خلاصهٔ اجرایی — واشنگتن در آستانهٔ تصمیم است: به گزارش اکسیوس، تیم ارشد امنیت ملی ترامپ جمعه در نشستی اعلامنشده در کمپ دیوید دربارهٔ جنگ با جمهوری اسلامی و یمن رایزنی کرد—نشستی که ناظران آن را با جلسهٔ سری ژوئن ۲۰۲۵، چند روز پیش از حملهٔ اسرائیل به ایران، مقایسه میکنند—و ترامپ میگوید جنگ «خیلی زود» تمام میشود و رژیم «یا یک توافق بسیار منصفانه را امضا میکند یا دیگر وجود نخواهد داشت». پنتاگون حضور سه ناو هواپیمابر، ۲۰ هزار نیرو و تا ۱۵۰ جنگنده را برنامهریزی کرده و ۵۶ کشور در سالگرد «اسنپبک» بر اجرای تحریمهای سازمان ملل پای فشردند؛ خزانهداری آمریکا کارزار «طرد اقتصادی» را «موفقیت کامل» میخواند. در داخل، ریال روز شنبه به کف تاریخی تازهای رسید: یورو برای نخستینبار از ۳ میلیون ریال گذشت و دلار به حدود ۲.۷ میلیون ریال رسید—بیش از ۸ درصد رشد در کمتر از یک هفته—در حالی که سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس میگوید مردم بهدلیل نبود دارو میمیرند. رژیم سرکوب را تشدید کرده است: سیاوش جمشیدی خیرآبادی، از معترضان دیماه، سحرگاه شنبه اعدام شد، ۳۱ نفر در سیرجان بازداشت شدند و یک زندانی سیاسی به اتهام «همکاری با دولتهای متخاصم» به اعدام محکوم شد. در جبههٔ خلیج فارس، به گفتهٔ یک شاهد به رویترز ستونی از دود و آتش در نزدیکی تأسیسات آرامکو در ریاض دیده شد، در حالی که جنگندههای سعودی صنعا را بمباران میکنند و ریاض با پشتیبانی پاکستان و ترکیه برای تهاجم زمینی به ساحل دریای سرخ آماده میشود. در اروپا، دادستانی پرتغال دربارهٔ قانونیبودن استفادهٔ آمریکا از پایگاه لاژس تحقیق رسمی گشود و مظنون پروندهٔ فیرفورد با وثیقه آزاد شد.
تازهترینها
۲۳:۰۹ — پزشکیان: «دولت برای مدیریت شرایط ویژه آرایش جدید گرفته است» و «نگذاشتهایم اهداف دشمن در جنگ اقتصادی محقق شود»؛ ادامهٔ همان خط «شرایط جنگی» نشست ستاد اقتصادی، همزمان با سقوط ریال — مهر، شرق
۲۳:۰۷ — دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه، که به گفتهٔ خودش برای مراسم تشییع علی خامنهای به تهران رفته بود، در گفتوگو با شبکهٔ خبر صداوسیما گفت مسکو و تهران باید به دنبال سازوکارهای همکاری مالی دیگر باشند، روسیه «هرگز رابطه با ایران را فدای رابطه با هیچ کشور دیگری نمیکند» و آمادهٔ میانجیگری برای پایان جنگ است (مهر، تسنیم)؛ به نقل عصر ایران او گفت علاوه بر بوشهر برای ساخت نیروگاههای هستهای جدید در ایران برنامه دارند (خبرگزاری دانشجو از «نیروگاههای هستهای کوچکتر» نوشته است)
🔎 این اظهارات تنها از مسیر رسانههای داخلی ایران نقل شده است؛ وعدههای هستهای مسکو به تهران سابقهٔ طولانیِ اجرانشدن دارد.
۲۲:۵۱ — ISW در گزارش ۱۱ مهر: نیروهای سعودی یا همسو با دولت یمن شنبه صنعا را بمباران کردند، احتمالاً برای تضعیف توان حوثیها در کارزارهای تهاجمی؛ نیروهای دولتی یمن هم مواضع خط مقدم، نیروهای کمکی و خطوط تدارکاتی حوثیها را در جنوبغرب یمن هدف گرفتند — ISW
۲۲:۴۴ — به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری صداوسیما، گروهی از زندانیان ایرانی، که شمار قابل توجهی از آنان زناند، از زندانهای امارات آزاد شدند؛ نشانهای از کانال باز میان تهران و ابوظبی در همان روزی که امارات حادثهٔ فلایدبی را «اقدام تروریستی» خواند — عصر ایران، بهنقل از ایسنا
۲۱:۵۵ — خبرگزاریهای مهر و تسنیم به نقل از وزارت بهداشت حوثیها مدعی شدند حملات هوایی سعودی در نزدیکی بیمارستان زنان و زایمان السبعین در صنعا فرود آمده و به بیمارستان آسیب شدید زده است — مهر، تسنیم
⚠️ ادعای رسانهٔ حکومتی ایران به نقل از روایت حوثیها؛ هیچ منبع مستقلی تا این لحظه آن را تأیید نکرده است.
- ۲۱:۴۲ — برج نگهبانی زندان رجاییشهر کرج در ادامهٔ تخریب این زندان بدنام—محل نگهداری بسیاری از زندانیان سیاسی—فرو ریخته شد — انتخاب
- ۲۱:۳۶ — منبعی به جروزالمپست گفت سازمان مالیات اسرائیل فهرست کامل مسافران و خدمهٔ پرواز FZ1073 فلایدبی را پیش از برخاستن از دبی در اختیار داشت (رویهای قانونی برای همهٔ پروازهای ورودی)؛ به نقل منابع آگاه به ایبیسی نیوز که جروزالمپست بازتاب داده، همام الحمامی پس از بازگشت به امارات با بازجویان «همکاری» میکند — جروزالمپست
- ۲۱:۰۰ — ترامپ که جمعهشب در گردهمایی انتخاباتی در موبیلِ آلاباما گفته بود در ایران «کسی برای مذاکره نیست… در بزنی، کسی خانه نیست»، همچنان گام نظامی بعدی را علنی نکرده است؛ همزمان مقامهای ارشد امنیت ملی او به ریاست جیدی ونس جمعه ساعتها در کمپ دیوید دربارهٔ جنگ ایران و یمن گفتوگو کرده بودند — سیبیاس، ویدئوی میداستاچ (از طریق یاهو نیوز)
- ۲۰:۵۴ — به گزارش آسوشیتدپرس، دادستان بریتانیا در جلسهٔ دادگاه دو متهم ایرانی گفت آنان کنیسهٔ هیتون پارک منچستر را برای توطئهٔ بمب کلر شناسایی کرده بودند؛ اتهام همچنان «تدارک اقدام تروریستی» است و به گفتهٔ دادستان، فردی که گمان میرود در ایران باشد دستور ساخت بمب کلر دستساز را به آنان داده بود — آسوشیتدپرس (از طریق پیبیاس)
- ۲۰:۵۱ — رسانههای داخلی: پدافند هوایی در قشم یک «پرندهٔ متخاصم» را رهگیری کرد (تابناک به نقل از تسنیم)؛ به نوشتهٔ آفتابنیوز به نقل از فارس، اهالی محلی میگویند دستکم یک هواگرد در آسمان جزیره هدف قرار گرفته است
🔎 ادعای رهگیری تنها از سوی رسانهٔ دولتی مطرح شده و ماهیت پرنده و نتیجهٔ درگیری بهطور مستقل تأیید نشده است.
