خلاصهٔ اجرایی — عصر چهارشنبه ۲۹ مهر، لحن اورشلیم یک پله بالاتر رفت: بنیامین نتانیاهو در مراسم دانشآموختگی افسران ارتش اسرائیل گفت رژیم زیر رهبری مجتبی خامنهای دوباره در پی «سلاحهای مرگ» است و تنها راه رفع دائمی این تهدید سرنگونی جمهوری اسلامی است؛ به گزارش ینت، او به ارتش و موساد دستور داد برای این هدف آماده باشند. یسرائیل کاتز هشدار داد «اگر ایران به اسرائیل حمله کند، ایران خواهد سوخت» و نتانیاهو به جروزالمپست گفت تهران و نیروهای نیابتیاش برای اثرگذاری بر انتخابات ۵ آبان اسرائیل نقشه میکشند، «۹۰ درصد کار» علیه رژیم انجام شده و رژیم هنوز بیش از ۱۰۰۰ موشک دارد. در تهران، رژیم به گزارش بلومبرگ از ترامپ خواست برای اثبات اینکه جنگ را از راه دیپلماسی پایان میدهد محاصرهٔ دریایی را بردارد؛ عراقچی همچنان از «دیپلماسی» سخن میگوید، اما یک مقام ارشد امنیتی به پرستیوی گفت رژیم خود را برای «جنگی تمامعیار و چندلایه» آماده کرده است. جنگ نفتکشها دامنه گرفته: پس از هدف قرار گرفتن نفتکش کویتی «الدسمه» نزدیک مسندم، UKMTO از اصابت پرتابهای ناشناس به نفتکشی در جنوبشرق فاو عراق خبر داد و یک حساب اوسینت، بیتأیید مستقل، آن را نفتکش لیبریایی SOYIA و حمله را کار سپاه دانست، و حوثیها فرودگاه عدن را با موشک زدند. در جبههٔ دیپلماتیک، ماکرون پس از دوحه به ریاض رفت و میگوید پاسخ تهران به میانجیگری ظرف چند روز میرسد؛ ترکیه برای اعزام نیرو به عربستان مجوز میخواهد و فرودگاه ریاض بهطور محدود بازگشایی شد. برنت نزدیک ۱۱۰ دلار است.
تازهترینها
۲۳:۳۴ — به گزارش رویترز، وزارت خارجهٔ آمریکا آماده میشود به بخشی از کارکنان سفارتها و خانوادههایشان در کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس دستور خروج بدهد؛ خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش داد به کارکنان سفارت آمریکا در عربستان و خانوادههایشان دستور ترک این کشور داده شده و به خانوادههای کارکنان در امارات، اردن، قطر و بحرین هم دستور خروج رسیده است — رویترز بهنقل از OSINTtechnical در X · AFP بهنقل از Alighazizade در X
🔎 تامی پیگات، سخنگوی وزارت خارجهٔ آمریکا، این گزارشها را «نادرست» خواند، اما در همان پیام تأیید کرد که وزارت خارجه برای کارکنان غیرضروری دولت آمریکا و خانوادههایشان فقط در عربستان دستور خروج (ordered departure) صادر کرده و حملات حوثیها به فرودگاهها و زیرساختهای غیرنظامی عربستان را دلیل آن خوانده است؛ AFP با این حال بر گزارش خود ایستاده است. خروج از عربستان تأییدشده است، اما دستور خروج در امارات، اردن، قطر و بحرین تا انتشار دستور رسمی تأییدنشده میماند، اما اگر درست باشد، معمولاً از نشانههای آمادگی واشنگتن برای تشدید درگیری است — OSINTtechnical در X
۲۳:۳۰ — CSIS هشدار داد پس از حملات به فرودگاه ریاض، عربستان در خطر کشیده شدن به جنگی طولانی و پرهزینه است که در نهایت فقط حوثیها را جسورتر میکند و درگیری منطقهای را عمیقتر — CSIS در X
۲۳:۲۹ — صدای آمریکا: رژیم فشار بر گروههای مخالف کُرد مستقر در اقلیم کردستان عراق را افزایش داده است — VOA
۲۲:۵۸ — رسانههای حکومتی از شنیده شدن چند انفجار در نزدیکی تنگهٔ هرمز در جنوب ایران (حوالی سیریک، استان هرمزگان) خبر دادند؛ علت انفجارها اعلام نشده است — Anadolu · AFP (از طریق Times of Israel)
۲۲:۳۲ — میدلایستآی: با وجود افزایش حملات در هرمز، صادرات نفت کشورهای خلیج فارس اکنون از پیش از جنگ ایران بیشتر است — Middle East Eye
۲۲:۲۸ — به گزارش الجزیره، رژیم با وجود بالا رفتن احتمال جنگ و موج دیدارهای دیپلماتیک، مصمم است ذخیرهٔ اورانیوم غنیشده را نگه دارد — الجزیره (از طریق Yahoo)
۲۲:۲۳ — به گزارش ایران اینترنشنال، عراق اختلال در مرز با ایران را کماهمیت جلوه میدهد، در حالی که گزارشها از بسته شدن گذرگاههای بیشتری حکایت دارد — Iran International
۲۱:۴۳ — جزئیات بیشتری از پرواز جنگندههای اسرائیلی تا مرز ایران منتشر شد: به گزارش جروزالمپست به نقل از اکسیوس، دهها جنگندهٔ نیروی هوایی اسرائیل همراه با هواپیماهای سوخترسان روز دوشنبه از حریم هوایی سوریه و عراق — در مسیری مشابه حملات پیشین به ایران — تا مرز ایران پرواز کردند و بازگشتند. اسرائیل پیشتر به آمریکا اطلاع داده و آن را بازدارندگی پیش از انتخابات ۵ آبان خوانده بود؛ به گزارش کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از مقامهای آمریکایی (بازتابیافته در تایمز اسرائیل)، چند منبع آمریکایی گمان میبرند برخی مقامهای اسرائیلی امیدوار بودند ایران به هواپیماها شلیک کند تا بهانهای برای حمله فراهم شود — Jerusalem Post · Axios · Times of Israel
۲۱:۳۶ — هاآرتص در تحلیلی به پشتپردهٔ تلاش ناکام نتانیاهو برای آغاز جنگ با ایران پیش از انتخابات پرداخته است — Haaretz
۲۱:۲۴ — وزارت حملونقل اسرائیل به یونایتد ایرلاینز اطلاع داد خلبان ایرانیتبار این شرکت، سینا امجدیان، به دلیل انتشار پستهای هوادار جمهوری اسلامی و تصاویر علی خامنهای، بهعنوان خدمهٔ پرواز حق ورود به اسرائیل ندارد؛ این تصمیم چند هفته پس از تلاش برای ربایش یک پرواز فلایدبی به مقصد اسرائیل گرفته شد. به گفتهٔ وزارتخانه، او فعلاً فقط در مسیرهای داخلی آمریکا و کانادا پرواز میکند — Jerusalem Post
۲۱:۱۸ — جروزالمپست به نقل از صداوسیمای جمهوری اسلامی (IRIB) نوشت محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، با مجتبی خامنهای دیدار و دربارهٔ درگیری با آمریکا و تقویت توان نظامی رژیم گفتوگو کرده است — Jerusalem Post
🔎 خبر این دیدار تنها از مجاری رژیم آمده است (به نوشتهٔ جروزالمپست، صداوسیما) و جروزالمپست آن را «ادعایی» (allegedly) خوانده است؛ مجتبی خامنهای از زمان جانشینی تقریباً هیچ حضور عمومی نداشته است.
