خلاصهٔ اجرایی — شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان، در آستانهٔ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، رژیم برای نخستین بار از بالاترین سطح به گفت‌وگو چراغ سبز داد: به گزارش بلومبرگ، مجتبی خامنه‌ای به دولت «اختیارات مشخصی» برای مذاکرهٔ جنگ و صلح با آمریکا داده و عراقچی گفت‌وگوهای غیرمستقیم با میانجی‌گری قطر را «بسیار فشرده» خواند. تهران بستهٔ پیشنهادی خود را هم رو کرد: به گزارش آسوشیتدپرس، همان «طرح هفت‌مرحله‌ای» شهریور — که ترامپ یک بار رد کرده — اکنون «فشرده» شده تا هرمز ظرف دو روز بازگشایی شود، به شرط پایان محاصرهٔ بنادر، معافیت فروش نفت و لغو تحریم‌ها، و تنها پس از آن گفت‌وگوی هسته‌ای. ترامپ گفت برای جلوگیری از بمب اتمی رژیم «به تغییر نظام نیاز نداریم» و «ضربهٔ نهایی» را تنها به این دلیل نزده که تهران می‌خواهد مذاکره کند — اما «در مقطعی ممکن است مجبور شویم آن را نظامی تمام کنیم»؛ او در گفت‌وگو با نیویورک پست تلفات آمریکا را در هفت ماه جنگ ۱۸ نظامی اعلام کرد. در سوی دیگر، به گزارش فایننشال تایمز نتانیاهو برای ازسرگیری حملات فشار می‌آورد، یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد، «یک عملیات نظامی هدفمند دیگر» را پیش‌بینی کرد، وال‌استریت ژورنال از آماده شدن متحدان خلیج فارس برای دور تازهٔ حملات خبر داد و تایمز لندن نوشت تهران پایگاه‌های آمریکا در اروپا را تهدید کرده است. چین با میزبانی هم‌زمان از علی باقری کنی و مشاور امنیت ملی عربستان گفت خلیج فارس بر «دوراهی جنگ و صلح» ایستاده است. حوثی‌ها مدعی حملهٔ پهپادی به فرودگاه دمام و رادار جیزان شدند. بازار انرژی به توافق شرط بسته: با انتشار پیش‌نویس پیشنهادی پایان جنگ، نفت در یک روز تا ۷ درصد سقوط کرد. درون کشور، در کنارک افراد مسلح به محل استقرار نیروهای فاطمیون و زینبیون حمله کردند، قبض برق با افزودن هزینهٔ سوخت نیروگاه‌ها گران شد، یک اقتصاددان از هدف‌گذاری دلار ۲۷۰ هزار تومانی در دولت پزشکیان پرده برداشت و دستگاه قضایی معترضان دی‌ماه را یکی پس از دیگری به حبس‌های طولانی محکوم می‌کند.

تازه‌ترین‌ها

⚠️ ادعای مقام رژیم بدون هیچ شاهد فنی؛ تهدید به مسدودسازی استارلینک بیش از همه متوجه دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت آزاد است.

🔎 مسئولیت حمله را کسی نپذیرفته و جزئیاتی از خسارت یا تلفات منتشر نشده است.

شامگاه دوشنبه: «اختیار» مذاکره، طرح دوروزهٔ هرمز و سایهٔ حملهٔ تازه

عصر دوشنبه دو روایت هم‌زمان پیش رفت. از یک سو، رژیم برای نخستین بار علناً اعلام کرد که بالاترین مقام آن به مذاکره رضایت داده است: مسعود پزشکیان گفت مجتبی خامنه‌ای «اختیارات مشخصی» برای مذاکرات صلح به دولت داده و بلومبرگ آن را «چراغ سبز رهبر برای گفت‌وگوهای صلح» توصیف کرد — Bloomberg. هم‌زمان سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در جلسهٔ کمیسیون گزارشی از «دیدارهای حضوری» خود با رهبر و «پاسخ‌های مکتوب» او ارائه کرده است — ادعایی که پس از ماه‌ها غیبت مجتبی خامنه‌ای از انظار، بیشتر برای اثبات حضور و «اشراف» او مطرح می‌شود تا گزارشی قابل‌راستی‌آزمایی. رسانه‌های رسمی همان شب نامهٔ «صمیمانه»ٔ رهبر در پاسخ به یک دانش‌آموز ده‌ساله را هم منتشر کردند.

🔎 هیچ تصویر یا ویدئوی تازه‌ای از مجتبی خامنه‌ای منتشر نشده است؛ «اختیارات» اعلام‌شده تعریف نشده و نشانهٔ حضور او همچنان تنها نامه‌ها و روایت‌های دست‌دوم مقامات است.

از سوی دیگر، تهران جزئیات پیشنهادش را رو کرد. به گزارش آسوشیتدپرس، رژیم می‌گوید در چارچوب توافق، تنگهٔ هرمز را ظرف دو روز بازگشایی و سپس گفت‌وگوهای هسته‌ای را «در مدتی کوتاه» از سر می‌گیرد — AP (از طریق KSL). لس‌آنجلس تایمز و پی‌بی‌اس در جمع‌بندی وضعیت پس از ترک دوحه از سوی هیئت رژیم نوشتند پیش‌نویس توافق همچنان میان طرف‌ها دست‌به‌دست می‌شود — Los Angeles Times. فاکس نیوز و نیویورک پست گزارش دادند تماس‌های دیپلماتیک واشنگتن و تهران در میانهٔ هشدارهای تازهٔ ترامپ ادامه دارد — Fox News، New York Post.

ترامپ خود هر دو در را باز گذاشت. پس از تماس با نتانیاهو گفت رژیم «نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد» و حملات بیشتر ممکن است — JNS — و در اظهاراتی جداگانه افزود برای جلوگیری از بمب اتمی «به تغییر نظام نیاز نداریم»؛ به گفتهٔ او آمریکا «ضربهٔ نهایی» را هنوز نزده چون تهران می‌خواهد مذاکره کند، اما «در مقطعی ممکن است مجبور شویم آن را نظامی تمام کنیم». او در گفت‌وگو با نیویورک پست و در پاسخ به منتقدان جمهوری‌خواه، تلفات آمریکا در حدود هفت ماه جنگ (و عملیات ونزوئلا) را ۱۸ نظامی اعلام کرد و آن را با افغانستان و ویتنام مقایسه کرد. ایندیپندنت به نقل از گزارشی نوشت پیت هگست تصویری «گلگون» از جنگ به ترامپ ارائه می‌دهد تا رئیس‌جمهور را راضی نگه دارد — The Independent.

⚠️ تاکر کارلسون مدعی شده ترامپ «ظرف چند روز» حملهٔ هسته‌ای به ایران را بررسی می‌کند — The Independent. این ادعا تنها از سوی یک مفسر منتقد جنگ مطرح شده، هیچ منبع رسمی یا رسانهٔ معتبری آن را تأیید نکرده و باید آن را بخشی از نزاع درون‌جناحی راست آمریکا دانست، نه خبر.

تهدیدهای متقابل. به گزارش تایمز لندن، رژیم هشدار داده اگر ترامپ دستور حملات تازه بدهد پایگاه‌های آمریکا در اروپا را هدف می‌گیرد — The Times — و تلگراف در گزارشی با عنوان «Iran reconsiders its own ban on nuclear weapons» نوشته است تهران در حال بازنگری در ممنوعیت سلاح هسته‌ای خود است، هم‌سو با سخنان دیروز محسن رضایی؛ این گزارش پشت دیوار پرداخت تلگراف است، گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. سنتکام در بیانیه‌ای «تجاوز بی‌هدف رژیم» را «آشکار و غیرقابل‌توجیه» خواند — i24NEWS. در اسرائیل، یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد، پیش‌بینی کرد «در نهایت یک عملیات نظامی هدفمند دیگر» علیه رژیم انجام خواهد شد، چون تهران «حسن نیت» ندارد و مراکز آسیب‌دیده را بازسازی می‌کند؛ او در همان نشست بلوغ محمد بن سلمان را هم زیر سؤال برد — Ynetnews. جروزالم پست نوشت اسرائیل امیدوار است «جنگ سوم ایران» با جنگ فرسایشی غزه متفاوت باشد — The Jerusalem Post.

پکن. وانگ یی در دیدار با مشاور امنیت ملی عربستان گفت خلیج فارس بار دیگر بر «دوراهی حساس میان جنگ و صلح» ایستاده است، و در دیدار با علی باقری کنی بر گفت‌وگو تأکید کرد — Reuters، Al Jazeera. باقری کنی اما به رسانه‌های داخلی گفت رژیم «در حوزهٔ دفاعی هیچ امتیازی نمی‌دهد»، از «پیروزی» در جنگ سخن گفت و مدعی شد چین آمریکا و اسرائیل را «متجاوز» می‌داند — روایتی که در بیانیهٔ رسمی پکن دیده نمی‌شود.

روند ساعت‌به‌ساعت عصر دوشنبه:

🔎 «اختیارات» اعلام‌شده تعریف نشده و رئیس‌جمهور رژیم در عمل تصمیم‌گیر نهایی نیست؛ این سخن بیشتر پیامی به میانجی‌ها دربارهٔ اعتبار هیئت مذاکره‌کننده است تا تغییر واقعی در ساختار قدرت.

⚠️ این ادعا تنها در کانال‌های تلگرامی منتشر شده و هیچ منبع مستقل یا مقام سعودی آن را تأیید نکرده است.

⚠️ ادعای تازه در ادامهٔ روایت «۱۱ نفتکش سوخته» سپاه است و تاکنون هیچ مالک، بیمه‌گر، UKMTO یا سنتکام آن را تأیید نکرده است.

دوحه: هیئت رژیم رفت، پیش‌نویس ماند — و شروط تازهٔ تهران

به گزارش رویترز به نقل از مقامی آگاه از گفت‌وگوها، مذاکره‌کنندگان رژیم یکشنبه ۱۰ آبان دوحه را ترک کردند و اکنون پیش‌نویس پیشنهادی برای توافق با آمریکا دست‌به‌دست می‌شود؛ این مقام گفت خروج هیئت «به دلیل دشواری در مذاکرات» نبوده و از امکان نشستی دیگر سخن گفت، اما جزئیات پیش‌نویس را فاش نکرد — Reuters. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه، در دوحه پیام‌ها را از طریق میانجی‌های قطری به واشنگتن می‌رساند. آسوشیتدپرس در جمع‌بندی «آخر هفته‌ای پرتنش» نوشت هیئت ایرانی قطر را ترک کرده و مسیر توافق همچنان زیر سایهٔ تهدید به ازسرگیری جنگ است — AP News، CBS News. به گزارش هندوستان تایمز، تهران اعلام کرد آماده است تنگهٔ هرمز را «ظرف دو روز» بازگشایی کند و «همه‌چیز به آمریکا بستگی دارد» — نسخهٔ کوتاه‌شدهٔ همان «طرح هفت‌روزه»‌ای که عراقچی در الجزیره تشریح کرد (پایین‌تر) — Hindustan Times.