- ۲۰:۲۷ — ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری: پروازهای ایران و عراق از یکشنبه با شرکتهای ایرانی و عراقی از سر گرفته میشود؛ گامی در پی مجوز روزانهٔ ۴۰ پرواز از سوی بغداد — مهر
- ۲۰:۰۱ — ستاد هماهنگی اقتصادی دولت در نشستی با اشاره به «شرایط جنگی» از تغییر در درآمدهای نفتی و مالیاتی و لزوم «آرایش جدید اقتصادی» سخن گفت و مدعی شد کمبودی در کالاهای اساسی وجود ندارد؛ محسن رضایی، که خبرگزاریهای داخلی او را دبیر شورای عالی امنیت ملی معرفی کردند، در جلسه حاضر بود — مهر
- ۱۹:۵۴ — دستیار رئیس بانک مرکزی، همزمان با عبور یورو از ۳ میلیون ریال: «افزایش کنونی قیمت ارز گذراست» — خبرآنلاین به نقل از صداوسیما
واشنگتن: نشست سری کمپ دیوید، اولتیماتوم و آرایش ۲۰ هزار نیرو
به گزارش اکسیوس که تایمز اسرائیل نیز بازتاب داده، مقامهای ارشد امنیت ملی دولت ترامپ جمعه در نشستی اعلامنشده و غیرعادی در کمپ دیوید دربارهٔ جنگ با ایران و وضعیت یمن رایزنی کردند. به روایت این گزارش، جیدی ونس ریاست نشست را بر عهده داشت و مارکو روبیو، پیت هگست، استیو ویتکاف، جان رتکلیف (رئیس سیا) و ژنرال دن کین (رئیس ستاد مشترک) در آن حضور داشتند. کاخ سفید این نشست را علنی نکرد؛ یک مقام آمریکایی گفت: «تصمیمهایی گرفته شد، یا دستکم بهتفصیل بررسی شد». سیبیاس نیز به نقل منابع برگزاری نشست را تأیید کرده است.
@TrumpTruthOnX — ۱۱ مهر، ۰۷:۰۸
Axios reports that President Trump and senior security officials convened for an unannounced and highly unusual meeting at Camp David on Friday to deliberate on the conflict in Iran and the situation in Yemen. […] The White House did not publicly disclose the summit, drawing immediate parallels to a similarly secretive meeting in June 2025 that occurred mere days before Israel's strike on Iran.
ترجمه/خلاصه: به گزارش اکسیوس، ترامپ و مقامهای ارشد امنیتی در نشستی اعلامنشده در کمپ دیوید دربارهٔ ایران و یمن رایزنی کردند؛ مقایسه با نشست سری ژوئن ۲۰۲۵ که چند روز پیش از حملهٔ اسرائیل به ایران برگزار شد.
🔎 وضعیت راستیآزمایی — خبر نشست از اکسیوس است و تایمز اسرائیل آن را بازنشر کرده؛ مقایسه با نشست ژوئن ۲۰۲۵ را خود اکسیوس مطرح کرده است. حضور شخص ترامپ در نشست، که در پست بالا آمده، در گزارشهای اکسیوس، تایمز اسرائیل و سیبیاس تأیید نمیشود؛ به روایت آنان ونس ریاست نشست را داشت. محتوای تصمیمها علنی نشده است.
ترامپ در طول هفته چند تهدید پیاپی مطرح کرد که روز پنجشنبه به صریحترین شکل رسید: «اکنون باید تصمیم بگیرم. آنها یا یک توافق بسیار منصفانه را امضا میکنند یا دیگر وجود نخواهند داشت». یک روز پیش از آن در دفتر بیضی گفته بود: «باید آن تصمیم را بگیریم. منفجرشان کنیم. توافق کنیم. اما زمانش دارد میرسد. به هر شکل خیلی زود تمام میشود» (KOMO / TNND). به گزارش سیبیاس، او گفته حکومت دینی ایران «آمادهٔ تسلیم است» و آمریکا جنگ هفتماهه را «درست پس از انتخابات»، اگر نه پیش از انتخابات میاندورهای اوایل نوامبر، خواهد برد.
سباستین گورکا، مدیر ارشد ضدتروریسم شورای امنیت ملی، در گفتوگو با جروزالمپست همین پیام را تکرار کرد: «مسئلهٔ ایران بهزودی حل خواهد شد»؛ او بیآنکه از جزئیات بگوید، اهداف دولت را همان خواستههای نخستین نامهٔ ترامپ به «آیتالله وقت» دانست: سلاح هستهای، تأمین مالی نیابتیها و بیثباتسازی منطقه. به اسرائیلیها هم توصیه کرد «ارادهٔ ترامپ برای اقدام را دستکم نگیرند».
پشتوانهٔ نظامی این لحن در حال شکلگرفتن است. به گزارش آسوشیتدپرس (از طریق لاکهیون اکسپرس)، ناوگروه «تئودور روزولت» و گروه آبیخاکی «میکین آیلند» با حدود ۹ هزار نیرو در راهاند و به ناوهای «جرج اچ. دبلیو. بوش» و «جرج واشینگتن» میپیوندند. به گزارش جروزالمپست، بهنقل از واشنگتنپست، پنتاگون در هفتههای آینده حضور سه ناو هواپیمابر، ۲۰ هزار نیرو و تا ۱۵۰ جنگنده را در منطقه برنامهریزی کرده است.
پاسخ تهران دوگانه است. محسن رضایی، که سیبیاس او را دبیر شورای عالی امنیت ملی معرفی میکند، ترامپ را «بدترین رئیسجمهور تاریخ آمریکا» خواند و نوشت «واقعیت را ایران شکل میدهد—مردمش، سربازانش و موشکهایش» (سیبیاس). مسعود پزشکیان اما چهارشنبه گفت ایران «هرگز از گفتوگو نگریخته و نخواهد گریخت» و افزود دشمنان گمان میکردند «با شهادت رهبر انقلاب» کشور فرو میپاشد (تاس به نقل از دفتر رئیسجمهور). همزمان، آمریکا به گزارش الجزیره از کشورهای عضو سازمان ملل خواست تحریمهای بازگشتی «اسنپبک» علیه ایران را اجرا کنند. مارکو روبیو نیز در تماس با ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن—کشوری که پایگاه موفق السلطیاش بارها هدف ایران قرار گرفته و در ژوئیه سه سرباز آمریکایی در آن کشته شدند—دربارهٔ خلع سلاح حزبالله و چارچوب سهجانبهٔ لبنان گفتوگو کرد (سیبیاس).
ترامپ همچنین به گزارش فاکسنیوز گفت جنگ با ایران «خیلی زود» پایان مییابد و پس از آن «قیمت نفت سقوط خواهد کرد».
🔎 وضعیت راستیآزمایی — جملهٔ «یا توافق یا نابودی» از گزارش شبکهٔ TNND (KOMO) نقل شده و وعدهٔ «پایان پس از انتخابات» از سیبیاس؛ هیچیک جدول زمانی عملیاتی مشخصی نیست. رقم ۲۰ هزار نیرو و ۱۵۰ جنگنده برنامهریزی پنتاگون به روایت واشنگتنپست است، نه آرایش قطعی.