- ۲۱:۰۹ — به گزارش اکسیوس، ارتش اسرائیل روز دوشنبه عملیات گستردهٔ «نمایش قدرت» را نزدیک مرز ایران انجام داد و دهها جنگندهٔ اسرائیلی به سمت مرزهای ایران پرواز کردند؛ اسرائیل آن را رزمایش بازدارندگی توصیف کرد — Axios
- ۲۱:۰۲ — عبدالفتاح السیسی گفت پشتیبانی نظامی مصر از عربستان به دفاع از خاک و مرزهای این کشور محدود میماند و شامل حمله به یمن نمیشود؛ وزیر خارجه و رئیس اطلاعات مصر همزمان در ریاض با محمد بن سلمان دیدار کردند. رأی پارلمان مصر دربارهٔ مجوز اعزام نیرو به ۴ آبان موکول شده است — رویترز (از طریق جروزالمپست)
⚠️ رسانههای حکومتی (فارس، تسنیم) به نقل از «منابع عربی» از حملهٔ موشکی و پهپادی حوثیها به استان شرقیه عربستان و حملهای دوباره به فرودگاه الریان در حضرموت خبر دادند؛ این ادعا تا این ساعت از سوی منبع مستقلی تأیید نشده است. سیبیاس در گزارشی جداگانه پرسیده چرا عربستان با وجود هزینههای نظامی کلان نمیتواند جلوی حملات حوثیها را بگیرد — CBS News
- ۲۱:۰۰ — به گزارش ایران اینترنشنال، عباس عراقچی گفت رژیم آماده است به دیپلماسی «فرصتی دیگر» بدهد — Iran International
- ۲۰:۴۶ — «ضوابط نامگذاریهای مرتبط با علی خامنهای و خانوادهاش» در شورای ترویج گفتمان و نشر آثار او تصویب و ابلاغ شد؛ رژیم همچنان در حال ساختن آیین رسمی پیرامون رهبر کشتهشده است — اخبار جمهور در X
- ۲۰:۳۱ — وزارت خزانهداری آمریکا ۵ فرد، ۴ نهاد و ۹ کشتی مرتبط با ناوگان سایهٔ رژیم را تحریم کرد؛ در کانون این اقدام مؤسسهٔ حقوقی Karnakis & Karnakis است که در یونان و پاناما فعالیت میکند و به گفتهٔ خزانهداری سالها برای پنهان کردن مالکیت کشتیهای حامل نفت، پتروشیمی و فولاد رژیم شرکت پوششی ساخته است؛ دو شرکت نمایندگی کشتیرانی نیز تحریم شدند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، هشدار داد: «اگر از رژیم ایران پشتیبانی کنید، شما را پیدا و تحریم میکنیم»؛ به نوشتهٔ gCaptain، این اقدام آشکارا خدمات حقوقی و شرکتی پشتیبان ناوگان سایه را هدف گرفته است — Reuters · gCaptain
- ۲۰:۲۱ — خواهران دوقلوی زندانی ایرانی به فهرست نهایی جایزهٔ ساخاروف پارلمان اروپا راه یافتند — Iran International
هرمز: نفتکش کویتی زیر آتش، تهدید به کابلها
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد یک نفتکش در فاصلهٔ حدود ۱۱ مایل دریایی غرب شهر بخا در استان مسندم عمان هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفته است؛ به گزارش یورونیوز، هشدار دریانوردی NAVAREA IX نام آن را «الدسمه» (Al Dasma) با پرچم کویت و متعلق به شرکت نفتکشهای کویت (KOTC) اعلام کرد. آتشسوزی مهار شده، نفتکش متوقف است و همهٔ خدمه سالماند؛ شرکت امنیت دریایی امبری گفته نفتکش هنگام حادثه سامانهٔ AIS خود را خاموش کرده بود — Euronews. پیش از این حادثه نیز به گزارش Kpler دستکم ۱۸ حمله به کشتیها در دو هفته ثبت شده بود و تحلیلگران LSEG هشدار داده بودند دامنهٔ حملات رژیم به نفتکشها تا دریای عمان گسترش یافته است — The CSR Journal.
🔎 هیچ طرفی مسئولیت حمله به «الدسمه» را نپذیرفته و شواهد مستقلی که آن را مستقیماً به سپاه پیوند دهد منتشر نشده است؛ اما الگوی حمله — نفتکش یک کشور عربی خلیج فارس، در آبهای نزدیک «مسیر مجاز» سپاه — با تهدیدهای آشکار سپاه علیه کشتیهای «متخلف» همخوان است.
⚠️ حساب اوسینت BeamTracker، به نقل خبرگزاری فارس، از «انفجاری سهمگین» در تنگهٔ هرمز در محلی خبر داد که پیشتر «کشتیهای متخلف» هدف قرار گرفته بودند. این ادعا گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند؛ جز از مجاری رژیم تأیید نشده و ممکن است همان حادثهٔ الدسمه یا روایتی تبلیغاتی باشد.
سپاه همزمان دامنهٔ تهدید را گسترش داد. یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه، تهدید کرد در صورت هدف قرار گرفتن زیرساختهای رژیم، کابلهای اینترنت زیردریایی تنگهٔ هرمز را هدف خواهد گرفت — dpa (از طریق Yahoo) — و به گزارش خبرگزاری فارس (وابسته به سپاه)، سخنگوی سپاه گفته است: «ما هنوز همهٔ منطقه را درگیر جنگ نکردهایم… گلوی آمریکا و متحدانش را با اتفاقات دیگر خواهیم گرفت»؛ این نقلقول گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. این همان منطق گروگانگیری هرمز است که اکنون از نفت به ارتباطات منطقه سرایت میکند.
⚠️ تهدید به کابلها و سخنان سخنگوی سپاه بخشی از جنگ روانی رژیماند؛ نشانهای از توان یا تصمیم عملیاتی برای آسیب به کابلها بهطور مستقل تأیید نشده است.
⚠️ حساب اوسینت EGYOSINT گزارش داد سپاه نفتکش فرآوردههای نفتی SOYIA با پرچم لیبریا (IMO 9263916)، به مدیریت شرکت یونانی Holger Navigation، را حدود ۳۰ مایل دریایی از فاو عراق هدف گرفته است — EGYOSINT در X. جدا از این، به گزارش یورونیوز، UKMTO اعلام کرد در حادثهای که با تأخیر به آن گزارش شد، نفتکشی در جنوبشرق فاو حدود ساعت ۶ عصر سهشنبه به وقت محلی هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفت و همهٔ خدمه سالماند — Euronews. UKMTO نام نفتکش و عامل حمله را اعلام نکرده است؛ اینکه آن نفتکش همان SOYIA باشد و سپاه آن را زده باشد تنها گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند؛ اگر تأیید شود، نخستین گسترش آشکار حملات سپاه به شمال خلیج فارس و آبهای عراق خواهد بود.
گاردین در گزارشی میدانی زندگی ایرانیان ساکن کرانههای تنگهٔ هرمز در دوران جنگ را روایت کرده است — The Guardian.
زمینه: روز گذشته در یک نگاه
سهشنبه ۲۸ مهر، جروزالمپست گزارش داد دولت ترامپ در روزهای اخیر دستکم یک بار «بسیار نزدیک» به تأیید حملهٔ تازه به رژیم بوده و نتانیاهو در کریاتشمونه گفت متعهد است «کار سرنگونی رژیم را به سرانجام برساند» — The Jerusalem Post. عاصم منیر، فرماندهٔ ارتش پاکستان، پس از دیدار با پزشکیان، قالیباف و رضایی تهران را ترک کرد؛ گزارشهایی از «تأیید اولیهٔ» طرح میانجیگری قطر–پاکستان منتشر شد، اما رویترز از قول مقامهای رژیم نوشت تهران گفتوگوها را عمداً تا انتخابات میاندورهای ۱۲ آبان کش میدهد. پلیس بریتانیا دو مظنون پروندهٔ RAF Fairford را دوباره بازداشت کرد و مصر به سوی اعزام نیرو به عربستان رفت. جزئیات کامل، منابع و نقلقولها در گزارش جامع ۲۸ مهر.
