یک سامانهٔ پدافند هوایی HQ-9 را از ماه مه در خاک عربستان مستقر کرده است. زمینهٔ این تعهد، تشدید حملات پهپادی و موشکی حوثی‌های وابسته به ایران است: یک نفر پنجشنبه در طائف بر اثر سقوط قطعات پهپاد رهگیری‌شده کشته و دو نفر زخمی شدند، بیش از ۸۰ نفر در حملات اخیر مجروح شده‌اند، پهپادی در نزدیکی حریم هوایی مکه رهگیری شد، و پهپادهایی که گفته می‌شود از عراق پرتاب شده‌اند سه ایستگاه پمپاژ خط لولهٔ شرق-غرب عربستان را آسیب زده و این خط را موقتاً از کار انداختند — همان رخدادی که پیش‌تر منجر به لغو یا تعویق محموله‌های نفتی آرامکو به اروپا شده بود. وزارت خارجهٔ پاکستان هم‌زمان روشن کرد اقدام نظامی مستقیم علیه حوثی‌ها فعلاً در دستور کار نیست.

هم‌زمان، عملیات دریایی اتحادیهٔ اروپا موسوم به «آسپیدس» سطح هشدار برای کشتی‌های خود را در پی تصرف حوثی‌ها بر نقاط راهبردی نزدیک تنگهٔ باب‌المندب — از جمله جزیرهٔ پریم و جزایر هنیش بزرگ و کوچک — بالا برد؛ این موقعیت‌های تازه به حوثی‌ها امکان رصد و هدف‌گیری بهتر کشتیرانی در این آبراه حیاتی (که حدود ۷ درصد مصرف نفت جهان از آن عبور می‌کند) را می‌دهد. مسئول سیاست خارجی اتحادیهٔ اروپا کایا کالاس گفت حملات حوثی‌ها به عربستان «غیرقابل‌قبول» است و «اقتصاد جهانی را خرابکاری می‌کند»، و از گفت‌وگوی خود با وزیر خارجهٔ عربستان دربارهٔ تلاش‌های دیپلماتیک خبر داد. اگرچه تنگه هم‌چنان برای کشتیرانی تجاری باز است، عدم‌قطعیت ناشی از حضور حوثی‌ها شرکت‌های کشتیرانی و بیمه‌گران را به تغییر مسیر و افزایش نرخ‌ها واداشته است. ایتالیا نیز، بر پایهٔ گزارش کانال‌های خبری فارسی‌زبان، اقدام یک‌جانبه برای تأمین امنیت عبور کشتی‌های خود از دریای سرخ را اعلام کرده است.

⚠️ گزارش‌های کانال‌های خبری فارسی‌زبان دربارهٔ سفر قریب‌الوقوع وزیر کشور پاکستان به تهران برای گفت‌وگو دربارهٔ حملات حوثی‌ها (به‌نقل از العربیه) و ورود ائتلاف دریایی ۴۱ کشوری به «مرحلهٔ عملیات واقعی» هنوز در هیچ منبع خبری مستقل انگلیسی‌زبان یا رسمی مستقلاً تأیید نشده‌اند؛ این دو مورد باید صرفاً به‌عنوان گزارش‌های در حال بررسی در نظر گرفته شوند، نه رخداد قطعی.

منابع: Arab News — 'Our commitment to Saudi security is unconditional': Pakistan military spokesman · Jerusalem Post — EU Operation Aspides raised alert level of its ships after Houthi attacks, Kallas says