سخنگوی وزارت خارجهٔ رژیم در نشست هفتگی خود اما فهرست شروط را بلندتر کرد. او به گزارش خبرگزاری‌های داخلی گفت آمریکا باید پیش از هر دور تازهٔ گفت‌وگو همهٔ تحریم‌هایی را که پس از مذاکرات اسلام‌آباد وضع کرده لغو کند؛ انتقال اورانیوم ۶۰ درصدی به کشور ثالث را صراحتاً رد کرد و گفت این موضوع «در دوحه مطرح نشد»؛ سفر معاون وزیر خارجه به دوحه را «تسهیل تبادل پیام» با واشنگتن خواند؛ و دربارهٔ هرمز گفت «توپ در زمین آمریکاست». او تأیید کرد محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، ریاست تیم مذاکره‌کنندهٔ هسته‌ای و دیپلماتیک را بر عهده دارد، و در همان نشست افزود: «ما اکنون در جنگ هستیم»؛ رژیم برای «همهٔ سناریوها، حتی فراتر از دیپلماسی» آماده است و هر کشوری که به حمله علیه ایران کمک کند با «پاسخ قدرتمند» روبه‌رو می‌شود. همو تهدیدهای نتانیاهو را با این جمله پاسخ داد که «ایران نور است و بقایش تضمین‌شده».

🔎 تحلیل: شرط لغو تحریم‌ها پیش از مذاکره و رد انتقال اورانیوم، دقیقاً دو نقطه‌ای است که واشنگتن بر آن پافشاری کرده؛ اعلام آن درست پس از ترک دوحه، یا موضع‌گیری برای افکار عمومی داخلی است یا نشانهٔ آنکه پیش‌نویس در دست‌گردش هنوز از خطوط قرمز دو طرف فاصلهٔ زیادی دارد. سپردن ریاست تیم به قالیباف — چهره‌ای نزدیک به سپاه — نیز وزن نظامیان را در میز مذاکره بالا می‌برد.

ترامپ هم‌زمان پیام دوگانهٔ همیشگی را تکرار کرد: گفت آمریکا «عجله‌ای» برای توافق ندارد — ABC News — و تماسش با نتانیاهو «بسیار خوب» بود — ABC News. به روایت اکسیوس، او دیپلماسی را ترجیح می‌دهد در حالی که نتانیاهو حمله بلافاصله پس از انتخابات سه‌شنبه را می‌خواهد — Axios، The Express Tribune — و مارکو روبیو شرح داد ترامپ چگونه می‌خواهد جنگ را پایان دهد — Yahoo. ترامپ با این حال بار دیگر تهدید کرد حملات را از سر می‌گیرد — Khaleej Times.

قدرت‌های بزرگ نیز وارد میدان شده‌اند. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجهٔ روسیه، گفت مسکو از تلاش میانجی‌ها حمایت می‌کند و «آماده است در یافتن راه‌حلی برای وضعیت ایران مشارکت کند»، امیدوار است وضعیت هرمز «با در نظر گرفتن منافع مشروع همهٔ طرف‌ها» عادی شود و از دیدار سطح‌بالای ایران با اعضای «پیمان مکه» استقبال کرد؛ او هشدار داد «ماجراجویی‌های نظامی» ارادهٔ ایرانیان را نمی‌شکند. در پکن، به اعلام خبرگزاری رسمی چین، وانگ یی، وزیر خارجه، با «یک مقام امنیتی ایرانی» دیدار کرد که نامش اعلام نشد؛ و شی جین‌پینگ در دیدار با سلطان عمان نسبت به رویارویی قدرت‌های بزرگ در خلیج فارس هشدار داد و پکن اعلام کرد ژای جون، فرستادهٔ ویژه‌اش، این ماه به ایران، عربستان و عمان سفر می‌کند — The Jerusalem Post.

🔎 کان پیش‌تر از سه مسیر مذاکرهٔ فعال — روسیه، قطر و پاکستان — خبر داده بود (پایین‌تر). دیدار محرمانهٔ وانگ یی با یک مقام امنیتی رژیم، یک روز پیش از انتخابات آمریکا و هم‌زمان با افشاگری رویترز دربارهٔ واردات تسلیحاتی از چین، نشان می‌دهد پکن نیز می‌خواهد در هر توافقی سهم داشته باشد.

هرمز: «ابرنفتکش در آتش می‌سوزد» — و روایت سپاه

شامگاه یکشنبه نیروی دریایی سپاه اعلام کرد دو نفتکش پس از برخورد با مین در تنگهٔ هرمز «منفجر شده‌اند» — Reuters، The Times of Israel، The Jerusalem Post. سپاه نام کشتی‌ها، پرچم آن‌ها، محل دقیق حادثه یا تلفات احتمالی را اعلام نکرد و تا زمان نگارش هیچ مالک، بیمه‌گر یا سنتکام حادثه را تأیید نکرده است.

جزئیات بیانیه را جروزالم پست به نقل از صداوسیما منتشر کرد: سخنگوی نیروی دریایی سپاه گفت دو نفتکش «مقررات را نقض کرده» و از «مسیری غیرمجاز» می‌گذشتند، و سامانه‌های ناوبری و شناسایی خود را خاموش کرده بودند تا «با پشتیبانی ارتش تروریستی آمریکا» مخفیانه از تنگه عبور کنند؛ «یکی از کشتی‌ها ابرنفتکش است و پس از انفجاری مهیب در آتش می‌سوزد» و متوقف شده است. جدا از این ادعا، UKMTO اعلام کرد روز یکشنبه نفتکش دیگری هنگام عبور از تنگه هدف پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفته و ناخدای کشتی‌ای در نزدیکی، اصابت را گزارش کرده است — The Jerusalem Post. سپاه جمعه هم مسئولیت دو حادثهٔ مشابه و «نابودی یک شناور بدون سرنشین آمریکایی» در شرق تنگه را پذیرفته بود که ارتش آمریکا تأییدش نکرد.

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی: این سومین ادعای سپاه در سه روز دربارهٔ «برخورد نفتکش با مین» است — شنبه از آتش گرفتن دست‌کم چهار نفتکش و سپس یک ابرنفتکش در شرق تنگه خبر داده بود. هیچ‌یک از این ادعاها با هویت کشتی یا تأیید مستقل همراه نبوده و گزارش‌های پیشین با نشانه‌های به‌کارگیری مین چسبان از سوی خود رژیم زیر سؤال رفته‌اند. این بار اما سپاه با گفتن این‌که کشتی‌ها از «مسیر غیرمجاز» رفته بودند و مالکان «مسئول عواقب»اند، عملاً می‌پذیرد که میدان مین را خودش کار گذاشته است؛ روایت «مین» به تهران اجازه می‌دهد هزینهٔ ناامنی تنگه را نشان دهد بی‌آنکه مسئولیت مستقیم حمله را بپذیرد — همان ابهامی که پیرامون حمله به نفتکش قطری «المائده» نیز وجود دارد.

هم‌زمان، سخنگوی سپاه در واکنش به اظهارات فرمانده سنتکام — که خبرگزاری‌های وابسته به سپاه او را «فرماندهٔ تروریست» خواندند — تصویری از پهپادها و شناورهایی منتشر کرد که به گفتهٔ او در تنگهٔ هرمز هدف قرار گرفته‌اند و نوشت: «آن‌ها غرق شده‌اند». این ادعا نیز تنها از سوی رسانه‌های سپاه منتشر شده و جزئیاتی دربارهٔ زمان یا هویت شناورها ندارد.

⚠️ هشدار تبلیغاتی: آمار و تصاویر «غرق شدن» شناورهای دشمن از سوی سپاه در جنگ پیشین بارها با واقعیت میدانی همخوان نبود؛ تا تأیید مستقل، این ادعا را باید بخشی از جنگ روانی در آستانهٔ تصمیم واشنگتن خواند.

ظهر دوشنبه فرماندهی نیروی دریایی سپاه ادعا را یک گام جلوتر برد: به گزارش خبرگزاری‌های فارس و تسنیم، از ۲۵ اکتبر — روز بازدید برد کوپر، فرماندهٔ سنتکام، از تنگه که سپاه آن را «نمایشی» خواند — تا امروز (۹ روز) «۱۱ نفتکش متخلف در تنگهٔ هرمز در آتش سوختند و برخی به اعماق دریا پیوستند».

⚠️ هشدار تبلیغاتی: هیچ نام، پرچم یا مختصاتی برای این ۱۱ نفتکش ارائه نشده و هیچ مالک، بیمه‌گر، UKMTO یا سنتکام غرق شدن نفتکشی را در این بازه تأیید نکرده است. ارقام سپاه با شمار حوادث ثبت‌شده همخوان نیست؛ اما خود ادعا — که سوزاندن نفتکش‌ها را دستاورد می‌شمارد — اعترافی آشکار است که رژیم کشتیرانی تجاری را هدف گرفته است.

بازارها بیم را جدی می‌گیرند. فورچون نوشت رژیم به پاسخی «فراتر از خاورمیانه» و هدف گرفتن دارایی‌های مالی تهدید کرده و بازارهای نفت از آسیبی «نسلی» می‌هراسند — Fortune. محمد قائدی، مدرس روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با ایران اینترنشنال یادآوری کرد هیچ کشوری کنترل کامل تنگه را در اختیار ندارد و آمریکا از نظر توان نظامی برتر است؛ و گاردین نوشت مذاکره‌کنندگانِ گفت‌وگوهای بازگشایی هرمز «برای بدترین حالت آماده‌اند» — The Guardian.

نیمه‌شب، حادثه‌ای تازه دامنهٔ ناامنی را تا شمال خلیج فارس کشاند: به گزارش‌ها، یک نفتکش در آب‌های سعودی نزدیک مرز کویت، حوالی رأس‌الخفجی، هدف دو پرتابهٔ ناشناس قرار گرفت و UKMTO حادثه را ثبت کرد؛ هیچ طرفی مسئولیت را نپذیرفته است — visegrad24 در X. ISW نیز ارزیابی کرد رژیم «به احتمال زیاد» در اول نوامبر شناوری را در تنگهٔ هرمز هدف گرفت تا کشتیرانی غیرنظامی را مختل کند و پدافند سعودی همان روز یک موشک بالستیک و یک پهپاد حوثی را بر فراز جنوب عربستان رهگیری کرد — ISW در X.

🔎 وضعیت تأیید: اطلاعیهٔ رسمی UKMTO دربارهٔ حادثهٔ رأس‌الخفجی را مستقیماً ندیده‌ایم و گزارش فعلاً از منابع خبری ثانویه است؛ هویت کشتی و میزان خسارت نیز اعلام نشده است.

در همین حال، رسانهٔ کره‌ای چوسون ایلبو از نابودی یک رادار THAAD به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار به دست رژیم خبر داد — The Chosun Ilbo.

⚠️ ادعای تأییدنشده: این ادعا از سوی پنتاگون یا منابع مستقل غربی تأیید نشده است؛ ادعاهای خسارت جنگی رژیم تا تأیید مستقل، تبلیغاتی تلقی می‌شوند.

محاصره اما همچنان گلوگاه اصلی اقتصاد رژیم است. به گزارش فاکس نیوز، سازمان UANI با اجارهٔ یک شناور تدارکاتی در لنگرگاه EOPL در ۷۰ کیلومتری سواحل مالزی از نفتکش تحریمی SOGL فیلم گرفت که حدود ۵۰۰ هزار بشکه LPG ایرانی را از عسلویه بارگیری کرده، اول سپتامبر از محاصره گریخته و محموله را به چین رسانده است؛ به گفتهٔ جمیما شلی، تحلیلگر ارشد UANI، از بازگشت محاصره در ۱۴ ژوئیه تنها ۹ نفتکش کوچک موفق به عبور شده‌اند و هیچ محمولهٔ نفت خامی از رژیم صادر نشده است — Fox News. به نوشتهٔ نیویورک تایمز به استناد لویدز لیست اینتلیجنس، شرکت کشتیرانی کره‌ای سینوکور از ابتدای سپتامبر حدود نیمی از صادرات نفت عبوری از هرمز را در اختیار گرفته است؛ این شرکت دو ماه پیش از حملهٔ ۹ اسفند خرید گستردهٔ نفتکش را آغاز کرد و اکنون ۱۲۹ ابرنفتکش — در برابر ۴۲ فروند در دسامبر — دارد.