در جبههٔ دیپلماتیک-تحریمی، آمریکا و ۵۵ کشور دیگر—از جمله بریتانیا، فرانسه، آلمان، کانادا، استرالیا، ژاپن و کرهٔ جنوبی—در نخستین سالگرد بازگشت شش قطعنامهٔ شورای امنیت از مسیر «سازوکار ماشه» در بیانیهای مشترک اعلام کردند اجرای محدودیتهای هستهای، موشکی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی را ادامه میدهند و برای جلوگیری از انتقال اقلام مرتبط با سلاحهای کشتار جمعی و وسایل حمل آن—از جمله پهپاد—به ایران و از ایران، تبادل اطلاعات را افزایش خواهند داد (رادیو فردا). بیانیه از اعضای «ابتکار امنیت اشاعه» (PSI) خواسته در صورت لزوم محمولههای ممنوعه را توقیف کنند و به گزارش جروزالمپست از کارزار تحریمی «طرد اقتصادی» نیز حمایت کرد؛ این در حالی است که روسیه و چین ماه گذشته تمدید مأموریت هیئت کارشناسان ناظر بر تحریمها را وتو کردند. ترامپ هم این هفته گفت «بهزودی خواهید دید اتفاقاتی میافتد»، تلفات آمریکا را ۱۸ و تلفات طرف ایرانی را ۴٬۵۰۰ نفر خواند و مدعی «کنترل تقریباً کامل» تنگهٔ هرمز شد (جروزالمپست).
در تهران، یک منبع به روزنامهٔ اماراتی نشنال گفت «گزینهٔ نظامی آمریکا کنار گذاشته نشده و این برای ایرانیها روشن است، اما ایرانیها نیز برای یک دور بزرگ نبرد آماده میشوند»؛ به نوشتهٔ نشنال، دیدارهای ماه گذشتهٔ دو طرف در نیویورک بینتیجه ماند و عباس عراقچی گفته بود ایران حتی اگر جنگ «آخرالزمانی» شود خواهد جنگید. محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده کل سپاه، نیز هشدار داد حملهٔ دوبارهٔ آمریکا به ایران «خودکشی» خواهد بود (نیوز.آز به نقل از ایران اینترنشنال).
جبههٔ حقوقی تازهای هم در اروپا گشوده شده است. به گزارش رویترز (بازتابیافته در جروزالمپست)، دادستانی کل پرتغال دربارهٔ قانونیبودن مجوز دولت پرتغال برای استفادهٔ آمریکا از پایگاه هوایی لاژس در جزایر آزور در جنگ با ایران تحقیق رسمی گشود. تحقیق پس از شکایت حزب «بلوک چپ» آغاز شده که در آوریل این استفاده را «نقض فاحش حقوق بینالملل» خوانده بود. توافق دیرینهٔ دو کشور به واشنگتن اجازه میدهد در زمان صلح بدون مجوز قبلی از پایگاه استفاده کند، اما پس از آغاز مخاصمه تأیید لیسبون لازم است؛ دادستانهای پرتغالی برخلاف برخی کشورها مکلفاند در صورت وجود دلایل کافی تحقیق کنند.
در کنگره اما مخالفت با ادامهٔ جنگ صداست: به گزارش آناتولی، کریس ون هالن، سناتور آمریکایی، از کنگره خواسته بودجهٔ جنگ ایران را قطع کند. سیانان نیز در گزارشی ادعای تازهٔ ترامپ را که سایتهای هستهای ایران را «کارخانههای مواد مخدر» توصیف کرده بود، بررسی کرده است.
فلایدبی: هویت مهاجم، سابقهٔ افراطگرایی و نبودِ شاهد برای پیوند با ایران
امارات: «اقدام تروریستی». حمد سیف الشامسی، دادستان کل امارات، به نقل خبرگزاری رسمی «وام» حادثهٔ پرواز FZ1073 را رسماً «اقدام تروریستی» خواند: به گفتهٔ او، خلبانکمک در کابین با تبر اضطراری به کاپیتان حمله کرد و کوشید کنترل هواپیما را به دست بگیرد. این نخستینبار است که مقامهای اماراتی از واژهٔ «تروریستی» استفاده میکنند؛ دادستانی میگوید تحقیق دربارهٔ انگیزهها، «هرگونه ارتباط مرتبط» و شواهد فیزیکی و دیجیتال ادامه دارد و مقامهای امنیتی اسرائیل برای بازجویی از او به امارات رفتهاند. نتانیاهو حادثه را فاجعهای بالقوه «در مقیاس ۱۱ سپتامبر» توصیف کرد (جروزالمپست).
هویت مهاجم فلایدبی فاش شد: به گزارش والاستریت ژورنال که نخستینبار نام او را منتشر کرد، خلبانکمک عمانی همام الحمامی است؛ به نوشتهٔ نیویورکپست به نقل از منابع آگاه، او پیشتر خلبان عمانایر بود و پس از کشف محتوای افراطی در تلفن همراهش کنار گذاشته شد. نتانیاهو جمعه گفت مهاجم «افراطیگری اسلامگرایانه» را از سر گذرانده و «قصد داشت هواپیما را با همهٔ مسافرانش سرنگون کند». هنوز شاهد مستقلی برای پیوند او با تهران منتشر نشده است.
به گزارش والاستریت ژورنال (به نقل جروزالمپست و فاکسنیوز)، مقامهای عمانی خلبانکمک مهاجم پرواز FZ1073 را پیشتر بهدلیل نگرانی از دیدگاههای افراطی ممنوعالبرواز کرده بودند، اما او با وجود این نگرانیها از سوی فلایدبی استخدام شد؛ روشن نیست شرکت از این سابقه آگاه بوده یا نه. سخنگوی امارات از اظهارنظر خودداری کرد. نتانیاهو پیشتر گفته بود مهاجم «تلقین اسلامگرایانهٔ افراطی» دیده و آشکارا قصد خودکشی داشته، و اکنون بررسی میشود «آیا فرستاده شده بود»—«هرکس او را فرستاده باشد بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت».
اما روایت پیوند با تهران هنوز بیپشتوانه است. به گزارش آسوشیتدپرس / تولیدو بلید، مقامی آگاه که مجاز به گفتوگو با رسانهها نبود گفت تحقیقات به رهبری امارات و با مشارکت بازجوهای اسرائیلی پیش میرود، روشن نیست مهاجم عضو گروهی بوده یا نه، و «در حال حاضر هیچ شاهدی از پیوند با ایران وجود ندارد». این در حالی است که ترامپ گفته بود اطلاعات اولیه به پیوند با تهران اشاره دارد و در آن صورت ایران «بسیار سخت ضربه خواهد خورد». نخستین پرواز بازگرداندن مسافران سرگردان اسرائیلی کمی پیش از ساعت ۲۳ جمعه دبی را ترک کرد؛ ارکیا و ایسرائیر پروازهای شبانه دارند و العال یکشنبه پرواز خواهد کرد.
