خلاصهٔ اجرایی — شامگاه دوشنبه ۱۸ آبان، جنگ ایران همزمان در سه جبهه پیش میرود: دیپلماسی، بازار نفت و جنگ سایه. فرانسه رسماً سپاه پاسداران را عامل حملهٔ سایبری ماه اکتبر دانست که دمای یخچالها و فریزرهای صدها سوپرمارکت را یکشبه تا ۵۰ درجهٔ سانتیگراد بالا برد، آتشسوزی به راه انداخت و مواد غذایی را نابود کرد؛ ژان-نوئل بارو، وزیر خارجهٔ فرانسه، گفته است رژیم «تاوان» آن را خواهد داد — Reuters، France 24. همزمان وزارت انرژی عربستان اعلام کرد خط لولهٔ نفتی شرق–غرب در منطقهٔ مدینه هدف قرار گرفته و آتش گرفته است، بیآنکه تلفاتی گزارش شود — Khaleej Times؛ این حمله ساعاتی پس از هشدار حوثیها به کارکنان «تأسیسات اعلامشده» در عربستان رخ داد، اما عامل آن هنوز رسماً اعلام نشده است. در واشنگتن، ترامپ و ونس امروز با نخستوزیر قطر، میانجی اصلی، دیدار میکنند — New York Post — تا دربارهٔ «چارچوب دو روزه»ای تصمیم بگیرند که لغو بخشی از محاصره و دعوت از بازرسان را در برابر بازگشایی هرمز میگذارد. اما تهران دیدار ونس و محسن رضایی در دوحه را تکذیب کرده و میگوید تا آمریکا «هفت شرط» را نپذیرد، مذاکرهای در کار نیست؛ مارکو روبیو نیز خواستههای رژیم را «مضحک» خوانده است. بازار نفت به دیپلماسی و جملهٔ ترامپ که حملهٔ تازه را «بسیار بعید» خواند واکنش نشان داد: نفت به پایینترین سطح دو ماه اخیر رسید — The Independent، Bloomberg. در داخل ایران، اعدام معترضان دیماه، سیل و هشدار دربارهٔ «بدترین بودجه از زمان ملی شدن نفت» تصویر کشوری فرسوده زیر جنگ و تحریم را کامل میکند.
تازهترینها
- ۲۲:۲۹ — پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در یک نشست خبری کمسابقه جنگ با ایران را «ضروری» خواند و طرح مورد انتظار استیضاح خود در کنگره را «سروصدا» دانست؛ او گفت رژیم ایران «در ضعیفترین وضعیت خود در مدتی بسیار طولانی» است و آمریکا «نمیتواند اجازه دهد ایران به بمب هستهای دست یابد» — 5 Eyewitness News
- ۲۱:۵۷ — ترامپ در کاخ سفید با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر و میانجی اصلی جنگ، دیدار کرد. همزمان مسعود پزشکیان گفت تهران آماده است «با عزت» برای پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» مذاکره کند و مدعی شد مجتبی خامنهای به مقامها دستور داده به این بلاتکلیفی پایان دهند، اما «زیر بار زور نمیرود» — Anadolu. ایموس هوکستین، مشاور پیشین بایدن، ادعای باز بودن هرمز را رد کرد: «تقریباً هر شب درگیری داغ در تنگه است… اگر برای عبور یک نفتکش حضور سنگین نظامی آمریکا لازم باشد، این یعنی تنگه باز نیست» — Fox News
- ۲۱:۰۷ — والاستریت ژورنال: علاوه بر فرانسه، آمریکا نیز ارزیابی میکند که ایران پشت حملهٔ سایبری به سامانههای سرمایشی سوپرمارکتهای اروپا بوده است — WSJ
- ۲۱:۰۳ — شاهزاده رضا پهلوی در حاشیهٔ مراسم «جایزهٔ سلیمان» در کراکوف لهستان، در نشستی خبری به میزبانی انجمن یهودیان اروپا سه پیام داد: ادای احترام به قربانیان هولوکاست از سوی ملت ایران، هشدار دربارهٔ تهدید جمهوری اسلامی برای موجودیت اسرائیل و یهودیان اروپا، و درخواست از جهان برای حمایت از مردم ایران در مبارزه با رژیم — دفتر شاهزاده رضا پهلوی در X
جنگ سایه به اروپا میرسد: فرانسه سپاه را عامل حمله به یخچالها میداند
به گزارش انحصاری رویترز، مقامهای فرانسوی بر این باورند که هکرهای وابسته به رژیم پشت حملهای بودهاند که در ماه اکتبر سیستمهای سرمایشی صدها سوپرمارکت و کسبوکار را در سراسر فرانسه از کار انداخت — Reuters. به نوشتهٔ جروزالم پست (به نقل رویترز)، این حمله دمای یخچالها و فریزرها را یکشبه تا ۵۰ درجهٔ سانتیگراد بالا برد، به آتشسوزی و نابودی مواد غذایی انجامید، و دادستانی پاریس آن را حملهای «گسترده» به یخچالهای متصل در چند زنجیرهٔ بزرگ خردهفروشی توصیف کرد؛ سباستین لوکورنو، نخستوزیر فرانسه، آژانس ملی امنیت سایبری (ANSSI) را مأمور تحقیق کرده است. حملهای مشابه شامگاه ۱۱ آبان فروشگاههای زنجیرهٔ ICA در سوئد را هم هدف گرفت — The Jerusalem Post.