عراقچی در الجزیره: «طرح هفت‌روزه»، هشدار به همسایگان و «رهبرِ مسلط»

مهم‌ترین موضع‌گیری دیپلماتیک شب از عباس عراقچی در گفت‌وگویی مفصل با الجزیره آمد. به روایت خبرگزاری تسنیم، او گفت «دوستان قطری ما تهران بودند» و رایزنی‌ها با واسطه‌های قطری و پاکستانی ادامه دارد؛ طرحی که اکنون روی میز است «در اصل همان طرحی است که ایران در ابتدا ارائه کرد و به طرح ۷ روزه معروف است»: اگر شروط رژیم محقق شود، تنگهٔ هرمز در روز ششم باز می‌شود و در روز هفتم مذاکرات ایران و آمریکا از سر گرفته می‌شود. به گفتهٔ او یکی از ایده‌های قطری این بود که این دوره «به پنج روز یا حتی کمتر» کوتاه شود — همان «طرح دوروزه» و «۴۸ ساعته»‌ای که دیروز در گزارش‌ها مطرح شد. عراقچی شروط تهران را «چیز عجیب و غریبی» ندانست و گفت «همه در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد آمده بود»، اما افزود «شرایط جدیدی پیش آمده»: به ادعای او در بند ۹ آن یادداشت آمده بود آمریکا «تحریم جدیدی وضع نمی‌کند و نیروهای نظامی خود را در منطقه افزایش نمی‌دهد» — اشاره‌ای آشکار به سومین ناو هواپیمابر و هواپیماهای ترابری که در هفتهٔ گذشته به منطقه رسیده‌اند. او جمع‌بندی کرد: «هنوز به نتیجه نرسیده‌ایم» — Tasnim، IranWire.

لحن او در برابر همسایگان اما تند بود. عراقچی گفت «متأسفانه باید بگویم برخی از کشورهای منطقه آمریکایی‌ها را تشویق کردند که به ایران حمله کنند» و امیدوار است «درس گرفته باشند»؛ «بهترین راه این است که دوستان خود را در آمریکا متقاعد کنند جنگ جدیدی آغاز نشود، زیرا هیچ‌کس نباید انتظار داشته باشد اگر به ما حمله شد، فقط بنشینیم و نگاه کنیم». او حملات دور پیشین به خاک همسایگان را چنین توجیه کرد: «ما به دوستانمان حمله نکردیم؛ به پایگاه‌های آمریکا حمله کردیم که متأسفانه در خاک آن‌ها قرار دارند» و افزود «گاهی یک موشک ممکن است از مسیر خود منحرف شود یا از کنترل خارج شود». دربارهٔ سفر سه کشور امضاکنندهٔ «پیمان مکه» — عربستان، ترکیه و پاکستان — به تهران گفت آن‌ها «نه به‌عنوان اعضای این پیمان، بلکه به‌عنوان سه کشور بزرگ منطقه» آمده بودند و این «آغازی بسیار خوب» بود؛ و دربارهٔ حزب‌الله گفت «اگر ضربه‌ای خورده، پیش‌تر هم ضربه خورده است» و حمایت از گروه‌هایی که «برای اهداف مشروع» می‌جنگند «نشانهٔ ضعف نیست».

⚠️ هشدار تبلیغاتی: توجیه «موشک منحرف‌شده» برای حملاتی که در دور پیشین فرودگاه ریاض، تأسیسات انرژی خلیج فارس و مناطق مسکونی را هدف گرفت، با الگوی هدف‌گیری مستند — به روایت آسوشیتدپرس، نخست پدافند هوایی و سپس هواپیماها و ساختمان‌ها (این الگو را آسوشیتدپرس در دور پیشین گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند) — همخوان نیست. ادعای «پایبندی آمریکا به بند ۹» نیز تنها روایت تهران از متن یادداشت تفاهمی است که هرگز منتشر نشده است.

او در همین گفت‌وگو دربارهٔ وضعیت مجتبی خامنه‌ای — که از زمان جانشینی تقریباً در انظار عمومی دیده نشده — گفت رهبر رژیم «همهٔ امور کشور را با تسلط اداره می‌کند… همهٔ مسائل و سیاست‌ها خدمت ایشان ارائه می‌شود و تصمیمات ایشان به ما می‌رسد»؛ و افزود: «سلاح‌هایمان را به‌روز کرده‌ایم، نقاط ضعف را برطرف کرده‌ایم… سلاح‌های جدیدی اکنون آزمایش شده‌اند». منوچهر متکی، نمایندهٔ مجلس و وزیر خارجهٔ پیشین، هم به گزارش خبرگزاری مهر گفت رژیم توان دارد «برد موشک‌هایش را در حد مورد نیاز افزایش دهد» (این سخن را خبرگزاری مهر گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند).

🔎 تأکید عراقچی بر «تسلط کامل» رهبر، پاسخی ضمنی به ارزیابی‌هایی است که قدرت واقعی را در دست شورایی از فرماندهان سپاه می‌دانند — از جمله گفتهٔ اودد آیلام، مقام پیشین موساد، که مجتبی را «عروسک» خوانده بود (پایین‌تر). هیچ ویدیو یا حضور عمومی تازه‌ای از رهبر این روایت را پشتیبانی نمی‌کند.

یک منبع امنیتی رژیم نیز به الجزیره گفت تهران گفت‌وگو با آمریکا را از راه قطر «و برخی دیگر» ادامه می‌دهد، پیام ونس را «مثبت» ارزیابی کرده و پاسخ به آن «در حال بررسی» است، اما «لحظه‌ای دچار خوش‌خیالی دربارهٔ نیت ترامپ» نمی‌شود، چون «رئیس‌جمهور و حلقهٔ پیرامونش مغلوب وسوسه‌های نتانیاهو و تندروهای جنگ‌طلب می‌شوند». جروزالم پست به نقل از منابع خود از «اندکی خوش‌بینی» در گفت‌وگوها نوشت، هرچند اختلاف‌های بزرگ هسته‌ای پابرجاست — The Jerusalem Post.

پاسخ آمریکا به روایت عراقچی صریح بود. سنتکام ادعای او مبنی بر اینکه رژیم به غیرنظامیان کشورهای همسایه حمله نکرده را «نادرست» خواند و نوشت رژیم عامدانه زیرساخت‌ها و محله‌های غیرنظامی خلیج فارس و ملوانان را هدف گرفته و در ماه‌های اخیر بیش از ۲۰ دریانورد را کشته است — CENTCOM در X.

واشنگتن: «گفت‌وگوی خوب» با نتانیاهو، جست‌وجوی مقصر و «آمادگی برای جنگ»

ترامپ بامداد دوشنبه (به وقت تهران) تأیید کرد با بنیامین نتانیاهو «گفت‌وگوی خوبی» داشته و دربارهٔ ایران حرف زده‌اند — The Times of Israel، Arab News، The Hindu. به گزارش اکسیوس، نتانیاهو در این تماس «صریح» از ترامپ خواسته بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای (سه‌شنبه ۱۲ آبان) جنگ با رژیم را از سر بگیرد و رئیس‌جمهور آمریکا هنوز تصمیمی نگرفته است — Axios، The Times of Israel؛ الشرق الاوسط نیز نوشت دو رهبر دربارهٔ حمله به ایران گفت‌وگو کرده‌اند — UA.NEWS / Asharq Al-Awsat.

جزئیات اکسیوس (به قلم باراک راوید) تصویر را کامل‌تر می‌کند: تماس روز شنبه به روایت منبع اسرائیلی «سخت» و به روایت منبع آمریکایی «صریح» بود؛ نتانیاهو برای حمله «بلافاصله پس از انتخابات سه‌شنبه» فشار می‌آورد، اما ترامپ «فعلاً می‌خواهد به مذاکرات فرصت دهد» — راهبردی که نتانیاهو را نگران کرده است. ترامپ به خبرنگاران گفت مذاکرات «خوب پیش می‌رود» و «عجلهٔ زیادی ندارد»، اما ایرانی‌ها «خیلی قابل اعتماد نیستند… توافق می‌کنند و بعد پس می‌کشند»؛ و افزود آمریکا هنوز باید کار «یکی دو سایت هسته‌ای» را تمام کند. اکسیوس یادآوری کرد ترامپ پیش از عملیات «چکش نیمه‌شب» (خرداد ۱۴۰۴) و «Epic Fury» (اسفند) نیز همین مسیر دوگانه — چانه‌زنی و هم‌زمان آماده شدن برای نبرد — را پیموده بود — Axios.

@mdubowitz — ۱۱ آبان، ۰۲:۰۷

At the same time, Trump said the U.S. still has to "take care" of one or two nuclear sites in Iran.

"We can do that in 10 minutes. We have that planned. You can look at Pickaxe Mountain. We need to take care of that. We can do that very quickly," Trump said, referring to a suspected nuclear site built into a mountain.

ترجمه: ترامپ گفت آمریکا هنوز باید «کار» یکی دو سایت هسته‌ای ایران را تمام کند: «می‌توانیم ظرف ده دقیقه انجامش دهیم. برنامه‌اش را داریم. به کوه کلنگ نگاه کنید. باید کارش را تمام کنیم. خیلی سریع می‌توانیم» — اشاره به سایت هسته‌ای مظنونی که درون کوه ساخته شده است.

مشاهده در X

عراقچی در پاسخ گفت توافقی در کار نیست و امیدوار است «طرف مقابل آن‌قدر عقلانیت نشان دهد که دیپلماسی را بر مسیرهای دیگر برگزیند» — AP News. تهران هم‌زمان هشدار داد جنگ تازه، در صورت آغاز، «طولانی‌تر» از دور پیشین خواهد بود — Al-Monitor، France 24.

جنجالی‌ترین گزارش شب از آتلانتیک بود: به نوشتهٔ این مجله، ترامپ از متحدانش دربارهٔ پیت هگست، وزیر دفاع، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک، پرس‌وجو می‌کند و «به دنبال کسی است که مسئولیت جنگ ایران را به گردنش بیندازد» — The Atlantic. این گزارش در تضاد آشکار با فضای علنی دولت است: مارکو روبیو به فاکس نیوز گفت ترامپ «آمادهٔ جنگ» با ایران است — Fox News — و خود ترامپ بار دیگر بر وعدهٔ توقف جاه‌طلبی‌های هسته‌ای رژیم پافشاری کرد — Fox News.

🔎 گزارش آتلانتیک بر منابع ناشناس استوار است و کاخ سفید به آن پاسخ نداده است. اما اگر درست باشد، با گزارش دیروز جروزالم پست همخوان است که ژنرال کین — که پیش‌تر به سودمندی حمله تردید داشت — اکنون معتقد است رژیم بدون فشار نظامی تن به خواسته‌های آمریکا نمی‌دهد؛ رئیس‌جمهوری که نتیجهٔ دور پیشین را ناکافی می‌بیند، پیش از تصمیم به دور سوم مقصر دور دوم را جست‌وجو می‌کند.

