خلاصهٔ اجرایی — نواف سلام، نخستوزیر لبنان، در نخستین دیدار حضوری خود با مسعود پزشکیان در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل، مستقیماً به رئیسجمهور ایران گفت کشورش نمیخواهد میدان جنگهای منطقهای دیگران باشد؛ فردای همان روز، در سخنرانی رسمی خود در مجمع عمومی، بهصراحت اعلام کرد بیروت در کنار کشورهای حاشیهٔ خلیجفارس و اردن در برابر «حملات ایرانی» که به گفتهٔ او امنیت منطقهای و آزادی کشتیرانی را تهدید میکند، میایستد — چرخشی آشکار در لحن رسمی لبنان نسبت به تهران. همزمان، نخستوزیر عراق علی الزیدی اعلام کرد کشورش از آغاز جنگ آمریکا-ایران نزدیک به ۶۰ میلیارد دلار زیان دیده و محاصرهٔ تنگهٔ هرمز نزدیک به ۶۰ درصد از درآمد صادراتی ماهانهٔ نفت عراق — که نزدیک به ۹۰ درصد بودجهٔ این کشور را تشکیل میدهد — را از بین برده است؛ او از فرانسه و آلمان خواسته در ساخت خطوط لولهٔ جایگزین از طریق ترکیه به عراق کمک کنند. در واشنگتن، نشست تشریفاتی ترامپ-شی جینپینگ به گزارش چند رسانهٔ غربی از جمله سیانان و الجزیره با وجود مراسم پرزرقوبرق، دستاورد ملموس اندکی در پروندهٔ تجارت، تایوان، هوش مصنوعی و بهویژه ایران داشت؛ ترامپ بار دیگر به شی گفت هرگونه کمک چین به ایران «کاملاً غیرقابلقبول» است. در تهران، سپاه پاسداران همزمان با هفتهٔ دفاع مقدس رژهٔ ۴۰هزار موتورسوار «جانفدای ایران» را از میدان امام حسین تا میدان آزادی برگزار کرد — دنبالهٔ رژهٔ ۳۱۳هزار نفرهٔ هفتهٔ پیش — که ناظران آن را نمایش قدرت داخلی در بحبوحهٔ سختی اقتصادی توصیف میکنند. این تحولات تازه در امتداد محورهای پیشین گزارش امروز است: شکاف خلیجفارس با عربستان و امارات که اکنون خواستار تداوم محاصرهٔ ایراناند، گزارش والاستریتژورنال دربارهٔ کمک نظامی گستردهٔ چین به وزارت دفاع ایران پیش از جنگ، مصاحبهٔ مبسوط پزشکیان با فاکسنیوز که برای نخستینبار بهصراحت گفت «ما تنگهٔ هرمز را نبسته بودیم»، فعالسازی پیمان دفاعی مکه پس از حملهٔ حوثیها به ریاض و ینبع، قطع رسمی روابط دیپلماتیک کلمبیا با ایران، و تشدید محاصرهٔ هوایی ایران که اکنون هر چهار فرودگاه بینالمللی عراق (بغداد، نجف، اربیل، سلیمانیه) را دربر میگیرد.
تازهترینها
۲۳:۴۲ — دیوید پردو، سفیر آمریکا در پکن، به سیانبیسی گفت ترامپ در دیدار این هفته با شی جینپینگ بار دیگر هشدار داد هرگونه کمک چین به ایران «کاملاً غیرقابلقبول» است و از او تعهد گرفت؛ این هشدار همزمان با گزارشهایی مطرح شد که چین پرتابگرهای پدافند هوایی سرشانهای به ایران تحویل داده و به تهران در دور زدن تحریمهای فروش نفت کمک کرده است — Reuters/Jerusalem Post
۲۳:۴۲ — رسانهٔ وابسته به سپاه «فارس» گزارشهای آکسیوس و الجزیره دربارهٔ دور تازهٔ مذاکرات ایران-آمریکا را «نادرست» و با هدف «مدیریت بازار و قیمت نفت» خواند؛ اما تحلیلگر OSINT رصدگر منطقه (Osinttechnical) در رشتهتوئیتی متعاقب آن نوشت فارس ظاهراً در تفسیر گزارش آکسیوس «دچار اشتباه» شده است — X/Osinttechnical
⚠️ ادعای فارس نیوز مبنی بر نادرستی گزارشهای مذاکرات تازه با روایت همزمان قطر و کاخ سفید دربارهٔ ورود مذاکرات به «فاز فنی» (نک: بند بازار/سیانبیسی بالا) همخوانی ندارد؛ به گفتهٔ ناظران OSINT، یا سپاه از جریان دیپلماسی کنار گذاشته شده یا فارس در نقل گزارش آکسیوس اشتباه کرده — هنوز روشن نیست کدام.