⚠️ هشدار ریسک تبلیغاتی — دو روایت متضاد بیشاهد در گردشاند: ادعای ترامپ که اطلاعات اولیه به پیوند با ایران اشاره دارد، بیآنکه جزئیاتی بدهد (آسوشیتدپرس / تولیدو بلید)، و ویدئوی رسانههای دولتی ایران که حادثه را «عملیات پرچم دروغین» اسرائیل پس از سفر نتانیاهو به امارات میخواند (KOMO / TNND). تا امروز تنها دادهٔ مستند، سابقهٔ ممنوعیت پرواز مهاجم در عمان به گزارش والاستریت ژورنال است.
⚠️ دادستانی امارات هنوز از پیوند مهاجم با هیچ دولت یا گروهی سخن نگفته است. در همین حال خبرگزاری سپاهپایهٔ تسنیم به نقل «یک منبع» مدعی شده نتانیاهو یک «ربایش هواپیما با پرچم دروغین» برای کشاندن ترامپ به جنگ تازه با ایران طراحی کرده بود؛ این روایت هیچ مستندی ندارد و ادامهٔ همان خط تبلیغاتی رسانههای حکومتی است.
در سوی دیگر ماجرا، فاکسنیوز (از طریق یوتیوب) گزارشی دربارهٔ تلاش اسمیت ماچار «در کسری از ثانیه» برای نجات مسافران پرواز منتشر کرده است؛ و به گزارش جروزالمپست، شرکت بیمهٔ لیبرا (Libra) پوشش بیمهٔ سفر مشتریان آسیبدیدهٔ خود از پرواز فلایدبی را تا ۶ اکتبر رایگان تمدید کرده است.
جبههٔ غرب: اهداف توطئهٔ منچستر، آزادی مظنونان فیرفورد با وثیقه
پلیس ضدتروریسم بریتانیا رحمان صالحی (۳۴ ساله به گفتهٔ دادگاه؛ رویترز پیشتر ۳۵ ساله نوشته بود) و سلام احمدیان (۳۶ ساله)، دو تبعهٔ ایرانی، را به «تدارک اقدام تروریستی» علیه جامعهٔ یهودیان شمال انگلستان در آستانهٔ یوم کیپور—سالگرد حملهٔ مرگبار سال گذشته به کنیسهٔ منچستر—متهم کرد. به گفتهٔ کارآگاهان، این دو با «شخص ثالثی در خارج که ممکن است در ایران باشد» در تماس بودهاند؛ آنان شنبه در دادگاه وستمینستر لندن حاضر شدند (رویترز / جروزالمپست). کارآگاهان پلیس ضدتروریسم تأکید کردند این پرونده هیچ ارتباطی با پروندهٔ پایگاه هوایی فیرفورد ندارد. در جلسهٔ دادگاه شنبه، به گزارش اسکاینیوز و گاردین، دادستانی گفت دو متهم موزهٔ یهودیان منچستر و کنیسهٔ هیتون پارک—همان کنیسهای که سال گذشته هدف حملهٔ مرگبار بود—را بهعنوان هدف بمبگذاری شناسایی کرده بودند.
در پروندهٔ فیرفورد—پایگاهی که آمریکا برای حمله به ایران از آن استفاده میکند—یک مرد ۲۵ سالهٔ دوتابعیتی بریتانیایی-ایرانی پنجشنبه در وستمینستر بازداشت شد (بیبیسی) و اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، به اسکاینیوز گفت «نشانههای قوی» از نقش ایران وجود دارد (KOMO / TNND). شنبه این مظنون با قید وثیقه آزاد شد (بیبیسی / واشنگتنپست)؛ به گزارش رویترز (به نقل جروزالمپست)، پنج مرد بریتانیایی بیستوچندساله که بامداد یکشنبهٔ گذشته کنار سه ون در نزدیکی پایگاه به اتهام جرائم تروریستی و مواد منفجره بازداشت شده بودند نیز از دوشنبه ۲۸ سپتامبر (۶ مهر) با وثیقهٔ پلیس و بدون اتهام آزادند و تحقیقات ادامه دارد. ترامپ گفته بود هدف، وارد کردن «خسارت بزرگ» به پایگاه بوده و روبیو از «دست یک بازیگر خارجی» سخن گفته بود؛ تهران اتهامها را بیپایه خوانده و سفیر بریتانیا را احضار کرده است. نیویورکتایمز در گزارشی تحلیلی شرح داده چگونه فیرفورد در گوشهای آرام از انگلستان به نقطهٔ اشتعال آمریکا و ایران بدل شد.
نتانیاهو در گفتوگو با دیلیمیل (به نقل جروزالمپست) گفت اسرائیل بریتانیا را دربارهٔ توطئهٔ فیرفورد آگاه کرده بود (واینت)—«متوقف شد، پیشگیری شد؛ بدون کمک اسرائیل احتمالاً انجام میشد»—و دولت لندن را به «مماشات با دشمنان مشترک» متهم کرد، هرچند گفت بریتانیا را همچنان متحد میداند.
در اسرائیل نیز دادستانی حیفا یک نگهبان ۲۵ سالهٔ اهل باقهالغربیه را به تماس با عامل خارجی در خدمت ایران متهم کرد؛ به گفتهٔ کیفرخواست، او از طریق یک گروه تلگرامی کاریابی جذب شد، با رمزارز دستمزد گرفت، برای انجام برخی مأموریتها از هوش مصنوعی و ChatGPT کمک گرفت و جزئیات رویههای امنیتی و دوربینهای یک مدرسهٔ شبانهروزی را به گردانندهاش داد. او اعتراف کرده و از ۶ سپتامبر در بازداشت شینبت است (جروزالمپست).
یمن و عربستان: دود بر فراز آرامکوی ریاض، تدارک تهاجم برای بازپسگیری ساحل دریای سرخ
به گزارش رویترز به نقل از شش مقام منطقهای و غربی (بازتابیافته در ایران اینترنشنال)، عربستان سعودی عملیاتی زمینی را برای بیرونراندن حوثیها از سواحلی که ماه گذشته تصرف کردند و بازپسگیری تنگهٔ بابالمندب برنامهریزی میکند؛ نیروهای یمنی زیر نظارت ریاض عملیات زمینی را بر عهده خواهند داشت و نیروی هوایی سعودی از آنان پشتیبانی میکند. دو گزینه روی میز است: عملیاتی محدود در منطقهٔ بابالمندب، یا حملهای گسترده در چند جبهه در البیضاء، مأرب، تعز و الجوف. برآورد زمان آغاز از «ظرف یک هفته» تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا متغیر است.
جزئیات پشتیبانی خارجی قابلتوجه است: آمریکا اطلاعات، از جمله دادهٔ هدفگیری، در اختیار ریاض میگذارد—هرچند ترامپ درخواست محمد بن سلمان برای حملات هوایی مستقیم آمریکا را رد کرده بود. پاکستان، که همراه ترکیه و عربستان ۱۶ مرداد (۷ اوت) «توافق دفاعی مکه» را امضا کرد (ISW)، چهار هواپیمای باری حامل پدافند هوایی، توپخانهٔ سبک، پهپاد و سامانهٔ ضدپهپاد به عدن فرستاده و مشاوران نظامی پاکستانی در کنار همتایان سعودی حضور دارند؛ پهپادهای ترکیهای نیز بر فراز یمن به کار گرفته شدهاند. به ارزیابی دیپلماتهای غربی، ریاض تا وقتی حوثیها بابالمندب را در دست دارند مذاکرهٔ صلح را ناممکن میداند.