نشانه‌های میدانی کنار نرفته‌اند. به نوشتهٔ جروزالم پست، ارتش اسرائیل آماده است اگر ترامپ بخواهد، پس از انتخابات در عملیاتی مشترک با نیروی هوایی آمریکا به رژیم حمله کند و در هفتهٔ گذشته بیش از ۱۰ هواپیمای ترابری نظامی آمریکا در پایگاه‌های نواتیم و عوودا فرود آمده‌اند؛ اختلاف بر سر اهداف اما پابرجاست — نتانیاهو و موساد از تغییر رژیم سخن می‌گویند، ارتش اسرائیل بر کوه کلنگ و اورانیوم ۶۰ درصدی زیر آوار تمرکز دارد و واشنگتن عملیاتی چندروزه می‌خواهد — The Jerusalem Post. به گزارش شبکهٔ کان اسرائیل، مقام‌های اسرائیلی معتقدند ترامپ می‌تواند «ظرف چند روز» دستور حملات تازه را صادر کند و عملیات مشترک احتمالاً تأسیسات هسته‌ای و انرژی رژیم را هدف می‌گیرد؛ اسرائیل به گفتهٔ این گزارش با کشورهای خلیج فارس، به‌ویژه اعضای پیمان ابراهیم، مشورت کرده و رهگیرهای پدافندی و سوخت‌رسان‌های تازه به پایگاه‌هایش رسیده است؛ این گزارش را شبکهٔ کان گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.

⚠️ گزارش دست‌دوم: متن اصلی گزارش کان را ندیدیم و آن را از بازنشر رسانه‌ای فارسی‌زبان نقل می‌کنیم؛ رسانه‌های حکومتی رژیم نیز از استقرار سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا در اطراف مارالاگو، اقامتگاه ترامپ در پالم‌بیچ، خبر دادند — ادعایی که هیچ منبع آمریکایی تأیید نکرده است. هر دو را تا تأیید رسمی باید در حد گزارش خواند.

در سیاست داخلی آمریکا، جنگ ایران به موضوع انتخابات بدل شده است. سناتور کریس مورفی هشدار داد ترامپ ممکن است پس از انتخابات «جنگ را دوباره آغاز کند» و طرح آن را «دیوانه‌وار» خواند — Yahoo — و الجزیره پرسید جنگ ایران چگونه نتیجهٔ رأی‌گیری میان‌دوره‌ای را شکل می‌دهد — Al Jazeera. د هیل در یادداشتی با عنوان «توهم خطرناکِ یک Epic Fury کوچک» به خطر عملیاتی محدود علیه رژیم پرداخت — The Hill. نشنال نیوز اسرائیل نیز برآورد کرد رژیم هنوز حدود ۱٬۷۰۰ موشک بالستیک با بُرد رسیدن به اسرائیل در اختیار دارد — Israel National News.

هزینهٔ جنگ نیز روشن‌تر شد. به نوشتهٔ وال‌استریت ژورنال — به روایت نیویورک پست — پنتاگون خسارت حملات موشکی و پهپادی رژیم به پایگاه‌های آمریکا در منطقه را دست‌کم ۵ میلیارد دلار می‌داند، اما هزینهٔ واقعی تا ۱۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود؛ رقمی که در برآورد رسمی ۴۷٫۱ میلیارد دلاری هزینهٔ جنگ (تا ۲۴ مهر) نیامده است. تحلیل ژورنال از حملهٔ ۲۶ تیر به پایگاه موفق السلطی در اردن — که سه نظامی آمریکایی را کشت — نشان می‌دهد هدف‌گیری رژیم در طول جنگ دقیق‌تر شده و ساختمان‌های کوچک‌تری را می‌زند؛ رژیم در دو هفتهٔ نخست جنگ دست‌کم ۱۱۹ ساختمان در ۱۳ پایگاه و تا پایان ژوئیه ۱۵۵ سازهٔ دیگر را هدف گرفت. به گفتهٔ وزارت دفاع آمریکا بیش از ۲۰ نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۴۰۰ نفر زخمی شده‌اند — New York Post. در کنگره، رو کانا گفت بودجهٔ هر اقدام نظامی تازهٔ آمریکا در ایران را متوقف خواهد کرد — The Hill.

🔎 این ارقام با روایت دولت ترامپ — که توان موشکی رژیم را «نابودشده» توصیف می‌کرد — در تنش است، اما با برآورد اطلاعاتی اسرائیل (پایین‌تر) که می‌گوید تولید موشک پس از جنگ به چند ده فروکاسته، تناقضی ندارد: رژیم با ذخیرهٔ موجود هنوز قادر به آسیب جدی است، حتی اگر ظرفیت بازسازی‌اش محدود باشد.

تا صبح دوشنبه، پیام‌های واشنگتن دوگانه‌تر هم شد. ترامپ بار دیگر گفت اقدام نظامی بیشتر «همچنان ممکن است» و هم‌زمان تکرار کرد درگیری «به‌زودی» پایان می‌یابد — NBC News · Al Jazeera — و به نوشتهٔ عرب نیوز افزود آمریکا «در مقطعی» ناچار خواهد شد «چکش» را بر سر رژیم فرود آورد؛ به روایت رسانه‌های داخلی، او گفت تنها دلیل تمام نکردن کار ایران این است که «می‌خواهد با آن‌ها مدارا کند» — Arab News. مارکو روبیو در مقابل گفت ترامپ می‌خواهد جنگ را «به‌صورت مسالمت‌آمیز» پایان دهد، در حالی که به نوشتهٔ CNBC «هر دو طرف برای حمله آماده می‌شوند» — CNBC. جروزالم پست هم درخواست نتانیاهو برای حمله را بازتاب داد — The Jerusalem Post.

سرمقالهٔ همین روزنامه حال‌وهوای این روزها را با طعنه خلاصه کرد: «چهارشنبه، ساعت ۳: دندانپزشک. پنجشنبه، ساعت ۴: دنبال بچه‌ها. جمعه، ساعت ۱۱: ازسرگیری جنگ با ایران.» به نوشتهٔ سرمقاله، دشوار است این تصور را کنار گذاشت که جنگ تازه «در تقویم یادداشت شده» و تنها منتظر تاریخی مناسب است؛ ترامپ صراحتاً حمله پیش از ۱۲ آبان را منتفی کرده بود، و «چیزی عمیقاً ناخوشایند» در این است که یک تأسیسات هسته‌ای دوشنبه خطری تحمل‌ناپذیر باشد و تنها پس از شمارش آرای سه‌شنبه هدفی مناسب شود. سرمقاله تهدید رژیم را «خیالی نیست» می‌داند اما می‌پرسد هدف دور تازه چیست — نابودی باقی‌ماندهٔ زیرساخت هسته‌ای، جلوگیری از بازسازی موشکی، توافقی معتبر، یا «فراهم کردن شرایطی که ایرانیان خود سرانجام آیندهٔ کشورشان را تعیین کنند» — و هشدار می‌دهد: «حمله‌ای ده‌دقیقه‌ای می‌تواند یک تأسیسات را نابود کند؛ به‌تنهایی نمی‌تواند مسئلهٔ سیاسی و راهبردی جمهوری اسلامی را حل کند» — The Jerusalem Post.

⚠️ ادعای حاشیه‌ای: تایمز آو ایندیا به نقل از یک مفسر آمریکایی از فشار نتانیاهو برای «حملهٔ هسته‌ای» به ایران نوشت — The Times of India. هیچ منبع معتبری این ادعا را تأیید نکرده و گزارش اکسیوس از تماس دو رهبر از چنین درخواستی سخن نمی‌گوید.

⚠️ ادعای تأییدنشده: به گفتهٔ تاکر کارلسون، ترامپ ممکن است تا ۷ نوامبر زیر فشار نتانیاهو دربارهٔ حمله به «کوه کلنگ» تصمیم بگیرد؛ این ادعا (به‌ویژه بخش «حملهٔ هسته‌ای») از سوی هیچ منبع رسمی یا رسانهٔ معتبری تأیید نشده است.

منطقه: بی‌طرفی عراق، هراس خلیج فارس و آژیرهای نجران

پایتخت‌های منطقه خود را برای بدترین سناریو آماده می‌کنند. به گزارش The National، عراق اعلام کرد در صورت ازسرگیری جنگ آمریکا و رژیم بی‌طرف می‌ماند — The National (از طریق UA.NEWS) — و امارات گفت راه‌حل نظامی هیچ «راه خروج سریعی» از بحران پیش نمی‌گذارد — Toronto Star، U.S. News & World Report. به نوشتهٔ فایننشال تایمز، کشورهای خلیج فارس خود را برای تشدید جنگ میان ائتلاف آمریکا و اسرائیل با رژیم آماده می‌کنند — Financial Times. رهبران خلیج فارس به گزارش NPR در قطر گرد آمدند تا از تشدید تازه جلوگیری کنند — NPR — و فایننشال تایمز در خبرنامهٔ بامدادی‌اش نوشت منطقه «برای ازسرگیری جنگ آماده است» — Financial Times. به گزارش رسانه‌های رسمی، سلطان عمان — که پیش از جنگ میانجی اصلی گفت‌وگوهای هسته‌ای بود — برای سفری رسمی دوروزه وارد پکن شد.

⚠️ ادعای تأییدنشده: خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، از حملهٔ هوایی جنگنده‌های عربستان به اسکله‌ها و محوطهٔ بندر نفتی رأس عیسی در استان الحدیدهٔ یمن خبر داد. ائتلاف به رهبری عربستان تا زمان نگارش این حمله را اعلام نکرده و منبع مستقلی آن را تأیید نکرده است؛ ائتلاف روز یکشنبه تنها از عملیات علیه «منابعی که حوثی‌ها برای حمله به غیرنظامیان به کار می‌برند» خبر داده بود. انصارالله، به گزارش خبرگزاری مهر، هشدار داد عربستان با هدف گرفتن کشتی‌های تجاری «دری گشوده که نمی‌تواند ببندد» (این هشدار را خبرگزاری مهر گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند).

⚠️ گزارش تأییدنشده: شامگاه یکشنبه گزارش‌های اولیه‌ای از شنیده شدن صدای انفجار در کویت در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد؛ هیچ مقام کویتی یا آمریکایی آن را تأیید نکرده است.

دلهرهٔ خلیج فارس آشکار است: به نوشتهٔ بلومبرگ، کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس از انتقام‌جویی رژیم در صورت حملهٔ دوبارهٔ آمریکا بیمناک‌اند — Bloomberg — و امارات آشکارا از واشنگتن و تهران می‌خواهد صلح کنند — FOX 9.

خطر از جنوب نیز بازگشته است. سخنگوی نیروهای عربستان تأیید کرد یک موشک بالستیک از یمن به سوی جنوب این کشور شلیک و رهگیری شد، و سازمان دفاع مدنی سعودی از فعال شدن دوبارهٔ سامانه‌های هشدار در نجران خبر داد. گزارش‌های پیشین از انفجارهای بزرگ در خمیس مشیط در جنوب‌غربی عربستان را هنوز هیچ منبع سعودی یا بین‌المللی تأیید نکرده و روشن نیست با همین حمله مرتبط باشد. به گزارش شبکهٔ کان — که آن را گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند؛ تنها بازگویی آن در X در دست است — کشورهای خلیج فارس خود را برای جنگی دوباره با رژیم آماده می‌کنند؛ منبعی در امارات گفت: «واقع‌بینیم. به نظر می‌رسد رویارویی در راه است. هیچ اعتمادی به ایران نیست» — X (@IsraelWarRoom). یک رسانهٔ وابسته به حزب‌الله نیز به لشکر ۸۲ هوابرد آمریکا هشدار داد هر عملیات زمینی در ایران «شکستی مرگبار» خواهد بود — Homeland Security Today. بورس‌های خلیج فارس در انتظار نتیجهٔ گفت‌وگوهای قطر نوسانی دوگانه داشتند — Reuters.