۲۱:۴۱ — مقام ارشد ایرانی به رویترز: تهران حتی در صورت پذیرش طرح بازگشایی هفتروزهٔ تنگهٔ هرمز از سوی آمریکا، هیچ امتیاز هستهای نخواهد داد؛ تنگه تا تحقق کامل شروط ایران بسته میماند — Times of Israel
۲۱:۴۱ — بازارها به گزارش ورود مذاکرات ایران-آمریکا به «فاز فنی» در نیویورک (گزارشی که سیبیاس به نقل از خبرنگار الجزیره منتشر کرد و هیچیک از دو دولت رسماً تأییدش نکردهاند) واکنش نشان دادند: بورس آمریکا رشد کرد و نفت افت کرد — برنت ۲٫۱ درصد پایینتر روی ۱۰۴٫۳۲ دلار بسته شد و نفت خام آمریکا هفته را با ۷٫۹ درصد کاهش به پایان برد؛ به گزارش آکسیوس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در حاشیهٔ مجمع عمومی دور تازهای از مذاکرات غیرمستقیم را با عراقچی برگزار کردهاند — CNBC — Stocks pop, oil prices fall on report U.S.-Iran talks entered technical stage، CNBC — U.S. crude oil falls nearly 8% for the week، Axios (از طریق Newsquawk)
۲۱:۴۱ — سنتکام: تاکنون ۱۲۲ کشتی تجاری در چارچوب محاصرهٔ دریایی ایران هدایتمسیر مجدد شدهاند (در برابر ۱۱۵ فروند در ۲۳ سپتامبر) — CENTCOM/X
لبنان به ایران: «میدان نبرد دیگران نباش» — دیدار تاریخی سلام-پزشکیان، و همبستگی علنی بیروت با خلیجفارس در مجمع عمومی
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، پنجشنبه در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برای نخستینبار بهطور حضوری با مسعود پزشکیان دیدار کرد — دیداری ۲۰ دقیقهای که در بستر تنش فزایندهٔ میان بیروت و تهران بر سر نقش حزبالله در جنگ منطقهای برگزار شد. به گزارش تایمزآواسرائیل و یوپیآی، سلام مستقیماً به پزشکیان گفت لبنان نمیخواهد میدان جنگهای منطقهای دیگران باشد، پس از آنکه حزبالله مورد حمایت تهران کشورش را بهدرون درگیری خاورمیانه کشاند.
فردای همان دیدار، سلام در سخنرانی رسمی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گامی فراتر برداشت: به گزارش دیسایزبیروت، او اعلام کرد لبنان در کنار کشورهای عربی حاشیهٔ خلیجفارس و اردن در برابر «حملات ایرانی» که امنیت منطقهای و آزادی کشتیرانی را تهدید میکند، میایستد. دربارهٔ وضعیت خود لبنان هم گفت موضع بیروت از آغاز جنگ روشن بوده: پایان فوری درگیری، آتشبس، و خروج نیروهای اسرائیلی تا مرزهای بینالمللی بهرسمیتشناختهشدهٔ لبنان — به نقل از حسابهای ناظر بر سخنرانی از جمله ClashReport: «ما میخواهیم اسرائیل از تمام خاک لبنان تا مرزهای شناختهشدهٔ بینالمللی عقبنشینی کند» و «آیندهٔ لبنان نه از سوی دیگران تعیین میشود، نه امنیت و ثباتش بهای هیچ تسویهحسابی خواهد شد.»
🔎 وضعیت تأیید: دیدار سلام-پزشکیان و مضمون هشدار او («میدان جنگ دیگران نباش») از طریق تایمزآواسرائیل، یوپیآی و چند رسانهٔ عربی (از جمله الشرقالاوسط انگلیسی) بهطور مستقل تأیید شده است؛ متن سخنرانی مجمع عمومی نیز از طریق دیسایزبیروت پوشش داده شده و با نقلقولهای مستقیم منتشرشده در ClashReport همخوانی دارد.
«سلاح پنهان» ایران: گزارش والاستریتژورنال دربارهٔ کمک نظامی چین، واکنش تند کنگره، و نشست ترامپ-شی با دستاورد اندک
به گزارش والاستریتژورنال (از طریق ایراناینترنشنال)، تأمینکنندگان چینی در نیمهٔ نخست سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۱۳۰۰ محمولهٔ قطعات دووجهی — شامل دستگاههای جیپیاس، موتور و قطعات موتور هواپیما — را با استناد به معافیت تعرفهای مادهٔ ۱۱۹ برای واردات تسلیحاتی، به وزارت دفاع ایران ارسال کردهاند. تنها چند روز پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، چین ۳۰۰ تن ترکیب شیمیایی به همین وزارتخانه تحویل داده بود؛ شرکت چینی تحریمشدهٔ «هائوکون انرژی» صدور مجوز محرمانهٔ صادرات پرکلرات سدیم — مادهٔ اولیهٔ سوخت موشک — را از طریق یک شرکت پوششی در پکن هماهنگ کرده بود. به گفتهٔ مقامهای آمریکایی، تصاویر ماهوارهای تهیهشده از نهادهای چینی به حملهٔ موشکی ۱۷ ژوئیهٔ ایران به پایگاهی در اردن، که سه سرباز آمریکایی را کشت، پیوند خورده است.