میدان نبرد هماکنون خونین است. به گزارش سیبیاس، بهنقل از خبرگزاری فرانسه)، نبرد نزدیک ساحل دریای سرخ در استان تعز تنها در یک روز ۸۰ کشته برجا گذاشت و حوثیها هنوز نتوانستهاند شهر تعز را تصرف کنند؛ صندوق جمعیت سازمان ملل شمار آوارگان را بیش از ۱۴۵ هزار نفر اعلام کرده است. ائتلاف سعودی حوثیها را به حمله به ایستگاه توزیع برق مدینه، تأمینکنندهٔ برق مسجدالنبی، متهم کرد که حوثیها آن را رد کردند (سیبیاس/خبرگزاری فرانسه). ائتلاف همچنین اعلام کرد سه موشک بالستیک حوثی به سمت خمیس مشیط را رهگیری کرده است (ایران اینترنشنال (از طریق X)).
⚠️ هشدار ریسک تبلیغاتی — آمار دو طرف تأییدنشده و آشکارا متورم است: ارتش دولت یمن مدعی ۴۷۴ حمله و ۱٬۵۴۰ کشته و زخمی حوثی در ۲۴ ساعت است و حوثیها مدعی ۹۴ حملهٔ سعودی به «اهداف غیرنظامی» و مجموع ۱٬۳۵۰ حملهاند (الجزیره). تنها رقم با منبع مستقل، ۸۰ کشتهٔ یکروزه به گزارش خبرگزاری فرانسه از منابع هر دو طرف است.
دود بر فراز آرامکوی ریاض. شنبه به گفتهٔ یک شاهد به رویترز (به نقل جروزالمپست)، ستون بزرگی از دود و آتش در نزدیکی یکی از تأسیسات آرامکو در ریاض دیده شد؛ مقامهای سعودی بلافاصله آن را تأیید نکردند و آرامکو به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد. به نوشتهٔ همین گزارش، حوثیها بعدتر در روز شنبه مسئولیت را پذیرفتند و گفتند تأسیسات آرامکو را با موشک بالستیک و پهپاد هدف گرفتهاند؛ عربستان آن را بلافاصله تأیید نکرد. حوثیها هفتهٔ گذشته نیز مدعی حمله با موشک و پهپاد به تأسیسات آرامکو در ینبع شده بودند و ریاض آن زمان تنها از رهگیری شش موشک بالستیک به سمت طائف و ینبع خبر داد. همزمان، به نقل از رسانههای محلی، جنگندههای سعودی مقر قدرت حوثیها در صنعا را دوباره بمباران کردند (الجزیره، X/@sentdefender).
⚠️ گزارش شده است که رسانههای حکومتی ایران مدعیاند حوثیها «مخازن سوخت پالایشگاه آرامکو» در ریاض را زدهاند و «تصاویر ماهوارهای» آتش را تأیید میکند، و از قول حوثیها از تهدید «پایتخت در برابر پایتخت» و اولتیماتوم ۴۸ ساعته به نیروهای دولتی برای ترک تعز، همراه با ادعای پیشروی ۲۰۰ کیلومتری، خبر میدهند. بیستون نتوانسته این روایتها را مستقلاً تأیید کند و هیچیک از سوی منابع مستقل یا مقامهای سعودی تأیید نشده است؛ دادهٔ مستند، روایت شاهد رویترز از دود و آتش و پذیرش مسئولیت از سوی خود حوثیهاست.
ارزیابی مؤسسهٔ مطالعات جنگ (ISW) در گزارش ۲ اکتبر، روایت رویترز را تحلیل میکند: به نوشتهٔ ISW، بازپسگیری بنادری که حوثیها میان ۹ تا ۱۱ سپتامبر تصرف کردند به پیشروی حدود ۸۰ کیلومتری در دشتی ساحلی و باز نیاز دارد که حوثیها در آن در برابر نیروی هوایی سعودی در موضع ضعفاند؛ استحکامات خاکی آنان برای توقف حملهٔ زمینی ساخته شده، نه پناهگرفتن از بمباران. بر پایهٔ این ارزیابی، نیروهای همسوی دولت یمن «به احتمال زیاد» توان اجرای چنین عملیات محدودی را دارند، هرچند ائتلافی شکننده از شبهنظامیان منطقهای با فرماندهی ضعیفاند. به گفتهٔ یک مقام پاکستانی به رویترز، پاکستان اخیراً ۳۰ تا ۴۰ هزار نیرو، از جمله سرباز و مشاور نظامی، به عربستان اعزام کرده است. ISW همچنین از قول دو مقام آمریکایی به اکسیوس مینویسد آمریکا در سپتامبر یک آتشبار پاتریوت برای حفاظت از تأسیسات نفتی عربستان و یک آتشبار دیگر برای قطر تحویل داده است.
حوثیها به نقل ISW از یک روزنامهنگار مستقر در مأرب، روزهای ۱ و ۲ اکتبر «بزرگترین حملهٔ هماهنگ» خود را در چند جبههٔ استان تعز آغاز کردند تا آخرین مسیر زمینی تعز به عدن را قطع کنند، اما به گفتهٔ یک تحلیلگر یمن مستقر در آمریکا که ISW نقل کرده، به جز جبههٔ بنیعمر، بیشتر خطوط تا ۲ اکتبر «تثبیت» شده بود. الجزیره از تشدید نبرد و صدها کشته و زخمی خبر میدهد. پدافند سعودی یک موشک بالستیک بر فراز جیزان و چهار موشک و چهار پهپاد بر فراز خمیس مشیط را رهگیری کرد؛ به گزارش دفاع مدنی عربستان (به نقل العربیه (از طریق X))، ترکش یک موشک بالستیک رهگیریشدهٔ حوثی در احد رفیده در استان عسیر یک ساکن خارجی آسیایی را زخمی کرد و به نمازخانهٔ یک ساختمان و چند خودرو آسیب زد.
جروزالمپست در تحلیلی جنگ یمن را بخشی از بحرانی گستردهتر در دو سوی دریای سرخ میبیند—از جنگ سودان و ازسرگیری نبرد تیگرای در اتیوپی تا گسستن روابط آدیسآبابا و اسمره—و مینویسد پیوند حوثیها با تهران، یمن را به رویارویی گستردهتر ایران و آمریکا وصل میکند و تحولات ساحل آفریقایی را برای امنیت خلیج فارس پراهمیتتر میسازد.
هرمز و جنگ انرژی
حملهٔ تازه به نفتکش در هرمز، اینبار نزدیک مسندم: به گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) که یاهو نیوز بازتاب داده، یک نفتکش حامل نفت خام بامداد شنبه (به گزارش سیبیاس کمی پس از ساعت ۱ به وقت محلی)، در فاصلهٔ کمتر از ۸ کیلومتری ساحل شمالی عمان نزدیک شبهجزیرهٔ مسندم، از سمت چپ بدنه با پرتابهای ناشناس هدف قرار گرفت. خدمه سالماند و آلودگی زیستمحیطی گزارش نشده است. این رویداد جدا از حملههای جمعه است و به گزارش سیبیاس پنجمین حمله از این دست در این هفته به شمار میرود.