ترامپ: پیام‌های متناقض دربارهٔ ایران؛ هزینهٔ سیاسی داخلی گرانی بنزین بالا می‌رود

رئیس‌جمهور آمریکا پنجشنبه گفت با ایران «مستقیماً» صحبت کرده و ایرانی‌ها «می‌خواهند به توافق برسند»، و ابراز امید کرد جنگ نزدیک به هفت‌ماههٔ ایران «امیدوارم» رو به پایان باشد. این اظهارات هم‌زمان با تشدید حملات حوثی‌های وابسته به ایران به عربستان سعودی مطرح شد. اما تنها ساعاتی پس از این اظهارات، سخنگوی نظامی ایران، سرلشکر ابوالفضل شکارچی، اعلام کرد بازگشت به مذاکرات صلح منوط به تحقق کامل شروط تهران است و کشور را «تا آخرین قطرهٔ خون» دفاع خواهد کرد — تناقضی آشکار با روایت خوش‌بینانهٔ ترامپ. مشاور ارشد ترامپ در امور کشورهای عربی و خاورمیانه، مسعد بولس، نیز به رسانه‌ها گفت ترامپ مصمم است جنگ ایران را «هرچه زودتر» پایان دهد و شرکای منطقه‌ای او نیز خواهان پایان جنگ‌اند — «هیچ‌کس جنگ نمی‌خواهد».

این اظهارات در ادامهٔ مصاحبهٔ پیشین ترامپ با اکسیوس مطرح شد که در آن گفته بود به نقطهٔ تصمیم‌گیری حساسی دربارهٔ جنگ ایران نزدیک می‌شود: «تصمیم بزرگی پیشِ رو دارم. آیا برویم و آن‌ها [حکومت ایران] را نابود کنیم یا نه؟» به گفتهٔ اکسیوس، این تصمیم پیش از دیداری برنامه‌ریزی‌شده برای سه‌شنبهٔ آینده با رهبران شش کشور حاشیهٔ خلیج‌فارس — عربستان سعودی، امارات، قطر، بحرین، کویت و عمان — در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک اتخاذ خواهد شد. به گزارش رویترز، جنگ ایران هم‌چنین یکی از محورهای اصلی دیدار ۲۴ سپتامبر ترامپ با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در واشینگتن خواهد بود؛ واشینگتن پکن را — بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران با بیش از ۸۰ درصد صادرات نفتی کشور — قادر به اعمال فشار مؤثر بر تهران می‌داند، هرچند شی تاکنون تمایلی به این کار نشان نداده است.

هزینهٔ سیاسی داخلی این جنگ برای ترامپ هم‌چنان بالا می‌رود. او بار دیگر تکرار کرد گرانی بی‌سابقهٔ سوخت در آمریکا «بهای کوچکی» برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است؛ بر پایهٔ آمار انجمن خودروسازی آمریکا (AAA)، بهای دیزل پنجشنبه به رکورد ثبت‌شدهٔ نزدیک ۶.۴۰ دلار رسید و میانگین ملی بنزین از ۴.۴۰ دلار در هر گالن فراتر رفته است — گرانی‌ای که از آغاز جنگ آمریکا-ایران بیش از شش ماه پیش، به منبع اصلی نارضایتی داخلی از ترامپ بدل شده: تنها ۱۹ درصد آمریکایی‌های نظرسنجی‌شده مدیریت او بر تورم و هزینهٔ زندگی، و ۲۰ درصد مدیریت او بر قیمت بنزین را تأیید می‌کنند. قطر، میانجی اصلی میان واشینگتن و تهران، هم‌چنان تلاش برای بازگشایی مسیر گفت‌وگو را ادامه می‌دهد؛ دکتر ماجد الانصاری، مشاور نخست‌وزیر قطر، در گفت‌وگو با پی‌بی‌اس دربارهٔ چشم‌انداز بازگشت به مذاکرات سخن گفت. هم‌زمان، رئیس‌جمهور کرهٔ جنوبی لی جائه‌میونگ رسماً اعلام کرد کشورش هیچ نیرویی برای مشارکت در جنگ ایران اعزام نخواهد کرد — نشانه‌ای دیگر از تردید متحدان آمریکا برای ورود مستقیم به جنگ.