واشنگتن و اورشلیم: «فقط باید تصمیم بگیریم چگونه پیروز شویم»
نتانیاهو عصر چهارشنبه روشنترین بیان خود از هدف جنگ را ارائه کرد. به گزارش ینت، او گفت رژیم «سلاحهای مرگ» توسعه میدهد و به ارتش و موساد گفت سرنگونی رژیم «دستور من به ارتش، موساد و نهادهای امنیتی» است — Ynetnews. در همان مراسم، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، با اشاره به تلاشهای مظنون رژیم و نیروهای نیابتیاش برای اثرگذاری بر انتخابات هفتهٔ آیندهٔ اسرائیل هشدار داد: «اگر ایران به اسرائیل حمله کند، ایران خواهد سوخت»؛ نتانیاهو نیز گفت تهران «درس خود را نگرفته است» — The Times of Israel.
@Osint613 — ۲۹ مهر، ۱۷:۵۵
Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu says Iran is renewing efforts to develop nuclear weapons under Mojtaba Khamenei, saying the only way to eliminate the threat permanently is to topple the Iranian regime.
ترجمه: نتانیاهو میگوید ایران زیر رهبری مجتبی خامنهای تلاش برای ساخت سلاح هستهای را از سر گرفته و تنها راه رفع دائمی این تهدید، سرنگونی رژیم ایران است.
نتانیاهو در گفتوگویی با جروزالمپست که متن کامل آن پنجشنبه منتشر میشود، جزئیات بیشتری داد: رژیم و نیروهای نیابتیاش ممکن است با حملاتی نمایشی بکوشند اعتماد عمومی به امنیت اسرائیل را پیش از انتخابات تضعیف کنند — «اگر چنین کنند، اشتباهی بزرگ است؛ با قدرتی پاسخ میدهیم که حتی تصورش را هم نمیتوانند بکنند». او گفت «۹۰ درصد کار» علیه رژیم و نیابتیهایش انجام شده، اما تا وقتی این حکومت سر کار است برنامهٔ هستهای و موشکیاش را بازسازی میکند؛ مدعی شد رژیم قصد داشت ۲۰ هزار موشک بالستیک بسازد و هنوز بیش از ۱۰۰۰ موشک دارد (ارزیابی دستگاه دفاعی اسرائیل: ۱۶۰۰). دربارهٔ همسویی با ترامپ بر سر اهداف عملیات احتمالی سوم گفت: «ترامپ همان چیزی را میبیند که من میبینم»؛ و دربارهٔ نام آن عملیات، با اشاره به «شیر خیزان» و «شیر غران» گفت: «ما با شیرها سروکار داریم» — The Jerusalem Post.
🔎 همهٔ این اظهارات یک هفته پیش از انتخابات کنست بیان شدهاند. ینت در تحلیلی هشدار داد اسرائیل با تهدید فوری از سوی ایران روبهرو نیست، اما «ترسافکنی انتخاباتی» نتانیاهو ممکن است خود چنین تهدیدی را برانگیزد — Ynetnews. رویترز نیز تحلیل کرده که انتخابات ممکن است نخستوزیر را عوض کند، اما سیاست جنگی در قبال رژیم را نه؛ رقبای نتانیاهو در این پرونده با او همنظرند — Reuters.
ترامپ سهشنبهشب دربارهٔ ایران گفت کار «خیلی خوب پیش میرود» و تنها تصمیم باقیمانده این است که آمریکا «به شیوهٔ خوب پیروز شود یا به شیوهٔ نهچندان خوب». او پیشتر (به گزارش ABC، که این خبر را بامداد سهشنبه به وقت واشنگتن منتشر کرد) گفته بود آمریکا در حال پیروزی در جنگ است و «همین حالا هم میتواند ایران را ترک کند» — ABC News:
@Alighazizade — ۲۸ مهر، ۲۳:۵۷
ترامپ: در مورد ایران خیلی خوب پیش میرویم. فقط باید تصمیم نهایی را بگیریم که میخواهیم به چه شکلی پیروز شویم؛ میخواهیم به شیوه خوب پیروز شویم یا به شیوه نه چندان خوب.
ترامپ از افشای محتوای دیدار پیت هگست و نتانیاهو در اسرائیل خودداری کرد («فعلاً نمیتوانم») — AP (از طریق NBC Right Now)؛ دیداری که به نوشتهٔ Military.com بدون اطلاعرسانی رسمی دو دولت و با محوریت جنگ ایران برگزار شد — Military.com. نتانیاهو اما ساکت نماند. او در گفتوگو با i24NEWS گفت ترامپ برای همکاری در تکمیل مأموریت سرنگونی جمهوری اسلامی و نابودی برنامهٔ هستهای آمادگی نشان داده است:
@Alighazizade — ۲۸ مهر، ۲۳:۱۴
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت دونالد ترامپ، برای همکاری در تکمیل ماموریت سرنگونی ج.ا. و نابودی برنامه هستهای ایران ابراز آمادگی کرده است. نتانیاهو سهشنبه در مصاحبه با شبکه آی۲۴نیوز گفت ترامپ به او گفته من فقط با تو میتوانم این کار را انجام دهم. او افزود: ترامپ و من با هم اقدام خواهیم کرد و ماجرای این حکومت را به پایان خواهیم رساند.
ایران اینترنشنال این موضع را بهعنوان اعلام صریح سرنگونی رژیم بهعنوان «هدف اصلی» پس از گفتوگوهای اسرائیل و آمریکا بازتاب داد — Iran International — و تایمز لندن نوشت بهرغم نگرانیهای انتخاباتی، آمریکا و اسرائیل بر سر یک نکته همنظرند: «دوباره به ایران حمله کنیم» — The Times. یک هفته پیش از انتخابات ۵ آبان اسرائیل، نتانیاهو همچنان میگوید رژیم قابل سرنگونی است — DPA (از طریق Yahoo).
تقویت نظامی ادامه دارد. به گزارش جروزالمپست، پنتاگون ناو یواساس تئودور روزولت را در حالی راهی خاورمیانه کرده که ترامپ گزینهٔ حمله به ایران را میسنجد — The Jerusalem Post؛ ایران اینترنشنال از حرکت سومین ناو هواپیمابر و ۱۰ هزار نیرو به منطقه نوشت — Iran International. ناو روزولت به همراه گروه آمادهٔ آبیخاکی تا پایان نوامبر در منطقه مستقر میشود؛ در همین حال ناو جورج اچ. دبلیو. بوش (CVN-77) پس از پنج ماه مأموریت در محاصرهٔ دریایی ایران همچنان در منطقه مانده است — Navy Decoded در YouTube.
فایننشال تایمز صبح چهارشنبه گزارش داد نتانیاهو برای ازسرگیری حملات به ایران فشار میآورد — Financial Times. بر پایهٔ این گزارش، ارتش اسرائیل اوایل ماه جاری طرحهای یک عملیات گسترده را آماده کرده بود اما پس از آنکه ترامپ با هرگونه حمله پیش از انتخابات میاندورهای مخالفت کرد، دست نگه داشت. این گزارش با پیشبینی کیتی مکفارلند، معاون پیشین مشاور امنیت ملی، همخوان است که به نیوزمکس گفت جنگ پس از میاندورهای از سر گرفته میشود — Newsmax via Yahoo. ترامپ سهشنبهشب در همایش انتخاباتی گرینویل (Greenville) در کارولینای شمالی سخنرانی کرد — NBC News. به نقل رسانههای فارسیزبان، او در این سخنرانی گفت جنگ «به شکلی بسیار سریع» تمام میشود، «ایرانیها در رؤیای کش دادن جنگ به پس از انتخاباتاند» و پس از پایان آن قیمت نفت «بهشدت» پایین میآید؛ پیت هگست نیز گفت این جنگ «مانند جنگهای پیشین ما پیش نمیرود و به همان شکل هم پایان نمییابد» و «ایران باید تصمیم بگیرد». این نقلقولها را رسانههای فارسیزبان گزارش کردهاند و بیستون نتوانسته آنها را مستقلاً تأیید کند؛ پوشش انگلیسیزبان همایش (NBC، AP) این جملهها را نقل نکرده و NBC تنها نوشته ترامپ بارها گفته جنگ بهزودی تمام میشود و قیمت نفت بهسرعت پایین میآید.