انتشار این جزئیات همزمان شد با استقبال تشریفاتی کاخ سفید از شی جینپینگ در پایگاه مشترک اندروز — با شلیک توپ ۲۱ گلوله و پرواز نمایشی بمبافکن بی-۱ — که خشم گستردهٔ جمهوریخواهان کنگره را برانگیخت. به گزارش WTOP/AP، راجر ویکر، رئیس کمیتهٔ نیروهای مسلح سنا، گفت «اگر کاخ سفید از من نظر میخواست، پیشنهاد میدادم رئیسجمهور شی جینپینگ را برای چنین استقبال باشکوهی به واشنگتن دعوت نکند»؛ به گزارش دِ هیل، لیزا مورکاوسکی شلیک توپ ۲۱ گلوله و پرواز بمبافکن بی-۱ در استقبال از شی را «اغراقآمیز» خواند.
دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، در توضیح دیدار حضوری ترامپ-شی گفت رئیسجمهور آمریکا صراحتاً تکرار کرد هرگونه کمک چین به ایران — چه مستقیم و چه غیرمستقیم، چه اطلاعاتی، چه قطعات یا تجهیزات نظامی — «کاملاً غیرقابلقبول» است؛ به گفتهٔ او این هشدار «طبل مداومی» بوده که ترامپ بارها تکرار کرده است. به گزارش سیانان و الجزیره، با اینهمه، نشست ترامپ-شی که جمعه بهطور رسمی پایان یافت، با وجود تشریفات پرزرقوبرق، دستاورد ملموس اندکی در پروندهٔ تجارت، تایوان، هوش مصنوعی و ایران داشت؛ به گزارش سایپرسمیل، تحلیلگران نتایج نشست را «محدود» و «قابلبازگشت» توصیف کردند — از جمله تخفیف تعرفهای محدود، احتمال گسترش تعهدات خرید محصولات کشاورزی و هواپیما، و تعهدات کلی همکاری در حوزههای ایمنی هوش مصنوعی و ایران، بدون تعهد عملیاتی مشخص برای توقف کمک چین به تهران.
🔎 وضعیت تأیید: گزارش والاستریتژورنال دربارهٔ محمولههای چینی مستقیماً از طریق ایراناینترنشنال بازخوانی و تأیید شد؛ واکنش سناتورهای جمهوریخواه و جمعبندی دستاورد اندک نشست ترامپ-شی از طریق چند منبع مستقل غربی (آسوشیتدپرس، دِ هیل، سیانان، الجزیره، سایپرسمیل) تأیید شده است.
شکاف خلیجفارس: عربستان و امارات خواستار تداوم فشار و محاصره؛ در تضاد با مسیر مرحلهای دیپلماتیک
به گزارش والاستریتژورنال (از طریق ایراناینترنشنال)، عربستان سعودی و امارات — که در تابستان امسال خواهان از سرگیری مذاکرات بودند و حتی آماده بودند نوعی نفوذ ایران بر تنگهٔ هرمز را در چارچوب یک توافق بپذیرند — اکنون موضع خود را کاملاً معکوس کردهاند. ولیعهد سعودی محمد بنسلمان به مقامات آمریکایی گفته «محاصره باید تا زمانی که ایران مجبور به امضای توافقی تازه شود، ادامه یابد»؛ ریاض و ابوظبی از واشنگتن میخواهند تحریمهای جامع و محاصرهٔ دریایی را حفظ کند و در هیچیک از این دو جبهه امتیازی ندهد. این تغییر موضع درست همزمان با تلاش میانجیهایی چون قطر برای برگزاری دور تازهٔ مذاکرات در عمان، احتمالاً همین هفتهٔ آینده، رخ داده و مسیر «توافق مرحلهای» را که رویترز روز پیش از نیویورک گزارش کرده بود (بازگشایی هرمز در ازای پایان محاصره) با ابهام تازهای روبهرو میکند.
⚠️ هشدار احتیاط: موضع سعودی-اماراتی که در گزارش والاستریتژورنال آمده، با موضع «توافق مرحلهای» که مقامهای ایرانی به رویترز گفتهاند همسو نیست؛ این دو روایت احتمالاً بازتاب دو جبهه/گروه چانهزنی موازیاند (میانجیهای منطقهای در برابر خط سختگیرانهٔ ریاض-ابوظبی)، نه لزوماً تناقض در سیاست رسمی آمریکا — باید در روزهای آینده پیگیری شود کدام خط غالب میشود.