منابع: Fox News — Trump claims he has spoken to Iran 'directly,' says war is 'hopefully' near an end · Axios — Trump tells Axios he's approaching major crossroads in Iran war · The Spokesman-Review/AP — Trump says rising gas prices are 'small price to pay' for Iran war · PBS News — Qatari spokesman on regional war and the path back to U.S.-Iran talks · South China Morning Post — 'No deployment for war': South Korea rejects US request for Iran support · The Korea Times — Lee rules out Korean troop deployment in Iran war

سازمان ملل: جنایت جنگی آمریکا در ایران؛ قریب‌آبادی و عفو بین‌الملل خواستار پیگرد بین‌المللی

هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل دربارهٔ ایران، به ریاست حقوقدان بنگلادشی سارا حسین، پنجشنبه اعلام کرد شواهد کافی وجود دارد که باور کند آمریکا مسئول دو حملهٔ نظامی به یک دبستان در میناب و یک مجتمع ورزشی در لامرد در ۲۸ فوریهٔ گذشته بوده و این حملات مصداق جنایت جنگی «حملهٔ نامتمایزکننده با تلفات جانی یا آسیب به اهداف غیرنظامی» است. حملهٔ آمریکا به دبستان ابتدایی «شجرهٔ طیبه» در میناب بیش از ۱۵۰ نفر — عمدتاً کودکان ۷ تا ۱۲ ساله — را کشت، و حملهٔ هوایی همزمان به مجتمع ورزشی و منطقهٔ مسکونی «به‌وضوح قابل‌شناسایی» در لامرد با مهمات دارای ساچمه‌های تنگستنی ۲۲ غیرنظامی را به کام مرگ فرستاد؛ در مجموع این دو حمله دست‌کم ۱۷۸ غیرنظامی را کشته است. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) هرگونه مسئولیت در حملهٔ لامرد را رد کرده، هرچند ارزیابی اولیهٔ خود آمریکا «احتمالاً» مسئولیت حملهٔ دبستان را با استناد به اطلاعات نظامی قدیمی پذیرفته است. هیئت هم‌زمان اعلام کرد مقامات ایران نیز طی سرکوب خونین اعتراضات ضدحکومتی ژانویه مرتکب جنایت علیه بشریت شده‌اند.

کاخ سفید واکنش تندی نشان داد: سخنگوی آن، آنا کلی، در بیانیه‌ای گفت این نهاد حقوق بشری سازمان ملل «دهه‌هاست کاری برای حقوق بشر نکرده جز پراکندن مزخرفات بی‌اهمیت» و افزود: «تنها طرفی که در این جنگ مرتکب جنایت جنگی شده، حکومت ایران است.» دولت ترامپ تاکنون یافته‌های تحقیقات پنتاگون دربارهٔ این حملات را منتشر نکرده است.

معاون وزیر خارجهٔ ایران در امور حقوقی و بین‌المللی، علی‌اصغر قریب‌آبادی، در واکنش به گزارش گفت آمریکا با خروج از شورای حقوق بشر سازمان ملل نمی‌تواند از پاسخ‌گویی دربارهٔ حملات میناب و لامرد شانه خالی کند و باید در برابر این جنایات پاسخ‌گو باشد. هم‌زمان، سازمان عفو بین‌الملل هم‌زمان با چهارمین سالگرد جنبش «زن، زندگی، آزادی» گزارشی ۱۰۰۰صفحه‌ای با عنوان «معماران فجایع» منتشر کرد که زنجیرهٔ فرماندهی سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ را ترسیم و ۸۷ مقام ایرانی را برای تحقیقات کیفری نام‌برده معرفی کرده است؛ این سازمان از شورای امنیت خواست پروندهٔ ایران را به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دهد و از مجمع عمومی خواست یک سازوکار کیفری بین‌المللی ویژه برای پیگرد این جنایات ایجاد کند.

🔎 این گزارش از سوی هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل — نهادی مستقل از دولت‌های درگیر جنگ — منتشر شده و به‌طور گسترده توسط رسانه‌های غربی پوشش داده شده و هر دو طرف جنگ — آمریکا و حکومت ایران — را به نقض حقوق بشر متهم می‌کند. کارزار عفو بین‌الملل نیز حاصل تحقیقی مستقل و مستند دربارهٔ زنجیرهٔ فرماندهی سرکوب داخلی است، نه ادعای یک‌طرفه.