حوثی‌ها و عربستان. یحیی سریع، سخنگوی حوثی‌ها، مدعی شد طی ۴۸ ساعت گذشته فرودگاه دمام را در دو مرحله با پهپاد هدف گرفته و پروازهای آن را متوقف کرده و رادار و یک هواپیمای نظامی در جیزان را منهدم کرده است؛ رسانه‌های رسمی رژیم هم‌زمان ویدئوهایی از حملهٔ پهپادهای «شواظ» به نیروهای همسو با عربستان در الجوف یمن پخش کردند.

⚠️ ادعای حوثی‌ها دربارهٔ دمام و جیزان تنها از سوی سخنگوی این گروه و رسانه‌های رژیم منتشر شده و عربستان تاکنون آن را تأیید نکرده است.

بغداد. خبرگزاری مهر به نقل از «برخی منابع» از شنیده شدن صدای انفجار در سفارت بریتانیا در بغداد خبر داد.

⚠️ هیچ منبع مستقل، مقام عراقی یا بریتانیایی این گزارش را تأیید نکرده و منبع آن یک رسانهٔ وابسته به رژیم با استناد به منابع بی‌نام است.

دریا: حمله به نفتکش قطری در میانهٔ میانجی‌گری دوحه

جدی‌ترین تحول میدانی روز در آب‌های خلیج فارس رخ داد. خبرگزاری رسمی قطر اعلام کرد نفتکش گاز طبیعی مایع «المائده» (Al Mayeda)، متعلق به شرکت حمل‌ونقل گاز قطر (ناقلات)، شامگاه جمعه ۸ آبان هنگام گذر از خلیج فارس با «اشیای ناشناس» هدف قرار گرفت — Al Jazeera، The National. ناقلات گفت خدمه آسیبی ندیده‌اند، حادثه اثر زیست‌محیطی نداشته و کشتی «ایمن و عملیاتی» است، اما هیچ طرفی را مسئول ندانست. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) نیز همان شب از اصابت پرتابه‌ای ناشناس به پهلوی چپ کشتی‌ای در ۴۰ مایلی جنوب جزیرهٔ لاوان و آتش‌سوزی روی عرشه خبر داده بود؛ جزئیات دو روایت بر هم منطبق است. ایران‌وایر تأکید کرد این حمله درست هم‌زمان با حضور میانجی‌های قطری در تهران رخ داده است — IranWire.

لایهٔ دوم ماجرا را بلومبرگ افشا کرد: به نوشتهٔ این خبرگزاری به نقل از منابع آگاه، پاکستان پیش از حمله برای تضمین عبور امن این محمولهٔ عازم پاکستان با رژیم مذاکره کرده بود و مقام‌های ایرانی تنها چند ساعت پیش از حادثه چراغ سبز داده بودند؛ کشتی با پرچم جزایر مارشال در حرکت بود — Bloomberg، VOA فارسی. قطر هم میانجی این جنگ است و هم هدف آن: یک کشتی گاز قطری ۱۵ تیر در تنگهٔ هرمز با پهپاد زده شده بود و قطر انرژی از اسفند ۱۴۰۴ فورس‌ماژور اعلام کرده و صادرات LNG آن تا ۹۶ درصد افت کرده است.

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی: هیچ طرفی مسئولیت حمله را نپذیرفته و دوحه عامل را نام نبرده است. اما اگر روایت بلومبرگ درست باشد، حمله به محموله‌ای که خود تهران مجوز عبورش را داده بود یا نشانهٔ شکاف میان دستگاه دیپلماسی و سپاه است — همان الگویی که در بهمن با بستن دوبارهٔ تنگه پس از اعلام بازگشایی از سوی عراقچی دیده شد — یا پیامی عامدانه به میانجی قطری در میانهٔ چانه‌زنی.

در همان آب‌ها، اداره بندر سیریک از آتش‌سوزی یک لنج حامل سوخت در فاصلهٔ ۲ مایلی ساحل روستای زیارت سیریک (هرمزگان) خبر داد که یک مصدوم داشت؛ علت اعلام نشده است.

علی قلی‌زاده، روزنامه‌نگار، نوشت حمله به کشتی قطری «دردسری بزرگ و تازه» برای رژیم ساخته است: حملهٔ پیشین به کشتی قطری به جنگ ۱۳ روزه انجامید و این بار در اوج مذاکره با میانجی‌های قطری رخ داده؛ به گفتهٔ او عربستان در نخستین واکنش با لحنی شدید خواستار اقدام فوری بین‌المللی برای تأمین امنیت کشتیرانی شد — X (@Alighazizade). بازارها اما واکنشی دیگر نشان دادند: به گزارش رویترز، بورس قطر برخلاف ریزش دیگر بازارهای خلیج فارس صعود کرد — Reuters.

دورتر، در خلیج عدن، آسوشیتدپرس گزارش داد دزدان دریایی سومالیایی یک کشتی ماهیگیری ایرانی را توقیف کرده‌اند و نگرانی از حمله به کشتی‌های باری بالا گرفته است — AP News، KSAT. به نوشتهٔ ساوت چاینا مورنینگ پست، کشتی ۲۳ خدمه دارد و این رویداد نشانهٔ بازگشت دزدی دریایی به منطقه در سایهٔ جنگ است — South China Morning Post.

شریان پنهان تسلیحات: شبکهٔ «MOD» و هواپیماهای باری چین

مهم‌ترین افشاگری روز حاصل تحقیقی از رویترز با همکاری شرکت مشاورهٔ ریسک اسرائیلی-آمریکایی 240 Analytics است. بر پایهٔ هزاران سند بانکی و دولتی، ثبت شرکت‌ها و داده‌های واردات، رژیم شبکه‌ای پنهان از بیش از ۵ هزار نهاد ساخته که با نام‌هایی آغازشده با حروف «MOD» (وزارت دفاع) از ژانویهٔ ۲۰۲۵ تاکنون دست‌کم ۲ میلیارد دلار سخت‌افزار، مواد منفجره و کامیون سنگین وارد کرده و هم محاصرهٔ دریایی آمریکا و هم تحریم‌های غربی را دور زده است. همهٔ این نهادها نشانی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در تهران را دارند و تاریخ تأسیس خود را ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ ثبت کرده‌اند، اما بیشترشان در ۲۰۱۳ ساخته شده‌اند؛ شماره‌تلفن‌های ثبت‌شدهٔ ۹۱ نهاد در سوابق بانک سپه با حساب‌های پرسنل سپاه — از جمله دست‌کم دو فرماندهٔ متهم به سرکوب معترضان — هم‌پوشانی دارد — The Jerusalem Post (به نقل از Reuters)، Khaleej Times.

تنها یکی از این نهادها، MOD 346428، در ۱۸ ماه (ژانویهٔ ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶، از جمله چهار ماه نخست جنگ) مقادیر عظیمی پیشران موشک، مواد منفجره و قطعات تسلیحاتی و کامیون‌های سنگینی وارد کرده که می‌توانند لانچر موشک شوند. فقط در شش ماه نخست امسال، ۱٫۹ میلیون دلار چاشنی، تُن‌ها مواد منفجره، قطعات موتور هواپیما و مواد سوخت موشک وارد شده؛ کالاها از راه دریای خزر از روسیه، با کامیون از آسیای مرکزی و با هواپیماهای باری از چین رسیده‌اند و در ۹۷ درصد موارد تسویه «بدون انتقال ارز» و از طریق «تراستی‌ها»ی خارج‌نشین با پول نفت فروخته‌شده انجام شده است. رژیم حتی ماشین‌آلات دقیق — تراش‌های CNC، کوره‌های پرتو الکترونی و شتاب‌دهندهٔ ذرات — خریده که برای ساخت بدنهٔ پهپاد و موشک به کار می‌آیند. به گفتهٔ میعاد ملکی، مقام پیشین خزانه‌داری آمریکا، این «شریان حیاتی نظامی رژیم در این جنگ و سال‌ها پیش از آن» است؛ پیتر سالزبری آن را «تلاشی در مقیاس صنعتی برای بازسازی ناوگان پهپاد و موشک» خواند.

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی: وزارت خارجهٔ چین گفت «از وضعیتی که توصیف می‌کنید آگاه نیست» و هرگونه ارتباط را «بدنام‌سازی» خواند؛ امارات — که ۲۷ میلیون دلار کالای خریداری‌شدهٔ ارتش رژیم از آن‌جا ثبت شده — ادعاها را «بی‌پایه» دانست. خزانه‌داری آمریکا گفت «همیشه ۱۰ گام جلوتر است». بخشی از داده‌ها از وب‌سایت مخالفان رژیم WikiIran است که رویترز گردانندگانش را شناسایی نکرد، اما چهار کارشناس مستقل یافته‌ها را تأیید کرده‌اند. این گزارش مستقیماً با گفتهٔ ۲۰ مهر ترامپ — که چین و روسیه «اصلاً» به ایران کمک نمی‌کنند — در تضاد است.

اسرائیل: «به جنگ نزدیک‌تر از توافق» — و فهرست ترور چهار فرمانده

به نوشتهٔ ای‌نت، اسرائیل برای ازسرگیری نبرد با ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده می‌شود و ارزیابی دستگاه امنیتی این است که دو طرف «به جنگ نزدیک‌ترند تا به توافق» — Ynetnews؛ به گزارشی دیگر از همین رسانه، اسرائیل برای جنگی دیگر آماده است اما ترامپ هنوز تصمیم نگرفته — Ynetnews.

گزارش تازه‌تر ای‌نت صریح‌تر است. یک مقام ارشد اسرائیلی شنبه شب گفت: «به نظر می‌رسد به سوی جنگ می‌رویم، نه توافق»؛ اسرائیل برای احتمال ازسرگیری نبرد بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آماده می‌شود و — برخلاف گزارش وال‌استریت ژورنال از «حملات هدفمند سه‌روزه» — خود را برای جنگی طولانی آماده می‌کند. به ارزیابی مقام‌های اسرائیلی، اگر ترامپ در انتخابات شکست بخورد احتمال اقدام نظامی بیشتر می‌شود، چون او می‌خواهد نشان دهد هنوز قدرت چشمگیری در دست دارد؛ آن‌ها همچنین برای سناریوی حملهٔ پیش‌دستانهٔ رژیم، اگر تهران حملهٔ مشترک را قریب‌الوقوع ببیند، آماده می‌شوند. در گفت‌وگوهای اخیر رهبری سیاسی و امنیتی اسرائیل، گزینهٔ حمله به زیرساخت‌ها و تأسیسات انرژی رژیم نیز بررسی شده، با این باور که می‌تواند فروپاشی رژیم را شتاب دهد؛ نتانیاهو گفته است به موساد و ارتش دستور داده برای سرنگونی رژیم کار کنند. این مقام افزود: «هیچ‌کس جنگ دیگری نمی‌خواهد… اما چاره‌ای نیست. مذاکرات گیر کرده و ایرانی‌ها به سوی سازش حرکت نمی‌کنند» — Ynetnews.