پزشکیان به فاکسنیوز: «تنگهٔ هرمز را نبسته بودیم»؛ رد سلاح هستهای، و پیام به واشنگتن پیش از انتخابات
در گفتوگوی مبسوط مسعود پزشکیان با برت بایر، مجری فاکسنیوز، که پنجشنبه در برنامهٔ «Special Report» پخش شد، رئیسجمهور ایران در پاسخ به فشار مستقیم بایر دربارهٔ حملات به کشتیرانی در تنگهٔ هرمز گفت: «ما تنگهٔ هرمز را نبسته بودیم؛ باز بود، بدون هیچ توجیه یا چارچوب قانونی [از سوی آنها].» او سپس اتهام را برگرداند: «آنها به ما حمله کردند. رهبر معظم و دانشمندان و فرماندهان نظامی و دولت ما را ترور و شهید کردند» و در پاسخ به پرسش مشخص دربارهٔ حملات به کشتیرانی گفت: «ما حمله نکردهایم.» دربارهٔ حوثیهای یمن هم گفت: «حوثیها مسئول اقدامات خودشان هستند [نه ما].» — Fox News
در بخش دیگری از مصاحبه، در پاسخ به پرسش دربارهٔ سلاح هستهای، پزشکیان گفت: «بههیچوجه. رهبر شهید و معظم ما بارها اعلام کرده بود که این کار از نظر فتوای شرعی حرام است؛ غیرقانونی است» و افزود دربارهٔ ذخایر اورانیوم غنیشده: «ما گفتهایم مایل به رقیقسازی آنها هستیم. کار بزرگی نیست. ما حاضریم خودمان را در معرض بازرسی قرار دهیم.» دربارهٔ مسئولیت جنگ گفت: «ما هرگز بهدنبال جنگ نبوده و نیستیم... اما با تحریکاتی که اسرائیل انجام داد، این جنگ را بر ما تحمیل کردند» و در انتقاد از رویکرد واشنگتن افزود: «مشکل این است که آمریکا بهجای گفتوگو، مستقیم وارد میدان شد و با بمباران ما، هر مسیری را مسدود کرد.» — Fox News
به گزارش الجزیره، پزشکیان در حاشیهٔ همین سفر به خبرنگاران گفت: «ما آرزو میکنیم آمریکاییها پیش از انتخابات میاندورهای به تفاهمنامه بازگردند» — اشارهای مستقیم به توافق ژوئن امضاشده در اسلامآباد برای پایان درگیری، بازگشایی تنگهٔ هرمز و کاهش محاصرهٔ دریایی، که پیش از فروپاشی آن میان اتهامات متقابل نقض تعهدات، چارچوب اصلی مذاکرات بود.
به گزارش چند حساب فارسیزبان ناظر بر پخش زندهٔ مصاحبه (از جمله Khabar_Fouri و entekhab_ir)، بایر در بخشی دیگر مستقیماً از پزشکیان دربارهٔ کشتهشدن معترضان توسط نیروهای امنیتی ایران در جریان ناآرامیهای موسوم به «کودتای دی» پرسید؛ پزشکیان در پاسخ گفته میشود خواستار ارائهٔ «کد ملی» کشتهشدگان شده و در ادامه، با اشاره به اظهارات پیشین ترامپ، مدعی شده است خود ترامپ اعلام کرده بود آمریکا این افراد را برای سرنگونی دولت ایران مسلح و آموزش داده است؛ در همین راستا گفته میشود پزشکیان افزوده: «ترامپ مدام میگفت میخواهم برای مردم ایران هدیه بیاورم، اما هدیهای که آوردند موشک و ویرانی بود» و «هر کس بخواهد اعتراض کند، کاملاً حق دارد؛ ما با بسیاری از همان معترضان نشستهایم.» — به نقل از چند حساب فارسیزبان ناظر بر پخش زندهٔ مصاحبه.
🔎 وضعیت تأیید: نقلقولهای مربوط به «کودتای دی»، کد ملی، و اتهام تسلیح معترضان توسط آمریکا صرفاً از طریق پخش همزمان چند حساب تلگرامی فارسیزبان ناظر بر مصاحبه رسیده و هنوز در قالب مقالهٔ مستقل یا رونوشت رسمی از سوی فاکسنیوز منتشر نشده است؛ بخشهای مربوط به تنگهٔ هرمز، سلاح هستهای و رقیقسازی اورانیوم اما با گزارش مکتوب و منتشرشدهٔ فاکسنیوز همخوانی کامل دارد.