منابع: Axios — UN mission finds reasonable grounds to believe U.S. committed war crimes in Iran · NBC News — U.N. mission finds grounds to believe U.S. committed war crimes in Iran · CBS News — U.N.-backed experts allege U.S. war crimes in Iran · Amnesty International — Architects of crimes against humanity to suppress protests must face international justice

نبرد دیپلماتیک در سازمان ملل: وتوی روسیه-چین، ورود هیئت ایران با ویزای تأییدشده، فروش اف-۳۵ به عربستان

شورای امنیت سازمان ملل پنجشنبه با رأی ۱۱ به ۲ (و امتناع پاکستان و سومالی) قطعنامهٔ پیشنهادی آمریکا برای تمدید مأموریت هیئت کارشناسان مستقل ناظر بر تحریم‌های ایران را رد کرد؛ روسیه و چین با وتوی خود عملاً این هیئت را — که سال گذشته پس از فعال‌سازی سازوکار «بازگشت خودکار» (اسنپ‌بک) تحریم‌ها ایجاد شده بود — منحل کردند. سفیر روسیه واسیلی نبنزیا بازگشت خودکار تحریم‌ها را «غیرقانونی» خواند و گفت قطعنامهٔ تمدید «اساساً معیوب و بی‌پایهٔ حقوقی» است؛ معاون سفیر آمریکا جنیفر لوستا هشدار داد بدون هیئت مستقل، «شورا مهم‌ترین منبع گزارش‌دهی بی‌طرفانه و مبتنی‌بر شواهد خود را از دست می‌دهد.» ایران در ابراز خرسندی از این وتو، قطعنامهٔ آمریکا را «سیاسی» خواند.

هم‌زمان، وزارت خارجهٔ آمریکا رسماً تأیید کرد ویزای اعضای هیئت ارشد ایرانی برای شرکت در نشست سطح‌بالای مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک صادر شده — هیئتی کوچک‌تر از سال گذشته که ریاست‌جمهوری مسعود پزشکیان در رأس آن بود. مقامات ایرانی طبق محدودیت‌های اعمال‌شده از سال گذشته، مجاز به خرید کالای لوکس نیستند و با محدودیت تردد مواجه‌اند؛ در همان حال، آمریکا ورود هیئت تشکیلات خودگردان فلسطین، از جمله محمود عباس، را برای دومین سال متوالی ممنوع کرده است.

در جبههٔ دیگر، وزارت خارجهٔ آمریکا فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگندهٔ اف-۳۵ لایتنینگ به عربستان سعودی به ارزش تقریبی ۲۴.۳ میلیارد دلار را رسماً تأیید کرد. به گزارش رویترز، چین نیز به‌طور خصوصی و پس از درخواست عربستان سعودی، از ایران خواسته نفوذ خود بر حوثی‌های یمن را برای مهار حملات اخیر آن‌ها به کار گیرد — درخواستی که با تشدید امروز بحران دریای سرخ و ورود پاکستان و اتحادیهٔ اروپا به میدان، عملاً بی‌نتیجه مانده است.

منابع: Al Jazeera — Russia, China veto UN mandate to monitor Iran sanctions · Jerusalem Post — Iranian delegation to be allowed to attend UNGA meeting in New York · Jerusalem Post — US approves possible sale of F-35 fighter jets to Saudi Arabia · U.S. News/Reuters — China Presses Iran to Help Rein in Houthis After Saudi Appeal

رژهٔ «جان‌فدایان ایران»: ۶۰۰ هزار ثبت‌نامی به روایت آسوشیتدپرس؛ رژه‌های شبانهٔ حکومتی به میدان جنگ جناحی بدل شد