همهٔ این‌ها در حالی است که خود اسرائیل در بن‌بست سیاسی است. در انتخابات ۵ آبان (۲۷ اکتبر)، به گزارش جروزالم پست نه بلوک نتانیاهو (۵۳ کرسی) و نه بلوک مخالف به رهبری گادی آیزنکوت (۴۸ کرسی) اکثریت لازم را به دست نیاوردند و احزاب عرب با ۱۹ کرسی رکوردی تاریخی ثبت کردند — The Jerusalem Post. کنست بیست‌وششم ۱۹ آبان (۱۰ نوامبر) سوگند یاد می‌کند؛ آیزنکوت برای جذب احزاب حریدی تلاش می‌کند و لیکود به دنبال جذب نمایندگان جداشده از اردوگاه مخالف است — Ynetnews. به ارزیابی ای‌نت، ازسرگیری جنگ می‌تواند توجیهی برای دولت اضطراری ملی باشد و احتمال مداخلهٔ ترامپ برای تشکیل دولت وحدت ملی بدون بن‌گویر و اسموتریچ را بالا ببرد.

جنگ احتمالی اکنون به محور رقابت ائتلافی هم بدل شده است. یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، گفت نباید اجازه داد نتانیاهو اسرائیل را به «جنگ دیگری با ایران» ببرد، چون «اعتماد عمومی» لازم برای آن را ندارد، و خواستار دولتی جایگزین شد — The Jerusalem Post — و اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، از رهبران سیاسی خواست پیش از مذاکرات ائتلافی «انعطاف» نشان دهند — The Jerusalem Post.

یوسی یهوشع، تحلیلگر نظامی ای‌نت، گزارش داد ارتش اسرائیل سطح آمادهٔ‌باش را بالا برده هرچند هنوز به بالاترین سطح نرسیده، و در صورت تصمیم «ظرف چند ساعت» آمادهٔ ورود به کارزاری تازه است. به ارزیابی اسرائیل، در صورت ازسرگیری جنگ، رژیم به سوی اسرائیل موشک شلیک می‌کند و حزب‌الله با راکت به شمال اسرائیل وارد درگیری می‌شود. به نوشتهٔ او، اسرائیل و آمریکا بر سر اقدام نظامی مشترک به تفاهم رسیده‌اند، اما پرسش اصلی هنوز بی‌پاسخ است: اهداف چیست و جنگ چگونه تمام می‌شود؟ آمریکایی‌ها بر تنگهٔ هرمز متمرکزند و اسرائیل برنامهٔ هسته‌ای و توان موشکی رژیم را هدف اصلی می‌داند — «فعلاً اورشلیم منتظر تصمیم یک نفر است: دونالد ترامپ» — X (@IsraelWarRoom).

گیلی کوهن، خبرنگار کان، شامگاه یکشنبه گزارش داد ارتش اسرائیل در آماده‌باش بالا برای ازسرگیری نبرد است و منتظر دستور سیاسی؛ یک مقام ارشد اسرائیلی گفت تصمیم با ترامپ است که «حلقهٔ نزدیکانش دچار اختلاف است»، و سه مسیر مذاکره — از راه روسیه، قطر و پاکستان — فعال است و کشورهای خلیج فارس برای جلوگیری از تشدید فشار می‌آورند. یک منبع دیپلماتیک آگاه افزود «شکاف‌ها باقی است اما پیشرفت حاصل می‌شود» و هیئت ایرانی همچنان در دوحه است — X (@gilicohen10). وزارت آموزش اسرائیل نیز به گزارش رسانه‌های اسرائیلی دستورالعمل‌های اضطراری مدارس را برای بازگشت احتمالی به جنگ به‌روز می‌کند.

شبکهٔ ۱۲ اسرائیل به نقل از برآورد اطلاعاتی گزارش داد رژیم هنوز حدود ۱٬۷۰۰ موشک بالستیک میان‌برد دارد، اما از پایان جنگ پیشین تنها «چند ده» موشک تولید کرده است:

@mdubowitz — ۱۱ آبان، ۰۱:۵۱

Israel's Channel 12 reports that Israeli intelligence estimates Iran still has roughly 1,700 medium-range ballistic missiles.

Iran has produced only several dozen missiles since the last war, down considerably from production rates beforehand.

ترجمه: شبکهٔ ۱۲ اسرائیل گزارش می‌دهد اطلاعات اسرائیل برآورد می‌کند ایران هنوز حدود ۱٬۷۰۰ موشک بالستیک میان‌برد دارد. ایران از جنگ پیشین تنها چند ده موشک تولید کرده که بسیار کمتر از نرخ تولید پیش از آن است. به گفتهٔ دوبوویتز، بر پایهٔ برآورد ارتش اسرائیل، بدون عملیات «Epic Fury» و «شیر خروشان» زرادخانهٔ رژیم اکنون به نزدیک ۴ هزار موشک می‌رسید.

مشاهده در X

⚠️ ادعای تأییدنشده: یک گزارش شهروندی از سامانهٔ FromIran، بازنشرشده در X، شامگاه یکشنبه از جابه‌جایی دو موشک با اسکورت دو خودروی سپاه در ورودی شاهین‌شهر اصفهان خبر داد — X. این گزارش مستقلاً تأیید نشده است.

دربارهٔ جبههٔ شمال اما تصویر یکدست نیست. به گزارش ۹ آبان (۳۱ اکتبر) The National (رسانهٔ دولتی امارات) به نقل یک مقام ارشد لبنانی — The National — حزب‌الله در صورت ازسرگیری جنگ آمریکا و رژیم احتمالاً وارد درگیری نمی‌شود، مگر آن‌که بقای رژیم در خطر باشد؛ هم‌زمان منابع امنیتی لبنانی به رویترز گفته‌اند این گروه با ده‌ها میلیون دلار پول تازه از تهران در حال بازتسلیح و تولید پهپاد است و مقام‌های اسرائیلی تأکید کرده‌اند پیش از خلع سلاح حزب‌الله از جنوب لبنان عقب نمی‌نشینند — The Jerusalem Post. بیروت اما گامی کم‌سابقه برداشت: دادگاه نظامی لبنان ۱۳ عضو حزب‌الله را در پروندهٔ محمولهٔ نیم‌تنی مواد منفجره که اوایل این ماه در خودرویی در مسیر بیروت کشف شد، به «به خطر انداختن امنیت کشور»، «سرپیچی از تصمیمات دولت» و عضویت در سازمانی ممنوع متهم کرد — The Jerusalem Post.

جنجالی‌ترین گزارش شب را نیویورک پست منتشر کرد: اودد آیلام، معاون پیشین بخش عملیات جهانی موساد، گفت حمله‌ای به سبک «پیجرها» (عملیات ۲۰۲۴ علیه حزب‌الله) برای از میان بردن رهبری رژیم «کاملاً روی میز» است. به گفتهٔ او پزشکیان، عراقچی، قالیباف و حتی مجتبی خامنه‌ای «چهره‌های تشریفاتی»اند و کشور را یک شورای نظامی چهارنفره اداره می‌کند: «آن‌ها پشت مجتبی پنهان شده‌اند، اما او فرمانروا نیست؛ یک عروسک کامل است». این چهار نفر به روایت پست عبارت‌اند از:

به گفتهٔ آیلام، همین چهار نفر تلاش‌های رهبران سیاسی برای توافق با آمریکا را ناکام گذاشته‌اند، با این باور که بستن هرمز دست برتر را به تهران داده؛ او یادآوری کرد سپاه در بهمن پس از اعلام بازگشایی تنگه از سوی عراقچی، آن را دوباره بست — New York Post.

🔎 این ارزیابی یک مقام پیشین موساد است، نه موضع رسمی اسرائیل؛ با این حال با گزارش‌های پیشین دربارهٔ تمرکز قدرت واقعی در دست فرماندهان سپاه پس از مرگ علی خامنه‌ای همخوان است.

طرح جنگ سوم و معمای کوه کلنگ

یونا جرمی باب، تحلیلگر اطلاعاتی جروزالم پست، نوشت طرح «جنگ سوم» از پیش شکل گرفته است: در موج نخست اسفند گذشته بیش از ۲۰۰ جنگندهٔ اسرائیلی به ایران حمله کردند و دو کشور ایران را بخش‌بندی کرده بودند — اسرائیل بر غرب و تهران و آمریکا بر جنوب و برخی اهداف تهران — و این الگو احتمالاً تکرار می‌شود: نخست برتری هوایی، سپس میدان‌داری پهپادها. به نوشتهٔ او، دلیل تمرکز ترامپ بر کوه کلنگ این نیست که تأسیسات فعال است — منابع به جروزالم پست گفته‌اند هنوز عملیاتی نیست — بلکه آن است که این تأسیسات بسیار عمیق‌تر از فردو است و حتی بمب‌های ۳۰ هزار پوندی MOP آمریکا شاید از پس آن برنیایند؛ اگر رژیم اورانیوم بسیار غنی‌شده و سانتریفیوژها را به آن‌جا ببرد، می‌تواند بی‌آنکه کسی بفهمد به سوی سلاح هسته‌ای بگریزد. پیمایش تازهٔ مؤسسهٔ علوم و امنیت بین‌الملل (ISIS) دو شفت تهویه و تونل‌های ورودی شرقی و غربی را نقاط آسیب‌پذیر برشمرده است — The Jerusalem Post.

همین تحلیل محدودیت‌های جنگ هوایی را هم برمی‌شمارد: در جنگ اسفند، رژیم با بولدوزر ظرف کمتر از یک روز ورودی «شهرهای موشکی» زیرزمینی را باز می‌کرد، خدمهٔ موشکی را در سراسر کشور پراکنده و شلیک‌های کوچک و پیوسته را جایگزین رگبارهای بزرگ کرده بود، و به گفتهٔ جروزالم پست به پایگاه‌های آمریکا در چند کشور دست‌کم ۵ میلیارد دلار خسارت زد. ترامپ عملیاتی «سریع و تمیز» سه‌روزه می‌خواهد، «اما رژیم مجبور به همکاری نیست»؛ برخی در اسرائیل، از جمله یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین، گفته‌اند تنها عملیات زمینی می‌تواند اورانیوم مدفون را خنثی کند، و پرسش حمله به تأسیسات انرژی — که برخی در موساد آن را راه شتاب‌دادن به تغییر رژیم می‌دانند — همچنان باز است.

⚠️ ادعای تأییدنشده: میدل ایست آی به نقل از یک رئیس پیشین نوشت اسرائیل عمداً تصاویری از ماموران موساد در ایران منتشر کرد تا رژیم را به بازداشت‌های گسترده وادارد — Middle East Eye. اسرائیل این روایت را تأیید نکرده، هرچند با موج بازداشت‌ها به اتهام «جاسوسی» و قانون «مقابله با نفوذ» هم‌خوان است.

در سیاست داخلی اسرائیل، بنی بیتون، شهردار دیمونا و از نزدیکان نتانیاهو، به کان گفت نتانیاهو خواهان دولت وحدت ملی است و ترامپ و هرتزوگ می‌توانند ضامن آن برای آیزنکوت باشند — The Jerusalem Post — و به گزارش خبرگزاری مهر، مایک هاکبی، سفیر آمریکا، گفت نتانیاهو تا تشکیل دولت جدید نخست‌وزیر می‌ماند (این سخن را خبرگزاری مهر گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند). جروزالم پست در تحلیلی نوشت نتانیاهو شاید در قدرت بماند اما کنترل را از دست بدهد — و انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند ترامپ را هم در همین وضعیت بگذارد — The Jerusalem Post.