جزئیات گزارش FT که جروزالمپست بازتاب داد چنین بود: ارتش اسرائیل برای آخر هفتهٔ ۱۸ مهر (۱۰ اکتبر) یک عملیات چندروزه آماده کرده بود که زیرساختها، تأسیسات هستهای و اهداف حکومتی را هدف میگرفت و از عملیات «شیر غران» در فوریه بزرگتر بود؛ منابع FT ازسرگیری مشترک حملات در هفتههای آینده را «سناریویی نامعقول نیست» خواندند: «یا توافق میشود یا حمله» — The Jerusalem Post.
اما نیمروز چهارشنبه خود جروزالمپست روایت FT را زیر سؤال برد. به نوشتهٔ یونا جرمی باب، ارتش اسرائیل برای ۱۸ مهر حملهای برنامهریزی نکرده بود؛ ارتش در ماههای پس از آتشبس ۱۸ فروردین چند بار — از جمله در روزهای پیرامون سالگرد ۷ اکتبر — در وضعیت آمادهباش جنگی بوده، اما نه نتانیاهو، نه یسرائیل کاتز و نه هیچ مقام دیگری فرمان آمادهسازی حمله را آنگونه که پیش از جنگهای خرداد ۱۴۰۴ و اسفند ۱۴۰۴ صادر شد، نداده بودند. به گفتهٔ منابع روزنامه، «ترامپ نمیتوانست حملهای را که برنامهریزی نشده بود متوقف کند»؛ آنان گمان میبرند این درز با هدف اثرگذاری بر انتخابات اسرائیل (تصویر نتانیاهوی آمادهٔ حمله) و میاندورهای آمریکا (تصویر ترامپِ مدیر مسئول بحران) صورت گرفته است — روایتی که «درست نیست، اما از واقعیت هم چندان دور نیست». همین منابع گفتند ارتش اسرائیل ماههاست برای دو سناریو آماده است: حملهٔ پیشدستانه اگر رژیم در آستانهٔ حمله دیده شود، یا ازسرگیری مشترک با آمریکا؛ و اینکه رئیس ستاد ارتش، ایال زمیر، به دیدار با پیت هگست در پایگاه هوایی عوودا دعوت نشد «عجیب» بود — The Jerusalem Post.
🔎 دو گزارش جروزالمپست با هم در تنشاند: یکی جزئیات FT را بازتاب میدهد و دیگری فرض اصلی آن را رد میکند. آنچه در هر دو روایت مشترک است: آمادگی دائمی ارتش اسرائیل برای ازسرگیری مشترک حملات با آمریکا، و اتکای زمانبندی به تصمیم ترامپ.
نگرانی اسرائیل از بازسازی توان نظامی رژیم نیز رو به افزایش است. مقامهای امنیتی به جروزالمپست گفتند این بازسازی ممکن است اسرائیل را حتی پیش از انتخابات کنست در ۵ آبان به اقدام وادارد؛ نتانیاهو میخواهد انتخابات طبق برنامه برگزار شود، اما «نمیتوان وضعیتی را که در آن تحولات میدانی دفاع از خود را ایجاب کند، بهکلی منتفی دانست» — The Jerusalem Post؛ ینت به نقل از دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین شاخهٔ ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، نوشت حمله به زیرساخت انرژی ایران ممکن است به جنگ منطقهای بینجامد و «هیچ چیز» جنگی تازه را، چه پیش و چه پس از انتخابات، توجیه نمیکند — Ynetnews. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، سهشنبه گفت در بازدید از پایگاه عوودا دیده است که نیروهای آمریکایی «آمادهاند تضمین کنند ایران هرگز به سلاح هستهای دست نیابد» — Demócrata — و ربکا گرانت در یادداشتی در فاکسنیوز نوشت تهدید ترامپ به استفاده از «بمب مادر» (MOAB) میتواند عمیقترین پناهگاههای رژیم را در تیررس قرار دهد — Fox News.
در نقطهٔ مقابل، به گزارش JNS، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستادهٔ ویژه برای سوریه و عراق، سهشنبه در «مجمع امنیت جهانی» دوحه دربارهٔ حکومت دینی ایران گفت «رژیمی شرور نیست»، هرچند سپاه پاسداران را «دشمن» خواند — JNS — اظهاری که با خط رسمی فشار حداکثری واشنگتن و سخنان روبیو یک روز بعد در تضاد است.
⚠️ حساب خبری Faytuks از پرواز جنگندههای اسرائیلی بر فراز سوریه به سوی عراق «در مسیر ایران» در قالب یک «رزمایش نظامی» خبر داد — Faytuks در X. خود Faytuks این خبر را به فاکسنیوز نسبت داده بود. چهارشنبه Axios به نقل از مقامهای اسرائیلی و آمریکایی تأیید کرد که دهها جنگنده و هواپیمای سوخترسان اسرائیلی روز دوشنبه ۲۷ مهر (۱۹ اکتبر) در مسیری همخوان با حمله به ایران، از حریم هوایی سوریه و عراق، تا نزدیکی مرز ایران پرواز کردند و بازگشتند؛ اسرائیل پیشاپیش به آمریکا اطلاع داده بود که این یک رزمایش «نمایش قدرت» برای بازداشتن ایران از حمله پیش از انتخابات است. به نوشتهٔ Axios برخی منابع آمریکایی گمان میبردند اسرائیل امیدوار بود ایران به جنگندهها شلیک کند؛ مقامهای دیگر این پرواز را غیرعادی ندانستند — Iran International (به نقل از Axios). ارتش اسرائیل به پرسش فاکسنیوز پاسخ نداد. پرواز رخ داده، اما نشانهای از حمله در دست نیست.
🔎 هیچ منبع رسمی آمریکایی تصمیم به ازسرگیری حملات را اعلام نکرده است. ترامپ پیشتر گفته بود پیش از انتخابات میاندورهای ۱۲ آبان دوباره بمباران نمیکند؛ اظهارات تازهٔ او و نتانیاهو را باید در کنار این تعهد و نیز در فضای انتخاباتی هر دو کشور خواند.
ترامپ در همایش انتخاباتی کارولینای شمالی از جنگ ایران دفاع کرد و گرانی را کماهمیت جلوه داد — NBC News. اسرائیل هم در جبههای کوچکتر سختگیر شده است: به گزارش تایمز اسرائیل، یک خلبان یونایتد ایرلاینز به اتهام حمایت از رژیم و حزبالله از ورود به حریم هوایی اسرائیل منع شد — The Times of Israel.
تهران: «آمادهایم برای جنگ تازه»، و شرطهایی که تغییر نمیکند
عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ رژیم، در گفتوگویی تلویزیونی که بامداد چهارشنبه در رسانههای رژیم بازتاب یافت گفت تهران «برای جنگ تازه با آمریکا و اسرائیل کاملاً آماده» است و «به همان اندازه برای دیپلماسی» — تسنیم؛ بازتاب همین گفتوگو در فارس نیز گزارش شده، اما بیستون نشانی آن را نیافت. او مدعی شد آمریکاییها «میدانند از راه جنگ به هیچیک از اهدافشان نمیرسند»، «موضوع هستهای بهانه است» و آنچه واشنگتن نمیپذیرد «اندیشهٔ ایرانی» است. عراقچی همزمان پذیرفت که تحریمها و محاصرهٔ اقتصادی و دریایی بیاثر نبودهاند و گفت مردم ایران «هزینهٔ سنگینی» دادهاند — اعترافی که بار آن، نه بر دوش رژیم، که بر سفرهٔ خانوادههای ایرانی است. ینت پیشتر از قول تهران نوشته بود رژیم «به واشنگتن اعتماد ندارد» — Ynetnews.