دیپلماسی هرمز: طرح هفتروزهٔ ایران رسماً تسلیم شد؛ ۸۰ کشور خواستار بازگشایی فوری، عراق میگوید ۶۰ میلیارد دلار باخته
به گزارش رویترز (از طریق U.S. News)، مذاکرهکنندگان آمریکا و ایران در نیویورک روی یک مسیر مرحلهای برای خروج از جنگ نزدیک به هفتماهه گفتوگو میکنند: تهران تنگهٔ هرمز را بازمیگشاید و واشنگتن در ازای آن محاصرهٔ اقتصادیاش را لغو میکند. عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ ایران، به گزارش جروزالمپست طرح هفتروزهٔ بازگشایی تنگهٔ هرمز — که بر پایهٔ تفاهمنامهٔ ژوئن میان تهران و واشنگتن بنا شده — را رسماً از طریق میانجیها به آمریکا ارائه کرد. به گزارش WSLS/AP، عراقچی در حاشیهٔ مجمع عمومی جزئیات تازهای از این طرح را برای خبرنگاران تشریح کرد: در ازای بازگشایی هرمز ظرف هفت روز، از واشنگتن خواسته لغو کامل محاصرهٔ دریایی، لغو تحریمهای فروش نفت ایران، و رعایت آتشبس (با درنظرگرفتن لبنان) را بپذیرد؛ طرح تازه اساساً بازتاب تفاهمنامهٔ ژوئن با زمانبندی فشردهتر است. تریتا پارسی، معاون اجرایی مؤسسهٔ کوئینسی، به ایپی گفت اگر ترامپ این ترتیب را پیش از انتخابات میاندورهای و برای کاهش قیمت بنزین از نظر سیاسی سودمند بداند، شاید انعطافی دیده شود که در هفتههای گذشته دیده نشده بود. به گزارش گاردین — Trump faces tough choices as Iran dangles deal to reopen Hormuz before US midterms، این پیشنهاد ترامپ را با انتخاب دشواری پیش از انتخابات میاندورهای روبهرو کرده: پذیرش سریع میتواند بهعنوان پیروزی سیاسی جا بیفتد، اما منتقدان هشدار میدهند تهران صرفاً بهدنبال خرید زمان است.
نزدیک به ۸۰ کشور — از جمله آلمان و اکثر متحدان غربی — در بیانیهای مشترک که توسط وزیر خارجهٔ بحرین در سازمان ملل قرائت شد، خواستار بازگشایی فوری و بدون قیدوشرط تنگهٔ هرمز شدند و اقدامات ایران در تنگه را «تهدیدی برای امنیت بینالمللی و آزادی کشتیرانی» خواندند. — U.S. News/Reuters
بهای اقتصادی محاصره برای همسایگان ایران هم روشنتر شد: علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در گفتوگو با نیویورکتایمز اعلام کرد کشورش از آغاز جنگ آمریکا-ایران نزدیک به ۶۰ میلیارد دلار زیان دیده و محاصرهٔ تنگهٔ هرمز نزدیک به ۶۰ درصد از درآمد صادراتی ماهانهٔ نفت عراق — که نزدیک به ۹۰ درصد بودجهٔ این کشور را تشکیل میدهد — را از بین برده است. به گزارش ایراکینیوز، الزیدی گفت اگرچه عراق همسایه و شریک منطقهای ایران محسوب میشود، تهران اجازهٔ عبور نفتکشهای عراقی از تنگهٔ هرمز را نداده است؛ او از فرانسه و آلمان، در سفرهای اخیر خود، خواستار کمک به ساخت خطوط لولهٔ جایگزین از طریق ترکیه برای انتقال مستقیم نفت عراق به اروپا شده — تلاشی برای دورزدن وابستگی کامل بغداد به هرمز.
⚠️ هشدار احتیاط: جزئیات دقیق «هفت روز» و شروط پیوست آن تنها از زبان مقامات ایرانی نقل شده و کاخ سفید تاکنون این چارچوب زمانی مشخص را رسماً تأیید نکرده است. رقم «۶۰ میلیارد دلار» و «۶۰ درصد» از سخنان نخستوزیر عراق در گفتوگو با نیویورکتایمز (به نقل ایراکینیوز) گرفته شده و با گزارشهای پیشین دربارهٔ افت شدید صادرات نفت عراق همخوانی دارد.
واکنش روسیه به قطعنامهٔ آژانس: اولیانوف آن را «کاملاً ننگین» خواند
به گزارش TASS، میخائیل اولیانوف، نمایندهٔ دائم روسیه نزد سازمانهای بینالمللی در وین، آخرین قطعنامهٔ ضدایرانی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی را «کاملاً ننگین» خواند و گفت کشورهای غربی درون این نهاد «بیمسئولیتی کامل» از خود نشان میدهند. عراقچی هم در حاشیهٔ مجمع عمومی با لاوروف دیدار کرد و او را از آخرین وضعیت مذاکرات ایران-عمان دربارهٔ امنیت تنگهٔ هرمز مطلع ساخت؛ به گزارش TASS، تأکید کرد تهران اجازه نخواهد داد واشنگتن از هرمز برای تهدید امنیت ملی ایران استفاده کند.