اقتصاد جنگ: «با این حقوق نمی‌شود زندگی کرد»

مسعود پزشکیان شامگاه یکشنبه به گزارش خبرگزاری ایسنا اعتراف کرد: «من می‌فهمم که با این حقوق کارمندان نمی‌توانند زندگی کنند»، اما افزایش حقوق را بار دیگر به صرفه‌جویی در مصرف انرژی گره زد و از رسانه‌ها خواست کمک کنند «کسی به خاطر دیده نشدن گرسنه نماند، به خاطر بی‌پولی دزدی نشود»؛ او گفت «ما روی گنج نشسته‌ایم، فقط باید جلوی هزینه‌های بیخود را گرفت» (این سخنان را خبرگزاری ایسنا گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند). این سخنان یک روز پس از تصویب «برنامهٔ ترمیم بودجهٔ ۱۴۰۵» و درخواست او از مردم برای صرفه‌جویی در گاز، برق و بنزین بیان شد، در حالی که تورم سالانه به گزارش ایران اینترنشنال به ۸۸٫۷ درصد رسیده و به روایت گزارش خزانه‌داری آمریکا (به نقل از صدای آمریکا) هیچ محمولهٔ نفتی از ۳ شهریور بارگیری نشده و ریال از مرداد حدود یک‌چهارم ارزش خود را از دست داده است — VOA فارسی.

وزیر نیرو نیز گفت اخیراً نامه‌ای از رهبر رژیم دربارهٔ «خودکفایی منازل در تأمین برق» دریافت کرده است — اعترافی ضمنی به ناتوانی شبکهٔ برق در آستانهٔ زمستان. به گزارش صدای آمریکا، نظام درمان نیز با کمبود حدود ۲ هزار تخت بیمارستانی و شش ماه معوقهٔ حقوق پرستاران روبه‌روست. مهدی مهدوی‌آزاد در برنامهٔ «چشم‌انداز» ایران اینترنشنال یادآوری کرد «گرانی یک مسئله است و قدرت خرید مسئلهٔ دیگری»؛ و به گزارش شورای ملی مقاومت (منبعی مخالف و جانب‌دار)، بازنشستگان در چند شهر علیه جنگ و فقر تجمع کردند — NCRI.

⚠️ ادعای تأییدنشده: یک کانال مخالف به نقل از شهروندی در شهری کویری نوشت سهمیهٔ ماهانهٔ آرد نانوایی‌ها از ۱۸ تن به ۸ تن کاهش یافته و سهمیهٔ روستاها کم یا قطع شده است. این گزارش منفرد و تأییدنشده است، اما با هشدارهای پیشین دربارهٔ کمبود کالاهای اساسی و جهش ۱۵۱ درصدی قیمت گندم دوروم همسو است.

دیروز (یکشنبه) نیز شاخص کل بورس تهران با ۱۸۴ هزار واحد افت به ۷ میلیون و ۶۵۴ هزار واحد رسید و حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، هشدار داد قیمت بیش از چهار هزار کالا و خودرو حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد بالا می‌رود — Iran International.

بازارهای جهانی اما فعلاً به دیپلماسی شرط بسته‌اند. قیمت نفت با ادامهٔ گفت‌وگوها برای پایان جنگ بیش از ۱ درصد افت کرد و به نوشتهٔ بلومبرگ، به‌رغم حملات هرمز در آستانهٔ انتخابات میان‌دوره‌ای ارزان‌تر شد — Reuters · Bloomberg · Investing.com. اوپک‌پلاس سقف تولید دسامبر را بدون تغییر نگه داشت، در حالی که اختلال جریان نفت ادامه دارد — Honolulu Star-Advertiser؛ بازار سهام هند با امید به گفت‌وگوها با شروعی مثبت پیش‌بینی شد — Reuters — و ارزهای بازارهای نوظهور در انتظار «پیشرفت» در پروندهٔ ایران اندکی عقب نشستند — Bloomberg. برندگان بحران هم روشن‌اند: بلومبرگ نوشت آمریکا از بحران انرژی «ثروتی هنگفت» به جیب می‌زند — Bloomberg — و به گزارش ایران اینترنشنال، قطر برای جبران زیان‌های جنگ به خرید LNG آمریکا روی آورده است — Iran International.

ظهر دوشنبه این شرط‌بندی شدیدتر شد. نفت پس از گزارش ترجیح ترامپ به دیپلماسی نخست بیش از ۳ درصد — WSJ، Bloomberg — و سپس با امید به پیشرفت گفت‌وگوها بیش از ۴ درصد افت کرد — Yahoo Finance، Yahoo Finance UK؛ به گزارش صدای آمریکا، برنت با ۳٫۲ درصد کاهش به ۱۰۹٫۷۵ دلار رسید. با این حال گلدمن ساکس پیش‌بینی برنت برای دسامبر را از ۹۰ به ۱۰۵ دلار و میانگین ۲۰۲۷ را به ۸۸ دلار بالا برد — Yahoo Finance — و مؤسسهٔ Energy Aspects هشدار داد اگر پس از انتخابات تشدید نظامی رخ ندهد، قیمت با ریزش تند روبه‌رو می‌شود — CNBC. سلطان الجابر، مدیرعامل ادنوک، گفت از آغاز اختلال در هرمز نزدیک به یک میلیارد بشکه از ذخایر جهانی برداشت شده و جهان «سپرهای عرضهٔ خود را فرسوده کرده است»؛ صادرات نفت کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس در سپتامبر به ۸۱ درصد سطح پیش از جنگ رسیده بود.

درون کشور، محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، خواستار «صحبت صادقانه» با مردم دربارهٔ کمبود گاز شد و پذیرفت در فصل سرما «کمبود جدی» خواهد بود؛ علی قلی‌زاده در واکنش نوشت رژیم پس از نامهٔ رهبر دربارهٔ «خودکفایی منازل در تأمین برق»، تولید برق و گاز را هم بر دوش مردم می‌گذارد — X (@Alighazizade)، X (@Alighazizade). شاخص بورس تهران دوشنبه ۵ هزار واحد دیگر افت کرد و به ۷ میلیون و ۶۴۹ هزار واحد رسید؛ غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه، به «اخلالگران بازار» هشدار برخورد «قاطع» داد؛ و بازنشستگان مخابرات اصفهان در اعتراض به وضعیت معیشتی تجمع کردند.

سقوط نفت. با انتشار پیش‌نویس پیشنهادی پایان جنگ، قیمت نفت در یک روز ۶ تا ۷ درصد سقوط کرد — OilPrice، Middle East Monitor، OilPrice. وال‌استریت ژورنال نوشت بازار به امید اجتناب از حملات تازه عقب نشست — WSJ — و سی‌ان‌بی‌سی کاهش قیمت را به امید مذاکرات صلح نسبت داد — CNBC. در داخل، سخنگوی صنعت برق اعلام کرد از ابتدای آبان هزینهٔ سوخت نیروگاه‌ها به قبض مشترکان افزوده می‌شود؛ حسین راغفر، اقتصاددان، گفت سازمان برنامه و بودجه از سال گذشته مقرر کرده بود اگر «وضعیت کشور مساعد نشد» دلار به ۲۷۰ هزار تومان برسد و سهم سیاست‌گذاری داخلی در تورم را «بسیار بیشتر از پیامدهای جنگ» دانست؛ و علیرضا زاکانی، شهردار تهران، گفت بازسازی یا تخریب و نوسازی ساختمان‌های به‌شدت آسیب‌دیده از جنگ دست‌کم دو سال دیگر زمان می‌برد.

درون ایران: اعدام معترضان و تعلیق انتخابات

دستگاه قضایی رژیم در آستانهٔ دور احتمالی تازهٔ جنگ، احکام اعدام را ادامه می‌دهد. به گزارش هرانا (به نقل ایران‌وایر)، سه تن از بازداشت‌شدگان خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴ در مشهد از سوی شعبهٔ پنجم دادگاه انقلاب این شهر به ریاست قاضی حسین یزدان‌خواه به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شدند. یکی از آن‌ها متین فرنیان، ۲۳ ساله و اهل مشهد، است؛ هویت دو نفر دیگر هنوز احراز نشده. این سه نفر ۲۹ و ۳۰ دی‌ماه بازداشت و به زندان وکیل‌آباد منتقل شده بودند — IranWire (به نقل از هرانا). این حکم یک روز پس از گزارش ایران اینترنشنال از محکومیت یک معترض ۲۱ ساله به اعدام صادر شد. دفتر ارتباطات شاهزاده رضا پهلوی هم‌زمان از محکومیت عمران امانی، کارگر ۲۱ ساله، به اعدام خبر داد؛ به گفتهٔ این دفتر او ماه‌ها زیر شکنجه بود و با کتف شکسته و بدون درمان در زندان اوین بازجویی شد تا از او اعتراف اجباری بگیرند — X (@PahlaviComms).

فشار امنیتی به دانشگاه‌ها هم رسیده است. به گزارش ایران‌وایر به نقل کانال «تهران-دانشجو»، شاهین شکوهی، دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تهران، ظهر یکشنبه ۱۰ آبان پس از چند بار احضار به کمیتهٔ انضباطی و «فشارهای امنیتی طولانی‌مدت از سوی نهادهای خارج از دانشگاه» خودسوزی کرد. از وضعیت جسمی او خبری منتشر نشده و به گفتهٔ همین کانال او با وجود حال نامساعد همچنان زیر بازجویی است و احتمال بازداشتش وجود دارد؛ مسئولان دانشگاه سکوت کرده‌اند — IranWire.

رژیم در همین حال سازوکار انتخاباتی را هم به حالت تعلیق درآورد. به گزارش خبرگزاری فارس (بازنشر همشهری آنلاین؛ روزنامهٔ شرق هم آن را بازتاب داد) — Hamshahri Online — برگزاری هفتمین دورهٔ انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در سال جاری «منتفی» شد؛ این انتخابات — هم‌زمان با میان‌دوره‌ای مجلس و نخستین میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان — قرار بود ۱۱ اردیبهشت برگزار شود و پس از حملهٔ آمریکا و اسرائیل به تعویق افتاد. بر پایهٔ مصوبهٔ تازه، تقویم جدید تنها «پس از پایان جنگ و اعلام رسمی آن از سوی شورای عالی امنیت ملی» و ظرف دو ماه تعیین می‌شود.

🔎 تعویق نامحدود انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان — نهادی که قانوناً رهبر را انتخاب و بر او نظارت می‌کند — در شرایطی که جانشینی مجتبی خامنه‌ای بدون هیچ رأی‌گیری علنی انجام شد، به این معناست که ترکیب خبرگان نیز تا پایان نامعلوم جنگ ثابت می‌ماند.

حمید علیدوستی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال و پدر ترانه علیدوستی، بازیگر سینما، روز یکشنبه در بیمارستانی در تهران درگذشت؛ او ماه‌ها با سرطان دست‌وپنجه نرم می‌کرد — X (@akhbarjomhour). اخبار جمهور در رشتهٔ همین خبر یادآوری کرد ابتلای اعضای خانواده‌های زندانیان سیاسی و کشته‌شدگان اعتراضات به بیماری‌های سخت، «بُعد دیگری از پیامدهای سرکوب سیاسی» است. رسانه‌های حکومتی هم‌زمان با نزدیک شدن به ۱۳ آبان — سالگرد تسخیر سفارت آمریکا که امسال درست فردای انتخابات آمریکاست — نقل‌قول‌هایی از خمینی دربارهٔ اشغال سفارت را بازنشر کردند.