این گفتوگو با شبکهٔ عراقی الاخباریه انجام شد. عراقچی در آن گفت «تا پذیرش شروط ما از سوی آمریکا، تنگهٔ هرمز بسته است» و مدعی شد تنگه «در محدودهٔ آبهای سرزمینی ایران و عمان» است و به گفتهٔ او «آبهای بینالمللی» به معنایی که مطرح میشود در آن وجود ندارد — ادعایی که با کنوانسیون حقوق دریاها و حق «عبور ترانزیتی» در تنگههای بینالمللی در تضاد است. او گفت تهران «در سه دور» با آمریکا مذاکره کرد و «هر سه دور به جنگ علیه ما منتهی شد»، هر مذاکرهٔ تازه را به پایبندی واشنگتن به «تفاهم اسلامآباد» مشروط کرد و مدعی شد حزبالله و انصارالله «از ایران دستور نمیگیرند» — تسنیم. در سوی دیگر، الجزیره در پوشش زندهٔ خود نوشت آمریکا هشدار داده دستیابی به توافق صلح با تهران «بسیار دشوار» است — Al Jazeera.
در درون حاکمیت، ایران اینترنشنال گزارش داد نزدیکان قالیباف در پی پایان جنگاند بیآنکه اهرم فشار بر آمریکا را از دست بدهند — Iran International — نشانهٔ دیگری از شکاف میان جناحهای رژیم بر سر مذاکره.
پاسخ نظامی رژیم به این فشارها، نمایش است. سپاه رزمایش «جانفدایان» را با حضور اعلامی ۵۰ هزار نفر در اراک آغاز کرد — خبرگزاری دانشجو (رسانهٔ رژیم) — و سرلشکر مصطفی ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه، گفت «در مقابل تهدید، آمادگی پاسخ غیرقابل پیشبینی را داریم» — خبرگزاری دانشجو (رسانهٔ رژیم)؛ اینکه او از «دکترین دفاعی جدید» نیز سخن گفته، از قول خبرگزاری فارس گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. علی زینیوند، سخنگوی وزارت کشور رژیم، نیز در نشست خبری چهارشنبه در واکنش به تهدید «بمب مادر» گفت: «اگر آمریکا بمب مادر دارد، ما بمب مادربزرگ داریم» — خبرآنلاین.
⚠️ گزارش این گفتوگو تنها از رسانههای وابسته به رژیم (تسنیم و فارس) منتشر شده است؛ این اظهارات بخشی از جنگ روانی پیش از دور احتمالی تازهٔ حملات است و باید در همین چارچوب خوانده شود.
عراقچی دربارهٔ هرمز نیز گفت رژیم «منتظر ثبت بینالمللی مسیرهای دریانوردی» است که پیشتر با عمان بر سرشان توافق کرده — یعنی تلاش برای مشروعیت بخشیدن به «مسیر مجاز» سپاه، همان مسیری که دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) روز گذشته به فاکسنیوز گفت هیچ تأیید رسمی ندارد و مسیر رسمی تفکیک تردد «هنوز مین دارد» — Fox News.
مواضع رسمی دیگر رژیم هم سختتر شده است. رویترز گزارش داد تهران به عاصم منیر گفته تا خواستههایش برآورده نشود، مذاکرهای با واشنگتن در کار نیست — Reuters. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به منیر گفت «حتی یک ذره» از مواد هستهای غنیشده از ایران خارج نمیشود — العربیه در X، Iran International — و خود او بعدتر در X نوشت «حتی یک گرم» اورانیوم غنیشده از ایران خارج نخواهد شد — Fox News. پزشکیان نیز برداشتن فشارها، تهدیدها و تحریمها را پیششرط هر مذاکره خواند — Fox News، Iran International. گزارش شده است که علی قاضیزاده در واکنش به سخنان رضایی پرسید: «گمان میکنید ترامپ با شنیدن چنین سخنانی، لحظهای در ساقط کردن چنین حکومتی تردید میکند؟» — بیستون منبع این نقلقول را نیافت و نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
در سوی میانجیها، قطر از «پیشرفت» در گفتوگوهای آمریکا و ایران سخن گفته، در حالی که تهران میگوید به واشنگتن «اعتماد ندارد» — Ynetnews؛ فاکسنیوز همزمان از قول عراقچی نوشت تهران و مسکو هرگز تا این اندازه «نزدیک» با هم کار نکردهاند — Fox News؛ تأکید قطر بر ادامهٔ گفتوگوها نیز گزارش شده است، اما در این منبع یافت نشد و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. گزارش ورود یک هیئت قطری به تهران پس از خروج منیر، که ایران اینترنشنال به نقل از رسانههای دولتی منتشر کرد — ایران اینترنشنال در X — ساعتی بعد از سوی یک «منبع آگاه» در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم تکذیب شد — تسنیم.
مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، چهارشنبه خط قرمز واشنگتن را روشن کرد: آمریکا از هیچ توافقی که راه دستیابی تهران به سلاح هستهای را باز بگذارد حمایت نمیکند و «تا زمانی که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکاست، حکومت ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت». او از تلاشهای میانجیگری استقبال کرد و گفت «چند کشور مدتی است با تهران گفتوگو میکنند… و قطر از مدتها پیش در این زمینه فعال بوده»، اما تصمیم نهایی دربارهٔ هر پیشنهادی با ترامپ است — Iran International. در بازار، رویترز گزارش داد بیشتر بورسهای خلیج فارس با توقف دیپلماسی آمریکا و ایران عقب نشستند — Reuters.
🔎 دوحه تا این لحظه سفر هیئت قطری به تهران را نه تأیید و نه تکذیب کرده است؛ روایتهای متناقض از درون رسانههای رژیم آمده است.
تا عصر، تصویر روشنتر شد. به گزارش بلومبرگ و Military.com، تهران از ترامپ خواست برای اثبات اینکه میخواهد جنگ را از راه دیپلماسی پایان دهد، محاصرهٔ دریایی را بردارد — Bloomberg، Military.com. عراقچی در یادداشتی در فایننشال تایمز «فرضهای نادرست» غرب دربارهٔ رژیم را «خطرناک» خواند — Financial Times — و به تایمز اسرائیل گفت رژیم «آمادهٔ دیپلماسی» اما «کاملاً آمادهٔ دفاع از خود» است — The Times of Israel؛ او به رغم بیاعتمادی به آمریکا، وعدهٔ ادامهٔ مسیر دیپلماتیک داد — dpa (از طریق Yahoo). به گزارش سیبیاس، گفتوگوهای غیرمستقیم دربارهٔ پیشنهاد آتشبس ادامه دارد — CBS News — و به نوشتهٔ الجزیره، سرنوشت اورانیوم غنیشده دوباره گرهٔ اصلی است — Al Jazeera. تایم و JINSA همزمان نوشتند رژیم با طعنه به ترامپ دربارهٔ قیمت بنزین، بنبست را تا انتخابات میاندورهای کش میدهد — Time، JINSA.
امانوئل ماکرون در قطر گفت تهران «طی چند ساعت یا چند روز آینده» به تلاشهای میانجیگری پاسخ خواهد داد — The New Arab. در همین حال، به گزارش العربیه به نقل از منابع دیپلماتیک ناشناس — که ایران اینترنشنال آن را بازتاب داد و تأییدی از مقامهای ایرانی یا پاکستانی برای آن منتشر نشده — عاصم منیر در دیدارهای تهران دربارهٔ حوثیها و کاهش تنش گفتوگو کرده بود — Iran International در X — و عراقچی گفت مصر پیشتر به تهران اطمینان داده بود هر اقدامیاش به دفاع از عربستان محدود میماند و مستقیماً وارد جنگ یمن نمیشود — EGYOSINT در X، تسنیم.
لحن نظامی اما تندتر شده است. پرستیوی به نقل از «یک مقام ارشد امنیتی» نوشت رژیم خود را برای «جنگی تمامعیار، چندلایه و همهجانبه» آماده کرده است — Press TV؛ حسین محبی، سخنگوی سپاه، نیز در گفتوگو با خبرگزاری دانشجو از گذار به دکترین نظامی تهاجمی با تکیه بر جنگ نامتقارن سخن گفت — IranWire. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، همزمان از دیدار محمدباقر قالیباف با مجتبی خامنهای خبر داد — تسنیم (از طریق ایرانوایر)؛ دیداری که با توجه به گزارشهای شکاف بر سر مذاکره، نشانهٔ هماهنگی رأس حاکمیت پیش از پاسخ به میانجیهاست.