رزمایش/رژهٔ سراسری موسوم به «جان‌فدایان ایران» با شرکت نیروهای بسیج، سپاه و نهادهای وابسته در خیابان‌های تهران برگزار شد. فرماندهٔ سپاه تهران، سردار حسن حسن‌زاده، به تلویزیون حکومتی گفت بیش از ۶۰۰ هزار نفر برای این کارزار ثبت‌نام کرده‌اند و هدف رساندن شمار شرکت‌کنندگان در دوره‌های آموزشی به یک میلیون نفر است. خبرگزاری آسوشیتدپرس این رویداد را بزرگ‌ترین تجمع حکومتی از آغاز جنگ توصیف کرد و نوشت حکومت ایران با نمایش تسلیحات — از جمله سامانه‌های ضدهوایی و زنان بسیجی چادرمشکی سوار بر خودروهای مجهز به مسلسل — تلاش کرده هم‌بستگی ملی را در میانهٔ وخامت اقتصادی ناشی از محاصرهٔ دریایی و تحریم‌های تازهٔ آمریکا به نمایش بگذارد. کارزار «جان‌فدا»، که از مارس ۲۰۲۶ به‌عنوان یک جنبش «مردمی» معرفی شده بود، اکنون آشکارا به سمت نظامی‌سازی — سازمان‌دهی هزار «گردان مقاومت ملی» — چرخش کرده است؛ یک بررسی مستقل پیش‌تر ادعای حکومتی دربارهٔ ثبت‌نام ۳۰ میلیونی در این کارزار را به دلیل امکان ثبت‌نام تکراری «نادرست» ارزیابی کرده بود.

هم‌زمان، به گزارش ایران‌اینترنشنال، ۲۰۰ شب متوالی رژه‌های شبانهٔ به‌ظاهر «خودجوش» حکومتی — که از آغاز جنگ در میدان‌های اصلی شهرهای ایران برگزار می‌شود — اکنون به میدان نزاع‌های جناحی داخلی بدل شده است: شرکت‌کنندگان دیگر شعار علیه دشمن خارجی سر نمی‌دهند، بلکه با شعارهای «مرگ بر» و «نابود باد» ارشدترین مقامات ذی‌نفوذ کشور — رئیس مجلس محمدباقر قالیباف، وزیر خارجه عباس عراقچی، رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان، و رؤسای‌جمهور پیشین حسن روحانی و محمد خاتمی — را هدف گرفته‌اند. پایگاه خبری «نورنیوز» وابسته به شورای عالی امنیت ملی نسبت به این روند هشدار داد: «وقتی تجمعات خیابانی محل شعار "مرگ بر" و "نابود باد" علیه چهره‌های سیاسی داخلی می‌شود، نخستین نشانهٔ چرخش واکنش‌های مردمی — از دشمن خارجی به سمت رقیب داخلی — نمایان می‌شود.» منازعه اکنون بر سر این است که چه کسی مالک فضای عمومی و مسیر سیاسی کشور است — شکافی که نمایش وحدت رسمی حکومت را زیر سؤال می‌برد.

منابع: AP (از طریق The Boston Globe) — Iranians rally by the hundreds of thousands in biggest show of defiance since war began · Iran International — Iran's nightly pro-state rallies become factional battleground

زاهدان: دو ساعت تیراندازی رگباری، شهر در محاصرهٔ امنیتی؛ ادعای حکومتی هلاکت دو «تروریست»

بامداد جمعه، از حوالی ساعت سه‌ونیم بامداد، در محدودهٔ خیابان دانشگاه و اطراف خیابان دانشجوی زاهدان، حدود دو ساعت تیراندازی رگباری رخ داد که ظاهراً سرنشینان یک خودرو را هدف قرار داده بود. تصاویر و ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی افراد مسلح را در کنار نیروهای نظامی و امنیتی نشان می‌دهد. دست‌کم شش نفر — از جمله یک فرد مسلح، سه نیروی نظامی و دو زن عابر پیاده — زخمی شده‌اند؛ در واکنش، آمبولانس‌های متعدد به محل اعزام شدند، ایست‌بازرسی در خیابان‌های اطراف برپا شد و ورودی‌ها و خروجی‌های زاهدان موقتاً بسته شد.

رسانه‌های حکومتی ایران (تسنیم، فارس‌نیوز، خبر فوری) متعاقباً مدعی شدند نیروهای قرارگاه قدس سپاه بامداد همان روز دو «تروریست» وابسته به گروهک «جیش‌العدل» را در پی همین درگیری مسلحانه به هلاکت رساندند.