ماشین اعدام بی‌وقفه کار می‌کند: به گفتهٔ سازمان حقوق بشر ایران، رژیم در سال ۲۰۲۶ دست‌کم ۶۶۴ نفر، از جمله ۲۳ زن، را اعدام کرده است (این آمار را سازمان حقوق بشر ایران گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند). در همین حال دانمارک درخواست پناهندگی غزاله، زن ۲۴ سالهٔ ایرانی و فعال حقوق زنان، را رد کرد و حامیانش هشدار می‌دهند او در صورت بازگشت با بازداشت و شکنجه روبه‌رو می‌شود — visegrad24 در X. هم‌زمان، به گزارش ایران اینترنشنال، بحث ساخت بمب هسته‌ای اکنون در تریبون‌های رسمی رژیم جای پای بیشتری پیدا کرده است — Iran International — هم‌سو با سخنان محسن رضایی دربارهٔ کنار گذاشتن ممنوعیت سلاح هسته‌ای (پایین‌تر).

سرکوب به تجمعات خیابانی هم رسیده است. مرکز رسانهٔ قوه قضاییه اعلام کرد زنی را به اتهام «تلاش برای انحراف مطالبات به‌حق مردم» و «جهت‌دهی شعارهای تجمعات» به سوی مقصر دانستن حکومت به‌جای «دشمن» بازداشت کرده و او را به ارتباط با جمشید شارمهد، زندانی آلمانی-ایرانی اعدام‌شده، متهم کرد — نشانه‌ای از نگرانی رژیم از تغییر لحن اعتراضات معیشتی. دستگاه قضایی هم‌زمان علیه مرتضی کواکبیان، سیاستمدار اصلاح‌طلب، و سایت خبری «ایران۲۴» کیفرخواست صادر کرد، و احمدرضا رادان، فرماندهٔ انتظامی، به «دشمنان» هشدار داد که به دستور رهبر رژیم دامنهٔ جنگ گسترش خواهد یافت. بی‌بی‌سی روایت مادری را منتشر کرد که دختر نوجوانش به دست رژیم کشته شد و اکنون در برابر حکومت ایستاده است — BBC.

سیستان و بلوچستان. به گزارش حال‌وش که ایران‌وایر بازتاب داد، عصر دوشنبه دو موتورسیکلت حامل افراد مسلح در روستای بیر سفلی از توابع کنارک به مدرسه‌ای که محل استقرار نیروهای فاطمیون و زینبیون بود حمله کردند و چند نفر کشته و زخمی شدند — IranWire. ساعتی بعد قرارگاه قدس سپاه اعلام کرد یک «تیم تروریستی» را پیش از حمله به «مقرهای نیروهای حافظ امنیت» و بستن جادهٔ زرآباد–کنارک به کمین انداخته، یک نفر را کشته و چند نفر را بازداشت کرده است. حضور شبه‌نظامیان افغان و پاکستانی تحت امر سپاه در جنوب‌شرق کشور، خود نشانه‌ای از نگرانی رژیم از ناآرامی داخلی در صورت ازسرگیری جنگ است.

احکام تازه. به گزارش صدای آمریکا به نقل از رسانه‌های حقوق بشری، چهار تن دیگر از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ به حبس‌های طولانی‌مدت محکوم شدند — VOA فارسی.

⚠️ کاربران شبکه‌های اجتماعی شامگاه دوشنبه از انفجار و لرزش در قاسم‌آباد مشهد خبر دادند؛ علت آن روشن نیست و هیچ منبع رسمی یا مستقلی آن را تأیید نکرده است.

زادروز شاهزاده و آبانگان: نشانه‌های نافرمانی

در روزهای پس از ۹ آبان، زادروز شاهزاده رضا پهلوی، نشانه‌های نافرمانی نمادین در داخل کشور ادامه یافت. به گزارش دفتر ارتباطات او، اعلامیه‌هایی با نشان شیر و خورشید و تصویر شاهزاده در دانشگاه امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران) پخش شد — X (@PahlaviComms) — و ویدیویی منتشر شد که زنی را در حال اجرای سرود ملی شاهنشاهی در برابر بنایی شاخص در تهران نشان می‌دهد — X (@PahlaviComms). در ویدیویی دیگر، جوانی هنگام آتش زدن پرچم جمهوری اسلامی می‌گوید: «این پرچم ایران نیست، پرچم رژیم تروریستی است. از اعدام‌ها دست بردارید. پاینده ایران. جاوید شاه» — X (@PahlaviComms).

شاهزاده رضا پهلوی نیز در پیامی به مناسبت جشن آبانگان آن را «یادگار ارزشمند نیاکان ما» خواند و نوشت: «در ایران آزاد، احیای جنگل‌ها و تالاب‌ها، حفاظت از زیستگاه‌ها و حیات‌وحش، و مدیریت علمی منابع طبیعی، از اولویت‌های ملی خواهد بود» — X (@PahlaviComms).

رژیم پاسخ داد: به گزارش ایران اینترنشنال، اتحادیهٔ صنف طلا، جواهر، نقره و سکهٔ مشهد در ابلاغیه‌ای رسمی خرید و فروش هر محصول طلا با «نقش و طرح‌های متعلق به دوران پهلوی» یا طرح شیر و خورشید را در بازار مشهد ممنوع کرد و به صنوف متخلف هشدار برخورد داد — Iran International. شاهزاده رضا پهلوی نیز ویدیویی از آتش زدن پرچم جمهوری اسلامی به دست هم‌میهنی در ایران بازنشر کرد: «یک ملت، یک پرچم، یک شعار: جاوید شاه!» — مشاهده در X.

🔎 ممنوعیت فروش طلای منقش به شیر و خورشید — نشانی که قرن‌ها پیش از پهلوی نماد ایران بود — نشان می‌دهد این نماد در بازار به کالایی پرتقاضا بدل شده است؛ رژیم اکنون با تقاضای مردم برای نمادهای ملی، نه فقط با شعار، روبه‌روست.

🔎 این ویدیوها و تصاویر را دفتر ارتباطات شاهزاده منتشر کرده و زمان و مکان دقیق آن‌ها مستقلاً راستی‌آزمایی نشده است.

اعتراف از درون: «دو ساعت؛ دو ساعت و نیم»

کم‌سابقه‌ترین روایت روز از درون خود رژیم آمد. حمزه صفوی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در مناظره‌ای با محمدصادق کوشکی دربارهٔ عملکرد رژیم در جنگ پرسید: «ما در این جنگ چرا ناو غرق نکردیم؟» و گفت: «یا تهدید نکنیم و دهانمان را ببندیم، یا تهدیدمان را عملی کنیم». به روایت او، یک وزیر دفاع پیشین — علی شمخانی — در پاسخ به پرسشش دربارهٔ میزان مقاومت ایران در برابر حملهٔ آمریکا گفته بود: «دو ساعت؛ دو ساعت و نیم» — X (@akhbarjomhour). صفوی همچنین روایتی متفاوت از پذیرش آتش‌بس جنگ ۱۲ روزه داد: عراقچی که رئیس‌جمهور و اعضای شورا را نیافته بود، سرانجام حدود ساعت چهار یا پنج صبح با محمد پاکپور، فرمانده وقت سپاه، تماس گرفت و پرسید آتش‌بس را بپذیرد یا نه؛ پاکپور پاسخ داد: «قبول کن» — X (@akhbarjomhour). به گفتهٔ او، علی لاریجانی نیز در روزهای منتهی به جنگ می‌گفت برای خرید سامانهٔ پدافندی «چند میلیون دلار» لازم است «اما پول نداریم».

🔎 این سخنان روایت یک طرف مناظره است و شمخانی، عراقچی یا لاریجانی به آن پاسخ نداده‌اند؛ اما بیان آن در رسانه‌های داخلی، در اوج تهدید به «پاسخ بی‌حد»، تصویری از شکاف میان رجزخوانی رسمی و برآورد واقعی توان نظامی رژیم به دست می‌دهد.

شامگاه یکشنبه دو صدای دیگر از درون همین روایت را تکمیل کردند. صادق کوشکی، کارشناس صداوسیما و از چهره‌های تندروی جبههٔ پایداری، در شبکهٔ چهار از پنهان‌کاری رژیم دربارهٔ حملات اسرائیل پرده برداشت: اسرائیل پایگاه پهپادی کرمانشاه را هدف قرار داد، اما صداوسیما علت انفجار را «رعدوبرق» اعلام کرد — X (@akhbarjomhour). او گفت رژیم در پاسخ به کشته شدن قاسم سلیمانی تنها «یک سیلی» زد و همین به طرف مقابل نشان داد ارادهٔ بازدارندگی ندارد — X (@akhbarjomhour). حمزه صفوی هم با اشاره به تبلیغات اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات کشته‌شده، که دو هفته پیش از جنگ از «بزرگ‌ترین ضربه به اسرائیل» گفته بود، گفت: «ما خوردیم، بد هم خوردیم؛ رکن ضربه خوردنمان ضعف اطلاعاتی است» — X (@akhbarjomhour) — و در پاسخ به پیشنهاد ساخت بمب افزود: «به‌جای پیشنهاد ساخت بمب اتم، اول نفوذ را کنترل کنید» — X (@akhbarjomhour).

زمینه: دیروز در یک نگاه

یکشنبه ۱۰ آبان با سخنان محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آغاز شد که گفت تهران دربارهٔ کنار گذاشتن ممنوعیت سلاح هسته‌ای بحث می‌کند و هرمز تا تحقق «هفت شرط» بسته می‌ماند — The Jerusalem Post، BBC فارسی؛ نایب‌رئیس مجلس «پنجرهٔ مذاکرات هسته‌ای» را بسته خواند و یک عضو هیئت‌رئیسهٔ خبرگان خواستار بازنگری در عضویت در NPT شد — Iran International. سخنگوی سپاه فرمان «پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی» مجتبی خامنه‌ای را با اعلام «شناسایی اهداف جدید» عملیاتی خواند، و ISW در «Iran Update» روز ۳۱ اکتبر (۹ آبان) ارزیابی کرد این فرمان برای بازدارندگی و آمادگی در برابر حمله‌ای مورد انتظار طراحی شده است — ISW. قطر تأیید کرد نفتکش LNG «المائده» هدف «اشیای ناشناس» قرار گرفته؛ مذاکره‌کنندگان رژیم سومین روز پیاپی را در دوحه گذراندند؛ رژیم MI6 و نیروی دریایی و هوایی سلطنتی بریتانیا را در فهرست «تروریستی» گذاشت؛ ترامپ از «پیشرفت» گفت‌وگوها گفت اما بار دیگر کوه کلنگ را نشانه گرفت؛ و شب با افشاگری رویترز دربارهٔ شبکهٔ «MOD» و گزارش اکسیوس از درخواست نتانیاهو برای ازسرگیری جنگ پس از انتخابات به پایان رسید. گزارش کامل دیروز: گزارش جامع ۱۰ آبان.

دربارهٔ این گزارش

این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۱۱ آبان ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت به‌روزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۸ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تک‌منبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.