⚠️ ادعای «آمادگی برای جنگ تمامعیار» و «دکترین تهاجمی» تنها از رسانههای رژیم آمده و بخشی از همان جنگ روانی است که پیش از هر دور تازهٔ حملات تشدید میشود.
مسکو: «روابطی قویتر از همیشه»
رژیم آشکارا ارزیابی ترامپ دربارهٔ حمایت اندک روسیه را به چالش کشید و گفت روابط تهران و مسکو «قویتر از همیشه» است — Newsmax (از طریق Yahoo)، Iran International. الجزیره در تحلیلی پرسیده است که آیا لاوروف که از تهران پشتیبانی میکند، خود از بحران آمریکا و ایران سود نمیبرد — Al Jazeera.
در همین روز استیو ویتکاف، فرستادهٔ ترامپ، در سنپترزبورگ با پوتین دیدار کرد و روسیه استیون هابرد، معلم آمریکایی زندانی، را پس از درخواست ترامپ آزاد کرد — Fox News — نشانهای که مسکو همزمان با «روابط قویتر از همیشه» با تهران، کانال خود با واشنگتن را گرم نگه میدارد.
به گزارش آسوشیتدپرس، پوتین در دیدار با ویتکاف پذیرفت گفتوگوهای سهجانبهٔ روسیه، اوکراین و آمریکا ماه آینده از سر گرفته شود — AP (از طریق WSVN).
مرزها: عراق میبندد، پاکستان بسته است
به گزارش العربیه به نقل از منابعش، گذرگاه الشیب میان عراق و ایران بهطور کامل بسته شده است — Al Arabiya (از طریق Newsquawk) — و به گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از دو منبع سیاسی عراقی، واشنگتن بغداد را برای بستن گذرگاههای مرزی بیشتری با ایران زیر فشار گذاشته است؛ طرحی که به گفتهٔ یکی از این منابع تنها یک گذرگاه در عراق فدرال و یکی در اقلیم کردستان را باز میگذارد — AFP (از طریق Iran International). پیشتر الجزیره نیز از محدودیتهای تازهٔ مرزی خبر داده بود. همزمان، تجارت کالا در گذرگاههای گبد–ریمدان و تفتان با پاکستان دستکم تا سهشنبه متوقف بود و کامیونها و محمولهها بلاتکلیف مانده بودند — ایران اینترنشنال؛ مقامهای رژیم سهشنبه از بازگشایی مرز خبر دادند، اما ازسرگیری عادی تجارت بهطور مستقل تأیید نشده است — Iran International. با بسته بودن بنادر جنوبی زیر محاصرهٔ دریایی آمریکا، مرزهای زمینی تنها شریان باقیماندهٔ تجارت کشور بودهاند؛ بسته شدن آنها یعنی فشار مستقیمتر بر معیشت مردم و بر شبکههای قاچاق سپاه.
این گزارشها پیشتر گام نخست عملی خود را یافته بود: سهشنبه، به گفتهٔ یک منبع دولتی عراقی به الجزیره، نخستوزیر عراق، علی الزیدی، بیاعلام دلیل دستور بستن گذرگاه مرزی الشیب را داده است؛ این گذرگاه از امروز چهارشنبه تا اطلاع ثانوی به روی تردد افراد و کالا بسته میشود و به گفتهٔ همین منبع شماری دیگر از مرزهای زمینی نیز طی روزهای آینده بهتدریج بسته خواهند شد — Al Jazeera، Fox News.
تا نیمروز، گزارشها رسمیتر شد. رویترز به نقل از یک مقام مسئول در گذرگاههای مرزی عراق تأیید کرد که یک گذرگاه جنوبی «به دلایل امنیتی فوری» بسته شده — Reuters — و هدف را «بررسی وضعیت امنیتی و نصب تجهیزات شناسایی برای جلوگیری از قاچاق اقلام ممنوعه» خواند. ایران اینترنشنال این گذرگاه را چذابه در شرق استان میسان معرفی کرد که با دستور مستقیم علی الزیدی، نخستوزیر عراق، تا اطلاع ثانوی بسته شده؛ هنوز روشن نیست چند گذرگاه از شش گذرگاه مرزی دو کشور مشمول محدودیت میشوند و تا آن ساعت دولت عراق بیانیهٔ رسمی نداده بود — Iran International. عصر چهارشنبه اما به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از خبرگزاری رسمی عراق، حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق، گفت گذرگاه الشیب به دلیل نداشتن آمادگی کافی «فنی، فناورانه و توسعهای» بسته شده و تجارت از چند گذرگاه دیگر بهطور عادی ادامه دارد — Iran International. جروزالمپست این تصمیم را در کنار گزارش شبکهٔ اماراتی العین از فشار آمریکا بر بغداد برای بستن گذرگاهها و مهار شبهنظامیان مورد حمایت رژیم قرار داد — The Jerusalem Post.
در مرز شرقی نیز خبرگزاری تسنیم تأیید کرد مرز ریمدان با پاکستان بسته است و تنها میرجاوه برای تجارت و ترانزیت فعال مانده — تسنیم (از طریق تجارتنیوز). فشار آمریکا به خشکی هم رسیده: به گزارش دویچهوله، تحریمهای تازهٔ آمریکا بخش راهآهن رژیم را هدف گرفته، درست در زمانی که تهران بار تجاری را از مسیرهای دریایی محاصرهشده به کریدورهای زمینی منتقل میکند — DW.
🔎 گزارشهای اولیه از «الشیب» و گزارشهای بعدی از «چذابه» نام بردهاند؛ هر دو گذرگاه در استان میساناند و تا اعلام رسمی بغداد، فهرست دقیق گذرگاههای بستهشده روشن نیست.
پروندهٔ کردستان نیز داغ است. رژیم ادعا میکند با عراق برای اخراج گروههای اپوزیسیون کرد به توافق رسیده — Long War Journal — و به گزارش جروزالمپست، یک افسر سپاه در کوهستانهای مرز ایران و عراق در درگیری با گروههای مخالف کرد کشته شده است — The Jerusalem Post.
چهارشنبه، رژیم بار دیگر به خاک اقلیم کردستان حمله کرد. به گزارش جروزالمپست به نقل از رووداو، مواضع حزب آزادی کردستان (PAK) در درهٔ بالیسان، نزدیک روستای حسنآوا در شمالشرق اربیل، حدود ساعت ۹:۳۰ صبح با «دو تا چهار پرتابه» هدف قرار گرفت؛ سخنگوی PAK گفت تلفاتی نداشتهاند و یک منبع امنیتی از احتمال استفاده از پهپاد حدید-۱۱۰ سخن گفت. آلصادق، سفیر رژیم در بغداد، همزمان مدعی شد ایران و عراق بر سر اخراج گروههای کرد توافق کردهاند — ادعایی که گروهها رد کردهاند و شورای امنیت ملی عراق به آن اشارهای نکرده است. به نوشتهٔ این روزنامه، رژیم از فوریه تاکنون بیش از ۱۰۰۰ حمله به اقلیم کردستان انجام داده و پیشتر نیز PDKI، کومله و خبات را هدف گرفته بود — The Jerusalem Post.
فشار بر پیوندهای عراق و ایران از سوی واشنگتن نیز آشکار است: به گزارش نیو عرب، تحریمهای آمریکا پیوندهای مسافرتی دو کشور را زیر فشار گذاشته است — The New Arab.