⚠️ گزارش‌های اولیه دربارهٔ تلفات با یکدیگر مطابقت ندارند: گزارش اوسینت اولیه از کشته‌شدن یک مأمور پلیس حکایت داشت، اما گزارش تکمیلی روزنامهٔ اورشلیم‌پست فقط از شش زخمی — بدون ذکر کشته — سخن می‌گوید، و ادعای هلاکت دو «تروریست» صرفاً از منابع حکومتی/سپاه است و مستقلاً تأیید نشده. هیچ رسانهٔ مستقل یا مقام غیرحکومتی هنوز این حادثه یا زمینهٔ آن را تأیید نکرده است.

منابع: Jerusalem Post — Shooting in Iranian city of Zahedan sparks mass security response, city shutdown

میدان نبرد: سرنگونی پهپادهای آمریکایی، حادثهٔ هرمز، و بازسازی هم‌زمان دو سایت هسته‌ای

مقامات آمریکایی به سی‌بی‌اس‌نیوز گفته‌اند نیروهای ایرانی در روزهای اخیر دست‌کم دو پهپاد بدون‌سرنشین از سری MQ-1 آمریکا را ساقط کرده‌اند؛ هنوز مشخص نیست کدام واریانت — «پردیتور» بازنشسته‌شدهٔ نیروی هوایی یا «گری ایگل» بزرگ‌تر ارتش — درگیر بوده یا سرنگونی دقیقاً در کجای منطقه رخ داده است. آمریکا از آغاز عملیات «خشم حماسی» (Epic Fury) با از دست‌دادن دست‌کم ۲۴ پهپاد MQ-9 ریپر و یک MQ-4C تریتون، حدود ۸۷۰ میلیون دلار خسارت پهپادی متحمل شده است.

سپاه پاسداران مدعی شد شامگاه پنجشنبه نفتکشی با پرچم توگو را که در حال «عبور غیرقانونی» از تنگهٔ هرمز بود، هدف قرار داده؛ به گفتهٔ سپاه، این کشتی با مین دریایی متوقف و دچار آتش‌سوزی شده است. ارتش آمریکا این روایت را رد کرده و مدعی است همان کشتی هفتهٔ گذشته با موشک ایرانی هدف قرار گرفته بود — نه با مین در همین روز. سازمان عملیات دریایی تجاری بریتانیا (UKMTO) نیز از یک حادثهٔ امنیتی تازه برای یک کشتی در ۱۶ مایل دریایی شمال‌شرق خصب عمان در تنگهٔ هرمز خبر داد.

⚠️ روایت سپاه دربارهٔ نحوهٔ ازکارافتادن این نفتکش (مین دریایی در همان روز) با ادعای ارتش آمریکا (اصابت موشک هفتهٔ پیش) در تناقض است؛ جزئیات مستقل و قابل‌تأیید دربارهٔ این حادثه هنوز در دسترس نیست.

مؤسسهٔ علوم و امنیت بین‌الملل هم‌زمان بازسازی دو سایت مرتبط با برنامهٔ هسته‌ای ایران را مستند کرده است. بر پایهٔ تصاویر ماهواره‌ای ۱۱ سپتامبر، ایران در حال تقویت سریع سایت زیرزمینی موسوم به «کوه پیکاکس» — واقع در حدود ۲ کیلومتری تأسیسات هسته‌ای نطنز — است. ترامپ در واکنش هشدار داد: «متوجه کمی فعالیت در پیکاکس شده‌ایم. به ایران توصیه می‌کنم زبل‌بازی درنیاورد، چون باید خیلی محکم بزنیمشان.» تصاویر ماهواره‌ای شرکت Vantor Technologies هم‌زمان نشان می‌دهد ایران در حال بازسازی سایت «تالقان ۲» — تأسیسات مرتبط با آزمایش‌های هسته‌ای پیشین در برنامهٔ موسوم به آماد، در دل مجتمع پارچین — نیز هست؛ این سایت در حملهٔ اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۴ تخریب و بار دیگر در عملیات «شیر خروشان» (مارس ۲۰۲۶) آسیب دیده بود.