نتانیاهو در مجمع عمومی: استارلینک برای هیئت ایران، حاشیه با ممدانی، و انزوای فزاینده
بنیامین نتانیاهو در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت حمله به تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی «یکی از سادهترین تصمیماتی» بود که در دوران نخستوزیریاش گرفته و افزود: «اگر این کار را نمیکردیم، همهمان مرده بودیم.» به گزارش جروزالمپست، او همچنین اتهام نسلکشی علیه اسرائیل را «بزرگترین دروغ قرن» خواند و گفت «فقط زمان میبرد تا ایرانیان رژیم را سرنگون کنند». به گفتهٔ چند منبع همزمان، پیش و حین سخنرانی او شمار زیادی از هیئتهای عربی، آفریقایی و برخی اروپایی سالن را ترک کردند و برخی هم او را با هو بدرقه کردند.
در یکی از نمایشیترین صحنههای نشست، دنی دنون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، پس از سخنرانی نتانیاهو یک دستگاه اینترنت ماهوارهای استارلینک را نزد نمایندهٔ جمهوری اسلامی که تلاش میکرد از تماس چشمی با او بپرهیزد برد. نتانیاهو همچنین با زهران ممدانی، شهردار نیویورک، درگیر لفظی شد و او را به یهودستیزی متهم کرد؛ ممدانی در واکنش گفت نتانیاهو «از سخنرانیاش در سازمان ملل برای تکرار دروغهای خود سوءاستفاده کرد». در واکنشی جداگانه، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجهٔ قطر، اتهامات نتانیاهو علیه دوحه در همین سخنرانی را «کاملاً» رد کرد. — Gulf News
حوثی-عربستان: حمله به ریاض و ینبع؛ عربستان، ترکیه و پاکستان نشست اضطراری روسای ستاد را ذیل پیمان دفاعی مکه فعال میکنند
جنبش حوثی یمن مسئولیت دو عملیات نظامی با موشک بالستیک، کروز و پهپاد علیه «هدفی حساس» در ریاض و تأسیسات نفتی آرامکو در بندر ینبع را بر عهده گرفت. به گزارش الجزیره، ائتلاف سعودی تأیید کرد شش موشک بالستیک شلیکشده بهسمت طائف و ینبع را رهگیری کرده است.
در واکنش، وزرای خارجهٔ عربستان، پاکستان و ترکیه پنجشنبه در نیویورک دیدار کردند و به گزارش الجزیره، ضمن محکومیت حملات به مکه و تأسیسات غیرنظامی/اقتصادی سعودی، بر برگزاری نشستی فوری میان روسای ستاد کل سه کشور — ذیل «پیمان دفاعی مکه» امضاشده ۷ اوت — توافق کردند. همزمان، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، تأیید کرد نیرو، سامانهٔ رادار و پدافند هوایی برای حفاظت از تأسیسات نفتی سعودی اعزام خواهد کرد. — تایمزآواسرائیل
کلمبیا رسماً روابط دیپلماتیک با ایران را قطع کرد؛ تهران متقابلاً از کشف «۵۵ کیلوگرم کوکائین کلمبیایی» خبر داد
به گزارش Colombia One، دولت راستگرای تازهٔ کلمبیا به ریاست آبلاردو د لا اسپریِیا، شنبه ۱۹ سپتامبر روابط دیپلماتیک با ایران را عملاً قطع کرد و پنجشنبه این تصمیم را رسماً اعلام کرد؛ وزارت خارجهٔ کلمبیا این اقدام را با استناد به «پیوندهای ادعایی میان دولت ایران و گروههای تروریستی»، نقضهای مستمر حقوق بشر، حملات به کشورهای غیرمتخاصم و محاصرهٔ تنگهٔ هرمز توجیه کرد. پرو هم اول سپتامبر روابط خود را قطع کرده بود — کلمبیا دومین کشور آمریکای جنوبی در چند هفتهٔ اخیر.