هرمز و اقتصاد جنگ
سپاه مدعی شد سه نفتکش هنگام عبور از تنگه به مین برخورد کردهاند — Arab News — و فاکسنیوز از بازگشت «بحران مین دریایی» در هرمز نوشت، در حالی که تهران از واشنگتن میخواهد «توافق را بپذیرد» — Fox News. رسانههای رژیم همچنین به نقل از سپاه مدعی سرنگونی «پنجاهوچهارمین» پهپاد آمریکایی MQ-9 بر فراز تنگه در بامداد سهشنبه ۲۸ مهر شدند — تسنیم؛ ادعای برخاستن این پهپاد از پایگاهی در اردن گزارش شده است، اما در بیانیهٔ سپاه به روایت تسنیم نیامده و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
⚠️ ادعای برخورد نفتکشها با مین و سرنگونی پهپاد آمریکایی هر دو تنها از سوی رژیم مطرح شدهاند؛ هویت نفتکشها مستقلاً تأیید نشده و سنتکام سرنگونی پهپاد را تأیید نکرده است. ادعای مین همزمان ابزاری برای تحمیل «مسیر مجاز» و عوارض سپاه است.
والاستریت ژورنال گزارش داد اکنون نفت بیشتری از پیش از جنگ از خلیج فارس خارج میشود — WSJ؛ و به نوشتهٔ بلومبرگ، نفت در معاملاتی پرنوسان تقریباً ثابت ماند و برنت حدود ۱۰۹ دلار بسته شد، اما پس از پایان معاملات با نشانههای تشدید خشونت در خاورمیانه به بالای ۱۱۰ دلار پرید — Bloomberg. در مقابل، ایران اینترنشنال گزارش داد افزایش حملات به کشتیها در هرمز انتقال انرژی به آسیا را مختل کرده و خریداران آسیایی برای کاهش وابستگی به خلیج فارس به گاز مایع آفریقا روی آوردهاند؛ این گزارش ایران اینترنشنال گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
با این همه، دادههای بازار نشان میدهد گروگانگیری هرمز اثر روزافزون کمتری دارد. مارک دوبوویتز، مدیر اجرایی FDD، به نقل از یک تحلیل بازار نوشت:
@mdubowitz — ۲۸ مهر، ۲۱:۳۲
"Total Middle East crude flows (ex-Iran, including SoH and all the bypass pipelines and routes) are back to >90% of pre-war levels (last seen in late Sept), and even higher if using a short 7-day average."
ترجمه: «کل جریان نفت خام خاورمیانه (بدون ایران، شامل تنگهٔ هرمز و همهٔ خطوط لوله و مسیرهای جایگزین) به بیش از ۹۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگشته است (آخرین بار اواخر سپتامبر دیده شده بود) و با میانگین کوتاه هفتروزه حتی بالاتر.»
او جای دیگر با اشاره به تیتر «جنگ ایران توازن قدرت نفتی را به سود آمریکا برمیگرداند» نوشت: «آمریکا در حال پیروزی در جنگ ایران است… باید مسیر را ادامه دهیم و پیش از ۲۰۲۹ قاطعانه پیروز شویم» — mdubowitz در X. در مقابل، فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، هشدار داده بازار انرژی در ۲۰۲۷ به حالت عادی بازنمیگردد و برنت بالای ۱۱۰ دلار مانده است — Scripps/WTXL. بازار سهام آمریکا سهشنبه با «امید به دیپلماسی آمریکا و ایران» تغییر جهت داد و داوجونز بالا رفت — WSJ، IBD.
خریداران بزرگ هم خود را تطبیق میدهند: رویترز گزارش داد ایندین اویل واردات نفت خاورمیانه را در قراردادهای سالانهٔ خود به دلیل جنگ ایران کاهش میدهد — Reuters — و فایننشال تایمز نوشت جنگ ایران با نزدیک شدن زمستان، شمالشرق آمریکا را با بحران سوخت گرمایشی روبهرو کرده است — Financial Times.
والاستریت ژورنال در یادداشتی به قلم میاد ملکی (Miad Maleki) از FDD پیشنهاد کرده آمریکا «ناوگان سایه» نفتی رژیم را با یک طرح «بازخرید» از کار بیندازد — WSJ.
پس از آنکه تهران امیدها به پیشرفت دیپلماتیک را کمرنگ کرد، قیمت نفت چهارشنبه در میانهٔ معاملات حدود ۲ دلار جهش کرد — Yahoo Finance — اما سرانجام تقریباً بدون تغییر بسته شد (برنت ۱۰۸٫۸۲ دلار) — Reuters (از طریق Yahoo Finance). پیامدها به اقتصادهای دور هم رسیده است: تورم بریتانیا با گرانی سوخت به بالاترین سطح در نزدیک به یک سال رسید — AP (از طریق U.S. News)؛ کسری تجاری ژاپن در نیمهٔ نخست سال مالی (آوریل تا سپتامبر) با جهش قیمت واردات نفت به رکورد ۱۷٫۸ میلیارد دلار (۲٫۸۱ تریلیون ین) رسید — AP (از طریق Fortune)؛ و سریلانکا میان نفتکشهای ایرانیِ سرگردان در آبهایش و فشار آمریکا گیر افتاده است — The Times of India.
جبههٔ جنوبی: میانجیگری بیپاسخ، نیروهای خارجی در راه ریاض
تهران میگوید عربستان سعودی و حوثیها به پیشنهاد میانجیگریاش پاسخ ندادهاند — Reuters. عراقچی در همان گفتوگو بیپاسخ ماندن پیشنهاد را نشانهٔ «استقلال انصارالله در تصمیمگیریهای خود» دانست و گفت حزبالله و انصارالله «تابع ایران نیستند» — اقتصادنیوز — ادعایی که با سالها تأمین موشک و پهپاد حوثیها از سوی سپاه در تضاد است. پیشنهاد «میانجیگری» از سوی حامی اصلی یک طرف جنگ، بیش از هر چیز تلاشی برای فرار از مسئولیت حملات حوثیهای مورد حمایت رژیم به خاک سعودی است. جروزالمپست نوشت این پیشنهاد در حالی مطرح شده که مصر مداخلهٔ نظامی را میسنجد — Reuters (از طریق The Jerusalem Post)؛ به گزارش سیبیاس، السیسی از پارلمان مصر خواسته مجوز کمک نظامی برای دفاع از عربستان را صادر کند، به تأکید او تنها در قالب مأموریتی دفاعی و به درخواست ریاض؛ رأیگیری پارلمان به ۴ آبان (۲۶ اکتبر) موکول شده است — CBS News، Reuters (از طریق Yahoo).
بریتانیا نیز جنگندههای تایفون نیروی هوایی سلطنتی را برای دفاع در برابر حملات حوثیها به عربستان اعزام کرده است — The Aviationist.
حوثیها اما دست برنداشتهاند: ائتلاف به رهبری عربستان سعودی صبح چهارشنبه اعلام کرد پنج پهپاد شلیکشده از سوی حوثیهای مورد حمایت رژیم را در مناطق مدینه و استان شرقی رهگیری و منهدم کرده است — Al Arabiya English، Saudi Gazette. جروزالمپست در تحلیلی نوشت تلاش ترامپ برای عادیسازی روابط اسرائیل و عربستان در سایهٔ انتخابات و حملات حوثیها با موانع تازه روبهروست — The Jerusalem Post.
در خود یمن، به ارزیابی ISW، نیروهای حوثی و نیروهای همسو با دولت احتمالاً همچنان بر سر جبل هان مشرف بر غرب تعز میجنگند و حوثیها در ۲۷ مهر چند موشک بالستیک به سوی شهر مأرب شلیک کردهاند تا ضدحملهٔ دولتی را فرسوده کنند — ISW.
حوثیها چهارشنبه جبهه را گستردهتر کردند: به گزارش العربیه، موشکی بالستیک به باند فرودگاه عدن اصابت کرد و به گفتهٔ سخنگوی نیروهای مسلح یمن و یک مقام نظامی به خبرگزاری فرانسه، پایگاه نیروهای ائتلاف در فرودگاه الریان مکلا با موشک و پهپاد هدف قرار گرفت؛ به گفتهٔ وزارت حملونقل یمن در هیچیک از دو حمله کسی آسیب ندید — Arab News. در عربستان، فرودگاه ریاض چهارشنبه برای پروازهای داخلی بازگشایی شد — AP (از طریق WSLS).