منابع: CBS News — Iran downed at least 2 unmanned American aircraft in recent days · Arab News — Iran's IRGC says it struck Togo-flagged tanker in Strait of Hormuz · Fox News — Fresh activity emerges at Iran's deeply buried nuclear site as Trump warns Iran not to 'get cute' · Jerusalem Post — Iran rebuilding Talqan 2 nuclear-linked site in Parchin

اقتصاد جنگ: جی‌پی‌مورگان از پیش‌بینی پایان جنگ دست کشید؛ کامیون‌های گیرکرده و صادرات سوخت چین

تحلیل‌گران کالای جی‌پی‌مورگان اعلام کردند برای نخستین‌بار از آغاز جنگ ایران «هیچ سناریوی مبنایی» برای پیش‌بینی پایان جنگ ندارند؛ ناتاشا کانوا، رئیس بخش استراتژی کالای این بانک، گفت: «ساده بگویم، نمی‌دانیم چطور باید سناریوی پایانی را مدل‌سازی کنیم.» جی‌پی‌مورگان پیش‌تر پیش‌بینی می‌کرد عبور از خطوط قرمز اقتصادی — نفت بالای ۱۰۰ دلار، بنزین نزدیک ۵ دلار در هر گالن، بازده اوراق ده‌سالهٔ خزانه‌داری بالای ۵ درصد — ترامپ را به توافق وادار می‌کند؛ اکنون همهٔ این خطوط عبور شده و بهای «منصفانهٔ» برنت به‌گفتهٔ این بانک باید ۹۰ دلار باشد، اما نفت نزدیک به ۱۰۵ دلار معامله می‌شود.

رئیس‌جمهور ایران مسعود پزشکیان پذیرفته که تحریم‌ها و محاصرهٔ دریایی آمریکا صادرات و واردات کشور را حدود ۳۵ درصد کاهش داده است؛ صادرات نفت خام ایران در اوت ۲۰۲۶ به حدود ۲۶۰ هزار بشکه در روز رسیده — کاهشی بیش از ۸۰ درصدی نسبت به سال گذشته. بر پایهٔ آمار انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی ایران، حدود ۳۷۰۰ کامیون باری در سمت ایرانی مرز با ترکیه معطل مانده‌اند و زمان انتظار به ۲۰ روز رسیده است؛ هزینهٔ انتقال هر کانتینر از چین به ایران از طریق زمین اکنون حدود ۱۲ هزار دلار است، در برابر حدود ۳ هزار دلار از طریق دریا.

با این‌همه، به گزارش رویترز، صادرات سوخت پالایش‌شدهٔ چین در اوت ۲۰۲۶ نه‌تنها کاهش نیافته بلکه از سطح پیش از آغاز جنگ ایران هم فراتر رفته — نشانه‌ای از این‌که تحریم‌های آمریکا مانع از تجارت انرژی چین در سطح کلان نشده است. هم‌زمان، وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) صرافی ارزدیجیتال ایرانی «بیت‌بانک» — متعلق به بابک زنجانی، تاجر تحریم‌شده — را در چارچوب «عملیات مطرود اقتصادی» تحریم کرد؛ به گفتهٔ خزانه‌داری، این صرافی صدها میلیون دلار بیت‌کوین به سپاه پاسداران منتقل کرده است. هواپیمایی ماهان نیز از ۳۰ شهریور پروازهای تهران-استانبول، تهران-آنکارا و تهران-مسقط را به‌دنبال دستور مقامات هوانوردی ترکیه معلق می‌کند.