وزارت خارجهٔ ایران در واکنش، اتهامات بوگوتا را «فاقد هرگونه اعتبار و منطق» خواند و آن را نتیجهٔ مستقیم فشار آمریکا و اسرائیل توصیف کرد؛ در ادامه از کشف یک محمولهٔ ۵۵ کیلوگرمی کوکائین خالص کلمبیایی در تهران، قاچاقشده توسط شبکهای مرتبط با چهرههای بانفوذ کلمبیایی، خبر داد و گفت کلمبیا صلاحیت اخلاقی موعظه به دیگران دربارهٔ تروریسم و مواد مخدر را ندارد. — Borna News
تشدید تحریم هوایی: اکنون هر چهار فرودگاه بینالمللی عراق بهروی ایران بسته است
فشار تحریمی تازهٔ آمریکا بر شرکتهای هواپیمایی باقیماندهٔ ایران گستردهتر شد. به گزارش جروزالمپست، امارات و عمان پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را تا اطلاع ثانوی معلق کردند؛ فرودگاه بینالمللی نجف عراق از پنجشنبه تمام پروازها به مقصد و از مبدأ ایران را متوقف کرد. فرودگاههای اربیل و سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق هم، به گزارش رویترز (از طریق Business Recorder) و میدلایستآی، از جمعه پروازهای ایران را معلق کردند؛ اکنون هر چهار فرودگاه بینالمللی عراق (بغداد، نجف، اربیل، سلیمانیه) بهروی هواپیمایی ایران بستهاند. محمد مخبر، دستیار رهبری، در واکنش هشدار داد «پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است یا برای هیچکس». گرجستان و آذربایجان هم به فهرست کشورهای بازدارندهٔ ناوگان هوایی ایران پیوسته بودند.
در واکنش، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به کشورهای همسایه هشدار داد که اگر در اجرای تحریمهای آمریکا همکاری کنند، تهران کاری خواهد کرد که «فرودگاههایشان از کار بیفتد».
ادعای بحثبرانگیز «۵۰۰۰ سورتی ناتو»: تهران اروپا را تهدید به پاسخ کرد
علی قریبآبادی، معاون وزیر خارجهٔ ایران، هشدار داد «مشارکت اروپا در تجاوز آمریکا علیه ایران بیپاسخ نخواهد ماند» و در توجیه این تهدید گفت: «اعتراف دبیرکل ناتو به انجام ۵۰۰۰ سورتی پرواز از پایگاههای اروپایی در حمایت از تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران، نشان داد اروپا بخشی از زیرساخت تجاوز بوده است.»
⚠️ هشدار جدی دربارهٔ سطح تأیید: هیچ بیانیهٔ رسمی از ناتو یا دبیرکل آن (مارک روته) مبنی بر «اعتراف» به پرواز ۵۰۰۰ سورتی در حمایت از عملیات آمریکا علیه ایران در دسترس نیست و هیچ خبرگزاری غربی این رقم را تأیید نکرده است. تنها منبعی که این ادعا از آن ردگیری میشود یک حساب تلگرامی فارسیزبان (@IranianMinds) است. با توجه به الگوی شناختهشدهٔ بزرگنمایی رسانهای در ادعاهای نظامی طرفین درگیر، این رقم باید تا ارائهٔ منبع مستقل و قابلتأیید، صرفاً بهعنوان ادعای رسمی ایران — نه واقعیتی ثابتشده — گزارش شود.
جبههٔ هرمز: ترافیک همچنان زیر میانگین، رکورد اسکورت آمریکا، و ادعای «عقبنشینی» سپاه
دادههای تازهٔ ردیابی کشتیرانی نشان میدهد ترافیک تنگهٔ هرمز همچنان بهشدت زیر میانگین است: تنها ۱۰ فروند کشتی حامل کالا چهارشنبه از تنگه عبور کردند — در برابر میانگین متحرک دهروزهٔ نزدیک به ۱۷ فروند. — Al Arabiya English
اما به گزارش رویترز (از طریق الشرقالاوسط)، یک مقام دفاعی آمریکا گفت روز چهارشنبه حدود ۶۰ کشتی تجاری (با احتساب همهٔ انواع، نه فقط کشتیهای حامل کالای فله) از تنگهٔ هرمز عبور کردند — که حدود ۴۰ فروند از آنها برای دریافت حفاظت نظامی آمریکا هماهنگ کرده بودند؛ رویترز نتوانست این ارقام را مستقلاً تأیید کند. این رقم در تضاد آشکار با ادعای سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، قرار میگیرد که مدعی شد ناوگان آمریکا «۴۰۰ کیلومتر از تنگهٔ هرمز فاصله گرفته» است.
⚠️ ادعای سپاه دربارهٔ عقبنشینی ۴۰۰ کیلومتری ناوگان آمریکا با گزارش همزمان رویترز به نقل از مقام آمریکایی دربارهٔ اسکورت فعال نظامی آمریکا برای دهها کشتی در همان بازهٔ زمانی همخوانی ندارد و باید بهعنوان ادعای تبلیغاتی طرف ایرانی در نظر گرفته شود.