⚠️ حساب ویسگراد۲۴ (X/@visegrad24) بیدرنگ نوشت «ایران به نفتکش حمله کرد»، اما UKMTO منشأ پرتابه را اعلام نکرده و هیچ گروهی مسئولیت را نپذیرفته است؛ این انتساب هنوز تأیید مستقل ندارد. بعدازظهر شنبه نیز به گزارش الجزیره، ساکنان جزیرهٔ قشم صدای انفجار از سمت دریا شنیدند و صداوسیما (IRIB) از انفجار یک نفتکش در تنگه خبر داد؛ این گزارشها تا لحظهٔ نگارش از سوی UKMTO یا منابع غربی تأیید نشدهاند.
تنش با امارات نیز بالا گرفته است. به گزارش ایران اینترنشنال، علیاکبر ولایتی، مشاور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی، امارات را هشدار داد و در پیامی در ایکس نوشت کشوری که «عمر سیاسیاش به نیم قرن نمیرسد» از تریبون سازمان ملل دربارهٔ جزایر سهگانهٔ خلیج فارس ادعا میکند.
تنگهٔ هرمز همچنان ناامن است: به گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، یک نفتکش بعدازظهر جمعه هنگام خروج از خلیج فارس با پرتابهای ناشناس هدف قرار گرفت که به «آتشسوزی کوچک و خاموشی» انجامید، اما تلفات نداشت و به مسیرش ادامه داد؛ تا جمعه در این هفته دستکم چهار کشتی در تنگه و اطراف آن هدف قرار گرفتهاند. با این حال، به گزارش شرکت دادهٔ دریایی کپلر، مسیرهای جایگزین—دریای سرخ و سوئز، خط لولهٔ امارات و یک مسیر زیر حفاظت آمریکا—صادرات انرژی خلیج فارس را به ۲۱.۸ میلیون بشکه در روز رساندهاند، در برابر ۲۳.۳ میلیون بشکهٔ پیش از جنگ (سیبیاس).
بیانیهٔ مشترک گروه ۷، منتشرشده از کاخ الیزه، آزادسازی هماهنگ ۱۰۰ میلیون بشکه در چهار ماه را با «آزادسازی قابلتوجه گازوئیل در ۲۰ روز نخست» تأیید کرد (سیبیاس / انبیسینیوز). اما نیل اتکینسون، رئیس پیشین بخش بازار نفت آژانس بینالمللی انرژی، به الجزیره گفت این حجم در برابر تقاضای حدود ۶ میلیون بشکهای روزانهٔ اروپا «تفاوت بزرگی ایجاد نمیکند».
جنگ اقتصادی و فشار بر ریال
یورو از مرز ۳ میلیون ریال گذشت. به گزارش ایران اینترنشنال، ریال شنبه در آغاز معاملات به کف تاریخی تازهای سقوط کرد: یورو برای نخستینبار از ۳ میلیون ریال گذشت، دلار در بازار آزاد حدود ۲.۷ میلیون ریال، پوند حدود ۳.۵۲ میلیون و درهم امارات بالای ۷۳۰ هزار ریال معامله شد. دلار که اوایل همین هفته حدود ۲.۴۵ میلیون ریال بود، در کمتر از یک هفته بیش از ۸ درصد گران شده و نسبت به یک سال پیش (حدود ۱.۱ میلیون ریال) بیش از دو برابر شده است. بر پایهٔ دادهٔ رسمی، تورم نقطهبهنقطهٔ شهریور به ۸۹.۸ درصد و تورم میانگین ۱۲ ماهه به ۷۳.۶ درصد رسیده است. کارشناسانی که با پادکست ایران اینترنشنال گفتوگو کردند وضعیت را «فروپاشی آهسته» مینامند؛ با نرخ حدود ۲.۵ میلیون ریالی اوایل هفته، حداقل دستمزد ماهانهٔ ۱۶۶ میلیون ریالی تنها حدود ۶۶ دلار میارزید. کامران بخاری میگوید «مسئلهٔ رژیم جنگ نیست؛ حکمرانی و اقتصاد است».
@mdubowitz — ۱۱ مهر، ۱۶:۵۷
The rial has crashed to 2.7 million per U.S. dollar — another record low. As I predicted, 3 million is coming by year-end, if not sooner. On the eve of the Islamist Revolution, it was roughly 70 rials to the dollar. From 70 to 2,700,000. The terrorist regime in Iran — illegally occupying the great nation of Iran — is a mullah-made catastrophe.
ترجمه/خلاصه: مارک دوبوویتز، مدیر بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD): ریال به ۲.۷ میلیون در برابر دلار سقوط کرد؛ ۳ میلیون تا پایان سال، اگر نه زودتر، در راه است. در آستانهٔ انقلاب اسلامی دلار حدود ۷۰ ریال بود؛ از ۷۰ به ۲٬۷۰۰٬۰۰۰—فاجعهای ساختهٔ آخوندها.
واشنگتن این سقوط را نتیجهٔ کارزار خود میداند. به گزارش فاکسبیزنس (و ویدئوی فاکسبیزنس)، یک مقام ارشد خزانهداری آمریکا عملیات «طرد اقتصادی» (Economic Outcast) علیه ایران را «موفقیت کامل» خواند و گفت ایران میداند آمریکا «در حال پیروزی» است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، به نوشتهٔ همین گزارش در ایکس نوشته ایران در ماه سپتامبر «هیچ» نفت خامی بر نفتکشها بارگیری نکرده است؛ خزانهداری نیز میگوید درآمد نفتی رژیم به صفر رسیده است (خزانهداری آمریکا).
🔎 ادعای «صفر بارگیری» از زبان وزیر خزانهداری نقل شده و دادهٔ مستقل ردیابی نفتکش برای آن در دسترس ما نیست.
«مرگ؛ پایان بیماری». سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس، به ایلنا گفت «به جایی رسیدهایم که آرزو میکنیم مردم مریض نشوند، زیرا اگر مریض شوند انتهای این مریضی درمان نیست؛ مرگ است». به گفتهٔ او اکنون بیش از ۸۰ درصد هزینهٔ درمان از جیب بیماران پرداخت میشود و بیمهها «عملاً ورشکستهاند»؛ قیمت برخی دریچههای قلب به ۴.۲ میلیارد تومان رسیده و بیمه آن را نمیپردازد؛ به گزارش ایران اینترنشنال، بر پایهٔ روایت شهروندان و هشدار نهادهای صنفی دارو، قیمت برخی داروها در ماههای اخیر تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته است (ایران اینترنشنال).
پیش از این سقوط تازه، به گزارش ایران اینترنشنال، دلار بازار آزاد در ۹ مهر با رشد ۱.۴۹ درصدی به ۲٬۵۹۳٬۰۰۰ ریال، بالاترین سطح یک سال اخیر، رسید؛ همزمان شاخص بورس تهران به رکورد ۷٬۷۶۶٬۰۰۰ واحد رسید و سکه و طلا نیز رکورد زدند—نشانهٔ آنکه مردم برای حفظ ارزش دارایی به هر پناهگاهی جز ریال روی میآورند. دولت فروش تا ۲ میلیارد دلار اسکناس از سوی بانک مرکزی را اعلام کرده، اما روزنامهٔ دولتی «ایران» خود هشدار داده این کار نمیتواند روند را معکوس کند؛ دادستان تهران نیز دستور برخورد با «اخلالگران بازار»، از جمله کانالهای اعلام نرخ ارز، را صادر کرده است.