منابع: CNBC — JPMorgan gives up forecasting Iran war's end as Trump blows past economic redlines · SBS News/AFP — Iran's Land Routes Snarled Amid Sea Blockade, Causing Freight Truck Chaos at Borders · Bloomberg — US Sanctions on Iranian Airlines Deepen Country's Isolation From Global Travel · Arab News — US sanctions Iranian financier's crypto exchange, says it processes Hormuz payments · Iran International — Mahan Air suspends Istanbul, Ankara flights

چهار سال پس از قتل مهسا امینی: فهرست تأییدشدهٔ بیش از ۴۲۰۰ کشته، محکومیت اروپا، احضار سفیر آلمان

در چهارمین سالگرد قتل مهسا (ژینا) امینی — نقطهٔ آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی» — سازمان غیردولتی «حقوق‌بشر ایران» (Iran Human Rights) اعلام کرد فهرست اسامی تأییدشده و مستندسازی‌شدهٔ کشته‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه (دسامبر ۲۰۲۵ تا ژانویهٔ ۲۰۲۶) از مرز ۴۲۰۰ نفر گذشته — رقمی که این سازمان تأکید می‌کند صرفاً «حداقل مبنا»ی تلفات تأییدشده است، نه رقم نهایی، و بر پایهٔ گزارش‌های خبری بین‌المللی تنها حدود یک‌دهم برآوردهای اولیه‌ای است که پیش از آغاز جنگ آمریکا-اسرائیل با ایران مطرح می‌شد. در میان قربانیان تأییدشده دست‌کم ۴۲۰ زن و ۲۸۱ نفر زیر ۱۸ سال — از جمله ۲۵ کودک زیر ۱۴ سال — شناسایی شده‌اند. این سازمان هم‌چنین گزارش داد دست‌کم ۲۹ معترض تاکنون اعدام شده و حدود ۱۰۰ بازداشت‌شدهٔ دیگر با حکم اعدام روبه‌رو هستند.

اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای به مناسبت سالگرد، شجاعت زنان و مردان ایرانی را ستود و «روند فزایندهٔ اعدام‌ها» در ایران را «هولناک» خواند. مای ساتو، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، گفت چهار سال خشونت دولتی نتوانسته مقاومت مردم را خاموش کند. هزینهٔ جانی این سرکوب هم‌چنان ادامه دارد: به گزارش ایران‌اینترنشنال، مهدی نصرتی بیلداشی، ورزشکار ۲۱سالهٔ تکواندوکار، روز جمعه بر اثر عوارض زخم گلوله‌ای درگذشت که شامگاه ۹ دسامبر ۲۰۲۴ حین اعتراضات سراسری، ناحیهٔ شکم و روده‌اش را هدف نیروهای امنیتی حکومت قرار داده بود.

هم‌زمان، ایران و سوئد در اقدامی متقابل دیپلمات‌های یکدیگر را اخراج کردند، و ایران سفیر آلمان در تهران، آکسل دیتمان، را به دفتر وزارت خارجه احضار کرد تا اعتراض تهران به اظهارات صدراعظم آلمان فردریش مرتس — که از ایران خواسته بود برنامهٔ هسته‌ای نظامی‌اش را متوقف کند — منتقل شود. در حاشیهٔ همین تحولات، شاهزاده رضا پهلوی در نشستی مجازی با نمایندگان و سناتورهای ائتلاف اپوزیسیون استرالیا دربارهٔ چشم‌انداز گذار به دموکراسی سکولار در ایران گفت‌وگو کرد و دعوت رسمی برای سفر به استرالیا را پذیرفت؛ او گفت خود را نامزد قدرت بلندمدت نمی‌داند: «تنها تمرکز من این است که بتوانم رهبری گذار باشم... من این‌جا به‌عنوان نامزد نیستم، بلکه پلی به‌سوی آن مقصد هستم.»

منابع: EEAS — Iran: Statement by the Spokesperson on the anniversary of Mahsa Amini's death · Euronews — Four years after Mahsa Amini's death, rights groups warn Tehran's crackdown persists · Al Jazeera — Iran expels Swedish diplomat in retaliatory move · ABC News — Reza Pahlavi accepts coalition invitation to visit Australia · Iran International — Mehdi Nosrati Bildashi dies of wounds from 2024 protest crackdown · Anadolu Agency — Iran summons German ambassador for chancellor's remarks

دربارهٔ این گزارش

این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۲۷ شهریور ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت به‌روزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۸ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تک‌منبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.