صحنهٔ داخلی: رژهٔ ۴۰هزار موتورسوار «جانفدا»، انفجار در پالایشگاه آبادان، و هفتهٔ دفاع مقدس کمرونق
سپاه پاسداران همزمان با هفتهٔ دفاع مقدس، جمعه رژهٔ ۴۰هزار موتورسوار را در چارچوب کارزار «جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان آزادی تهران برگزار کرد — دنبالهٔ رژهٔ ۳۱۳هزار نفرهٔ هفتهٔ پیش که رسانهٔ دولتی پرستیوی آن را «نشانهٔ بسیج مردمی و آمادگی اجتماعی در جنگ» توصیف کرده بود. به گزارش روداو، این رژههای پیاپی آخرین نمونه از تلاش حاکمیت برای «نمایش اتحاد در خارج و حفظ کنترل در داخل، در روزگار سختی شدید اقتصادی» است؛ مقامها هدف آن را حفظ امنیت میخوانند و ساکنان و گروههای حقوق بشری آن را تلاشی برای بازداشتن از اعتراضات تازه.
به گزارش صدای آمریکا فارسی، پنجشنبه در کورهٔ واحد ۷۰ پالایشگاه نفت آبادان — واحد مرتبط با تولید بنزین — انفجاری رخ داد که دستکم سه کارگر پالایشگاه را مجروح کرد؛ علت حادثه هنوز اعلام نشده است. همزمان، تجمعات شبانهٔ اعتراضی در میدان خراسانِ تهران برای شبهای متوالی ادامه دارد. مراسم «هفتهٔ دفاع مقدس» امسال هم با «غیبتی قابلتوجه» برگزار شد — بدون ذکر مشخص اینکه غیبت کدام مقام یا نهاد، که در بستر گفتوگوهای اخیر دربارهٔ سلامت و اقتدار رهبری تازه، قابلتأمل است.
⚠️ هشدار احتیاط: رقم «۴۰هزار موتورسوار» و توصیف «۳۱۳هزار نفره» بودن رژهٔ هفتهٔ پیش از منابع رسمی/نیمهرسمی جمهوری اسلامی (سپاه، مهر، پرستیوی) گرفته شده و مستقل تأیید نشده؛ رژههای بسیجمحور معمولاً با اغراق در شمار شرکتکنندگان همراهاند.
حقوق بشر: فراخوان عفو بینالملل برای پیگرد ۸۷ مقام، حکم اعدام محمد نادری، و محاکمهٔ ۹ زن در اهواز
زمینه (گزارششده در ۲۵ شهریور): عفو بینالملل در ۱۶ سپتامبر، همزمان با چهارمین سالگرد آغاز خیزش پس از مرگ مهسا امینی، گزارش بیش از هزار صفحهای «معماران فجایع» را منتشر کرد؛ این گزارش سرکوب خونین خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ را جنایت علیه بشریت خوانده و خواستار تحقیق و پیگرد قضایی بینالمللی علیه ۸۷ مقام نامبردهشده در آن شده است.
به گزارش هرانا، محمد نادری، بازداشتشده در زندان بزرگ تهران، توسط شعبهٔ ۲۳ دادگاه انقلاب تهران به اتهام جاسوسی به اعدام محکوم شد. همزمان، به گزارش صدای آمریکا فارسی، منابع حقوق بشری از گسترش سرکوب داخلی خبر دادند: علاوه بر حکم اعدام یک معترض دیگر، جمهوری اسلامی ۹ وکیل دادگستری را به حبس محکوم کرده، دستکم ۳۵ دانشجو را از حق تحصیل محروم ساخته، و یک فعال فضای مجازی را با اتهاماتی مرگبار روبهرو کرده است. در پروندهٔ جداگانهای، به گزارش ایرانوایر، محاکمهٔ ۹ زن در اهواز با اتهامات امنیتی برگزار شد.
زمینه: سنای آمریکا با اختلاف یک رأی، قطعنامهٔ پایان جنگ را رد کرد
پنجشنبهشب، سنای آمریکا با رأی ۵۰ به ۴۹ قطعنامهای دموکراتمحور را که کنگره را ملزم به تصویب صریح ادامهٔ عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی میکرد رد کرد؛ این قطعنامه پیشتر در ژوئیه از مجلس نمایندگان گذشته بود. چهار سناتور جمهوریخواه — سوزان کالینز (مین)، لیزا مورکاوسکی (آلاسکا)، رند پال (کنتاکی) و توم تیلیس (کارولینای شمالی) — به دموکراتها پیوستند، در حالیکه تنها یک سناتور دموکرات، جان فترمن (پنسیلوانیا)، به آن رأی منفی داد و رأی تعیینکننده را رقم زد. به گزارش انبیسی نیوز، بر پایهٔ نظرسنجی سپتامبر این شبکه تنها ۳۳ درصد رأیدهندگان آمریکایی این جنگ را «ارزشمند» میدانند و ۶۲ درصد با آن مخالفاند. — The Hill
دربارهٔ این گزارش
این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۳ مهر ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت بهروزرسانی (۳ بازنویسی کامل و ۹ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تکمنبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.