در تحریم هوایی، پس از زمینگیرشدن شرکتهای هواپیمایی ایرانی در منطقه، عراق اجازه داد روزانه ۴۰ پرواز ایرانی به فرودگاه نجف انجام شود—بهجز ماهانایر که زیر تحریم آمریکاست؛ بغداد به گزارش جروزالمپست در پی راهی برای دورزدن تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی است، و به گفتهٔ علی الزیدی، نخستوزیر عراق، که نیویورکتایمز گزارش کرده، واشنگتن با ازسرگیری پروازهای عراق و ایران موافقت کرده است (رویترز / الجزیره). در ادامهٔ کارزار مالی هفته، خزانهداری آمریکا جمعه یک شبکهٔ تأمین مالی حماس را که بیش از ۲ میلیون دلار برای حماس (از جمله از طریق یکی از معاونان گردانهای قسام) جابهجا کرده بود تحریم کرد.
حلقهٔ دورزدن تحریم نیز هدف است: به گزارش ایرانوایر، آمریکا شبکهٔ مالی روسی «A7» را بهدلیل کمک به ایران در دورزدن تحریمها تحریم کرد. حلقهٔ تحریم تنگتر میشود. به نوشتهٔ ISW، خزانهداری آمریکا ۱ اکتبر سه شرکت راهآهن ایرانی و بخش خودروسازی—از بزرگترین بخشهای اقتصاد غیرنفتی و منبع درآمد سپاه—را تحریم کرد؛ با محاصرهٔ دریایی بنادر، رژیم ناچار به مسیرهای ریلی و هوایی روی آورده و قطارهای باری شیان–تهران از هفتهای یک بار به دو بار رسیده بود. در همین حال، نیویورکپست در یادداشتی از ترامپ خواسته «روزنهٔ ترکیه» را که به ایران امکان دورزدن تحریمها را میدهد ببندد، و ایران اینترنشنال از تشدید فرافکنی میان مقامهای جمهوری اسلامی بر سر مسئولیت فرورفتن بیشتر اقتصاد خبر میدهد.
میدان نبرد: «زیردریاییشکن» و ۴۲۱ مهمات یک اسکادران
به گزارش ایویشنیست، یک جنگندهٔ F/A-18F سوپرهورنت از اسکادران VFA-41 که ۱ اکتبر از مأموریت روی ناو «آبراهام لینکلن» به پایگاه لیمور کالیفرنیا بازگشت، نشان «Sub Buster» با شمایل یک زیردریایی را بر بدنه دارد—به احتمال زیاد نخستینبار که یک سوپرهورنت چنین نشانی میگیرد. شمایل به زیردریاییهای کلاس کیلو شباهت دارد؛ از سه کیلوی روسیساخت ایران، آمریکا نابودی «طارق» در بندر را تأیید کرده بود. ایران بخش بزرگی از ناوگان زیردریایی خود را در عملیات «خشم حماسی» از دست داده است.
۴۲۱ مهمات از یک اسکادران: به گزارش وار زون، تابلوی آمار اسکادران VFA-41 («بلک ایسز») از ناو «آبراهام لینکلن» نشان میدهد این تنها یک اسکادران سوپرهورنت در عملیات «خشم حماسی» ۴۲۱ موشک و بمب شلیک کرده است—از جمله ۱۷۳ جِدَم ۵۰۰ پوندی، ۸۲ جِدَم ۲۰۰۰ پوندی (۵۲ فروند از نوع سنگرشکن)، ۴۱ بمب سرخورندهٔ JSOW، ۱۰ موشک کروز SLAM-ER و ۳۹ موشک هوابههوا که به احتمال زیاد علیه پهپادهای ایرانی به کار رفتهاند. هزینهٔ تقریبی: دستکم ۴۳.۶ میلیون دلار. برای مقایسه، کل ناوگروه آیزنهاور در هشت ماه نبرد دریای سرخ ۷۷۰ مهمات شلیک کرده بود؛ این داده به بحث کاهش ذخایر مهمات آمریکا دامن میزند.
غزه: هدفگیری جانشین سنوار
به گزارش جروزالمپست، ارتش اسرائیل صبح شنبه با بالگرد تهاجمی و تانک عملیاتی برای کشتن علی العمودی، جانشین یحیی سنوار در رهبری حماس در نوار غزه، انجام داد. به گفتهٔ منابع امنیتی به نقل شبکهٔ کان، العمودی در مجتمع آپارتمانی هدف قرار گرفته حضور داشت و احتمال زندهماندنش «بسیار اندک» است. العمودی که در مبادلهٔ گلعاد شالیت در ۲۰۱۱ آزاد شد، رئیس دفتر سنوار و از نزدیکترین یاران او بود و پیش از جانشینی، دستگاه تبلیغاتی حماس در جنگ را اداره میکرد.
🔎 کشتهشدن العمودی تا لحظهٔ نگارش رسماً تأیید نشده است.
ارتش اسرائیل همچنین به اعلام حساب فارسیزبان خود (X/@IDFFarsi) در حملهای جمعه در شهر غزه احمد محمود حرب رملاوی، از فرماندهان یگان موشکی گردان شجاعیهٔ جهاد اسلامی فلسطین، و در حملهای دیگر منیر ابراهیم مصری، سرکردهٔ تیم موشکهای ضدزره این سازمان، را کشت.
عراق: تعهد صوری شبهنظامیان به خلع سلاح
به ارزیابی ISW، دو شبهنظامی عراقی وابسته به جمهوری اسلامی—کتائب سید الشهدا و حرکت انصارالله الاوفیاء—۱ اکتبر تعهد خود را به توافق خلع سلاحِ «چارچوب هماهنگی شیعی» اعلام کردند؛ اعلامی که پس از آن آمد که علی الزیدی، نخستوزیر عراق، گفت همهٔ شبهنظامیان باید تا ژوئن ۲۰۲۷ خلع سلاح شوند. متن توافق منتشر نشده، اما به ارزیابی ISW این توافق احتمالاً دسترسی شبهنظامیان به سلاح را حفظ میکند و خواستهٔ آمریکا را برآورده نمیسازد.
داخل ایران: اعدام معترض، حکم مرگ به اتهام «همکاری با متخاصم»، بازداشتهای سیرجان و شکاف در رأس
اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شهرکرد: به اعلام خبرگزاری «میزان» قوهٔ قضاییه، حکم سحرگاه شنبه اجرا شد؛ دادستانی او را به تیراندازی به مأموران متهم کرده و دادگاه با اتهامهای «محاربه»، استفاده از سلاح گرم و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به اعدام محکومش کرده بود (دیپیای (از طریق یاهو نیوز)، ایران اینترنشنال، الشرق الاوسط). به گفتهٔ گروههای حقوق بشری دستکم ۳۲ مرد تاکنون در ارتباط با اعتراضات دیماه اعدام شدهاند و به گفتهٔ محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، دستکم ۱۰۰ معترض دیگر در خطر اعداماند. به گزارش رویترز (ایران اینترنشنال، بهنقل از رویترز) از آغاز جنگ بیش از ۶ هزار نفر بازداشت شدهاند، و دادگاه تجدیدنظر حکم ۷۴ ضربه شلاق برای پرستو احمدی، خوانندهٔ کنسرت بیحجاب، و هفت نوازنده و برگزارکننده را تأیید کرد (ایران اینترنشنال).