نیروهای خارجی در راه ریاضاند. ماکرون چهارشنبه برای گفتوگو با محمد بن سلمان وارد ریاض شد و پیش از ترک دوحه گفت فرانسه طی هشت روز گذشته نیرو و توان پدافندی برای دفاع از عربستان در برابر حوثیها مستقر کرده و پیشنهاد مشارکت در حفاظت از خط لولهٔ شرق–غرب را داده است — Saudi Gazette. به گفتهٔ یک نمایندهٔ حزب حاکم ترکیه به رویترز، آنکارا پس از تصویب «پیمان دفاع مشترک مکه» مجوز اعزام نیرو به عربستان را از پارلمان میخواهد؛ نیروها نخست برای پدافند هوایی و جنگ الکترونیک به کار میروند — Reuters (از طریق The Jerusalem Post). ترکیه، قطر، پاکستان و اندونزی نیز در دوحه «تفاهمنامهٔ بدر» را برای همکاری دفاعی امضا کردند — Reuters (از طریق The Jerusalem Post) — و اندی برنهم، نخستوزیر بریتانیا، هنگام استقبال از سلطان هیثم بن طارق در داونینگ استریت از میانجیگری عمان در جنگ قدردانی کرد — dpa (از طریق Yahoo).
نفوذ و پروندههای امنیتی: از RAF Fairford تا پاریس
پلیس ضدتروریسم بریتانیا دو مرد — یک شهروند ۲۴سالهٔ بریتانیایی و یک دوتابعیتی ایرانی–بریتانیایی ۲۵ساله — را در پروندهٔ پایگاه RAF Fairford، محل استقرار بمبافکنهای آمریکایی در حمله به ایران، بر پایهٔ قانون امنیت ملی دوباره بازداشت کرد؛ به گفتهٔ پلیس «به احتمال بسیار زیاد پای دولت ایران در میان است» — AP News، Reuters (از طریق The Jerusalem Post).
آلمان نیز در پی پروندهای مربوط به توطئهٔ ترور یک رهبر یهودی و یک فعال حامی اسرائیل، جمهوری اسلامی را رسماً توبیخ کرد و وزارت خارجهٔ آلمان سفیر رژیم را احضار کرد — JTA. ایران اینترنشنال گزارش داد رژیم متهم است با عملیات نفوذ در شبکههای اجتماعی به ناآرامیهای فرانسه دامن زده، به نقل از روزنامهٔ تایمز — Iran International — و نیوزویک در گزارشی اختصاصی نوشت شبکههای نفوذ سیاسی چین و جمهوری اسلامی در داخل آمریکا با هم همکاری میکنند و حتی از هواداران میخواهند از طریق بانکهای تحریمشدهٔ ایرانی کمک مالی بفرستند — Newsweek.
زمینهٔ این احضار: دادگاه عالی منطقهای هامبورگ (بیانیهٔ ۲۳ مهر / ۱۵ اکتبر) دو مرد ساکن دانمارک را به جاسوسی برای اطلاعات جمهوری اسلامی و طراحی ترور یوزف شوستر، رئیس شورای مرکزی یهودیان آلمان، و فولکر بک، سیاستمدار حامی اسرائیل، به هشت سال و نیم و چهار سال و نیم زندان محکوم کرد و پس از آن برلین سفیر رژیم را احضار کرد — JTA (از طریق The Times of Israel).
هزینهٔ سیاسی جنگ در واشنگتن
ریک اسکات، سناتور جمهوریخواه فلوریدا، به سیبیاس نیوز گفت تا زمانی که در ایران «تغییر رژیم» رخ ندهد، آمریکا و اسرائیل ناچارند برای مهار تهدید هستهای جمهوری اسلامی به اقدام نظامی ادامه دهند و اگر ازسرگیری حملات به سقوط سریعتر حکومت بینجامد از آن حمایت میکند؛ به گفتهٔ او این درگیری «هر از گاهی» تکرار خواهد شد «تا حکومت تغییر کند» — صدای آمریکا، ایران اینترنشنال. در اردوگاه مقابل، به گزارش نیوزنیشن به نقل از منابع آگاه، رو خانا، نمایندهٔ دموکرات، در یک نشست خصوصی زوم گفته ترامپ اگر دموکراتها در میاندورهای پیروز شوند ایران را بمباران خواهد کرد — NewsNation.
به گزارش آتلانتیک به نقل از دو منبع، که تلگراف بازتاب داد، دونالد ترامپ جونیور از آغاز با جنگ ایران مخالف بوده و نگرانیهای خود را بهطور خصوصی با پدرش در میان گذاشته است — The Telegraph (از طریق Yahoo)، The Atlantic. سناتورهای دموکرات خواستار افشای هزینهٔ کامل جنگ شدهاند که به برآورد ارتش آمریکا تا ۳ سپتامبر به ۴۳٫۶ میلیارد دلار رسیده بود، بیاحتساب خسارت پایگاهها — USA Today (از طریق Yahoo)، Truthout — و ترامپ وعدهٔ ۸ میلیارد دلار کمک به کشاورزانی داده که زیر فشار گرانی گازوئیلاند — New York Post.
پولیتیکو نوشت جنگ ایران بر انتخابات میاندورهای سایه انداخته است — Politico.
داخل ایران: جانشینی، سرکوب و مرزنشینان
در همین روز، به گزارش هرانا، کاظم علینژاد، زندانی سیاسی در زندان اوین، در اعتصاب غذا لبهای خود را دوخت — HRANA در X — یادآوری اینکه جنگ بیرونی رژیم همزمان با سرکوب بیوقفهٔ درون کشور ادامه دارد.
در رأس حاکمیت، صلحمیرزایی، عضو مجلس خبرگان و پژوهشگر دفتر حفظ و نشر آثار علی خامنهای، گفت وصیتنامهٔ او در بمباران بیت رهبری سوخته، نسخهٔ دیگری در دسترس نیست و به گفتهٔ «یکی از نزدیکان» او حتی رایانهٔ حاوی نسخهٔ اسکنشده نیز از میان رفته است — انتخاب — ادعایی که سند بنیادین مشروعیت جانشینی مجتبی را عملاً ناپدید اعلام میکند.
در حاشیههای کشور، یک فعال بلوچ که سالها در زندان رژیم بوده به جروزالمپست گفت «هیچ خانوادهٔ بلوچی» از کشته یا اعدام شدن دستکم یک عضو خود در امان نمانده، مردم سیستان و بلوچستان از حملات به رژیم شادمان شدند و میخواهند این حملات «تا سقوط رژیم» ادامه یابد؛ به گفتهٔ او «هر پنی که از تنگهٔ هرمز میگذرد به جیب سپاه میرود» — The Jerusalem Post. در بریتانیا، دادخواستی برای آزادی زوج اهل ساسکس (لیندزی و کریگ فورمن، بازداشت از ژانویهٔ ۲۰۲۵) که در ایران زندانیاند با بیش از ۱۰۰ هزار امضا به دولت تحویل داده شد — BBC.
تحلیلها و نگاهها
ینت: اسرائیل با تهدید فوری از سوی ایران روبهرو نیست، اما ترسافکنی انتخاباتی نتانیاهو ممکن است آن را برانگیزد — Ynetnews
آندریاس کلوت (بلومبرگ): جنگ آمریکا و ایران گرسنگی جهانی را بسیار بدتر میکند — TribLIVE
الجزیره: چرا جنگ با ایران میتواند علیه هدف تغییر رژیم آمریکا عمل کند — Al Jazeera
بلومبرگ: مارا رودمن — ایران، چین و روسیه در پی بهرهبرداری از انتخابات آمریکا — Bloomberg
سیبیاس شیکاگو: جنگهای اوکراین و ایران حمایت از جمهوریخواهان را پیش از انتخابات میاندورهای کاهش میدهند (ویدیو) — CBS News
دربارهٔ این گزارش
این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۲۹ مهر ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت بهروزرسانی (۳ بازنویسی کامل و ۹ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تکمنبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.