@PahlaviComms — ۱۱ مهر، ۱۹:۲۹
Siavash Jamshidi Kheirabadi, another detainee from Iran's January National Uprising, was executed today, Saturday, October 3, by the criminal Islamic Republic regime. This anti-Iranian regime has murdered dozens of Iran's children, freedom fighters of the Lion and Sun National Uprising, behind bars, with many others still facing imminent execution. […] Every added day of the Islamic Republic's continuation means more bloodshed. The world must not look away from these systematic crimes.
ترجمه/خلاصه: دفتر ارتباطات شاهزاده رضا پهلوی: سیاوش جمشیدی خیرآبادی، از بازداشتشدگان خیزش ملی دیماه، امروز به دست رژیم جنایتکار اعدام شد؛ این رژیم ایرانستیز دهها تن از فرزندان ایران و مبارزان خیزش ملی «شیر و خورشید» را در زندان کشته و بسیاری دیگر در خطر اعدام قریبالوقوعاند. هر روز ادامهٔ جمهوری اسلامی یعنی خونریزی بیشتر؛ جهان نباید چشم بر این جنایات ببندد.
خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا (از طریق X)) نیز اعدام او را تأیید کرد.
🔎 اعلام اعدام از سوی قوهٔ قضاییه است و دیپیای و ایران اینترنشنال آن را گزارش کردهاند؛ ادعای دادستانی دربارهٔ تیراندازی (که به «تحلیل دادهٔ تلفن همراه» استناد میکند) مستقلاً تأیید نشده و پروندههای مشابه بارها با گزارش اعتراف اجباری و دادرسی ناعادلانه همراه بودهاند.
ماشین سرکوب در چند جبهه همزمان کار میکند. وزارت اطلاعات ۳۱ نفر را در سیرجان اعضای چهار «شبکهٔ سازمانیافتهٔ خرابکاری خیابانی» خواند و به آتشزدن فرمانداری، تخریب بانکها و حمله به مقر پلیس در خیزش دیماه—که در اطلاعیه «کودتا» نامیده شده—و تهیهٔ کوکتل مولوتف برای «فراخوانهای سراسری» آینده متهم کرد؛ هیچ مدرک یا هویتی منتشر نشده است (رادیو فردا). به گزارش ایرانوایر، محمدامین ماندنی، زندانی سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ که فروردین ۱۴۰۵ همزمان با جنگ بازداشت شد، از سوی شعبهٔ ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «همکاری با دولتهای متخاصم» به اعدام و در مجموع ۲۰ سال حبس محکوم شده است؛ یکی از مصادیق اعلامشده «ارسال موقعیت مکانی برخی اماکن» است و از دفاعیات وکیل یا مرحلهٔ حکم اطلاعی منتشر نشده. در اوین نیز به گزارش ایران اینترنشنال، ۹ زن زندانی سیاسی—از جمله گلرخ ایرایی و مینو روزهدار—بیابلاغ کتبی برای یک ماه از تماس تلفنی محروم شدهاند و روزهدار، مادر سه فرزند خردسال، پس از برداشتن شالش در اعزام به بیمارستان، از ملاقات با خانواده و وکیل و دریافت دارو و کتاب نیز منع شده است.
در برابر این سرکوب، نسرین ستوده جایزهٔ حقوق بشر «اسکات کرازبی» ۲۰۲۶ انجمن وکلای کیفری اروپا را دریافت کرد؛ پسرش نیما خندان جایزه را در تیرانا گرفت. ستوده چند روز پیش نیز نخستین ایرانی برندهٔ جایزهٔ «واتسلاو هاول» شده بود (ایرانوایر).
شکاف در رأس حکومت: نیویورکتایمز زندانیشدن حمید رسایی، نمایندهٔ تندرو، را نشانهٔ «شکافهای عمیق در رهبری» جمهوری اسلامی میخواند. رسایی نخستین نمایندهٔ مجلس است که در دوران نمایندگیاش راهی زندان اوین میشود؛ دادگاه ویژهٔ روحانیت او را در پی شکایت قالیباف به ۱۰ ماه حبس محکوم کرد و به گزارش ایران اینترنشنال تندروها اکنون قالیباف و اژهای را آماج حمله کردهاند—در بحبوحهٔ اختلاف بر سر مذاکره با واشنگتن.
انضباط امنیتی رأس حکومت هم زیر سؤال است: به گزارش ایران اینترنشنال، عکسهایی از مقامهای ارشد نظامی و امنیتی—از جمله سردار غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند غیرعامل—با ساعت هوشمند بر دست، انتقاد تازهای در حلقهٔ درونی برانگیخته است؛ آن هم پس از سالها که اسرائیل فرماندهان ایرانی را از طریق دستگاههای پیرامونشان ردیابی و ترور کرده است.
حکم یک سال زندان الناز شاکردوست، بازیگر سرشناسی که پس از کشتار هزاران معترض در سرکوب دیماه گفته بود دیگر در ایران بازی نخواهد کرد، همراه با دو سال ممنوعیت فعالیت سیاسی، هنری و آنلاین، در دادگاه تجدیدنظر تأیید شد؛ این خبر را خبرگزاری هرانا و رسانهٔ مستقل «امتداد» به نقل از وکیل او منتشر کردند (خبرگزاری فرانسه (از طریق عربنیوز) / سیبیاس). این حکم در امتداد موج احکام سنگین علیه معترضان دی ۱۴۰۴ است که در گزارش دیروز آمد—از جمله حکم اعدام سه معترض دیگر به گزارش صدای آمریکا و موج درگیریهای مسلحانه در سیستان و بلوچستان (صدای آمریکا).
در جنوبشرق، درگیری مسلحانه بالا گرفته است. به گزارش ISW، رسانههای وابسته به سپاه ۲ اکتبر از کشتهشدن دو مبارز در غرب راسک و ضبط سلاح و یک دستگاه استارلینک خبر دادند؛ دو روز پیشتر افرادی ناشناس یک مأمور انتظامی را در ایست بازرسی راسک کشته بودند، و به گزارش بیبیسی فارسی (از طریق X) به نقل از حالوش و دیگر گروههای محلی، انفجار یک بمب کنار جادهای در منطقهٔ رودماهی نزدیک زاهدان خودروی لشکر فاطمیون—شبهنظامیان افغان زیر فرمان نیروی قدس که در استان مأموریت امنیتی دارند—را هدف گرفت و دستکم پنج نفر را کشت. ISW این موج را نشانهٔ تهدید فزایندهٔ گروههای ضدرژیم در سیستان و بلوچستان میداند.
دربارهٔ این گزارش
این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۱۱ مهر ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۱ نوبت بهروزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۷ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تکمنبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.