ساعتی بعد، ژان-نوئل بارو، وزیر خارجهٔ فرانسه، اتهام را علنی کرد و سپاه پاسداران را مستقیماً مسئول دانست — France 24؛ سیانان این حمله را به نقل مقامهای فرانسوی «بیسابقه» توصیف کرد — CNN، و بیبیسی نیز اتهام پاریس را بازتاب داد — BBC. اگر این ارزیابی تأیید شود، این حمله در شمار مخربترین عملیات سایبری جنگی خواهد بود که از اسفند آغاز شده و پیشتر اختلال در حملونقل عمومی لسآنجلس، تأسیسات تصفیهٔ آب آمریکا و کشتیهای عازم آمریکا را در کارنامه دارد. رژیم بهطور معمول هرگونه عملیات سایبری خرابکارانه را انکار میکند.
🔎 وضعیت راستیآزمایی: انتساب حمله به سپاه اکنون موضع رسمی وزیر خارجهٔ فرانسه است، اما شواهد فنی آن هنوز منتشر نشده است.
این پرونده در کنار گزارشهای دیگر از عملیات فرامرزی رژیم قرار میگیرد: در لندن، یک شهروند یونانی که به گفتهٔ دادستانها دو بار در فروردین و اردیبهشت برای شناسایی یک روزنامهنگار ایراناینترنشنال به بریتانیا سفر کرده بود، در نخستین جلسهٔ دادگاه اتهام همکاری با رژیم را رد کرد — The Jerusalem Post.
عربستان: خط لولهٔ شرق–غرب در مدینه هدف قرار گرفت
یک منبع مسئول در وزارت انرژی عربستان اعلام کرد خط لولهٔ نفتی شرق–غرب — شاهرگی که نفت سعودی را بینیاز از تنگهٔ هرمز به سواحل دریای سرخ میرساند — در منطقهٔ مدینه هدف قرار گرفته و آتشسوزی رخ داده است؛ به گفتهٔ ریاض کسی آسیب ندیده است — Khaleej Times. این خبر چند ساعت پس از آن منتشر شد که خبرگزاری فارس به نقل «منبعی نظامی» از حوثیها، به کارکنان «تأسیسات اعلامشده» در عربستان هشدار داده بود از آنها دور شوند.
⚠️ عربستان هنوز عامل حمله را رسماً معرفی نکرده است. همزمانی آن با تهدید حوثیها قابل توجه است، اما انتساب حمله به آنها یا به رژیم تا اعلام رسمی یا ارزیابی مستقل، تأییدنشده باقی میماند.
اهمیت راهبردی این خط لوله در آن است که بخشی از جبران بسته شدن هرمز بر دوش آن است؛ ضربه به آن، حتی محدود، ابزار دیگری است که تهران و نیروهای نیابتیاش برای بالا بردن هزینهٔ جنگ برای کشورهای خلیج فارس در اختیار دارند. به ارزیابی FDD در ردیاب ماهانهٔ سیاست خارجی خود (منتشرشده در ۱۲ آبان)، بهرغم حملههای رژیم به خاک قطر، تأسیسات نفتی و نفتکشها، کشورهای خلیج فارس «بهسوی بیطرفی» میروند و قطر حاضر نشده روابط دیپلماتیک یا راهبردی خود با تهران را قطع کند — FDD.
شامگاه دوشنبه: میانجی قطری در کاخ سفید، «هفت شرط» تهران و سقوط نفت
ترامپ و ونس امروز با نخستوزیر قطر، میانجی اصلی مذاکرات، در واشنگتن دیدار میکنند — New York Post. در تهران اما لحن تغییری نکرده است: رژیم گزارش دیدار ونس و محسن رضایی در دوحه را تکذیب کرد و گفت تا آمریکا هفت شرط آن را نپذیرد، مذاکرهای در کار نخواهد بود؛ یکی از مشاوران رضایی نیز گفت «با وجود تلاشهای گسترده و کمسابقهٔ میانجیها» هنوز هیچ طرح، زمانبندی یا نشستی برای مذاکره تعیین نشده است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس رژیم، در پیامی نوشت «اسرائیلیها شبانهروز در تلاشاند آمریکا را به جنگی بیپایان با ایران بکشانند»؛ روایتی که میکوشد شکاف میان واشنگتن و اورشلیم را بزرگ نشان دهد.
بازار نفت اما به سمت دیپلماسی شرط بسته است: پس از آنکه ترامپ حملهٔ تازه را «بسیار بعید» خواند، قیمت نفت به پایینترین سطح دو ماه اخیر رسید — The Independent، و بلومبرگ از ادامهٔ این سقوط همزمان با تلاشهای دیپلماتیک خبر داد — Bloomberg. برد بومن از FDD به آسوشیتدپرس گفت: «میتوانیم برای پایان جنگ تلاش کنیم، اما اگر جمهوری اسلامی به حمله به کشتیها در تنگهٔ هرمز ادامه دهد چه میکنیم؟» — AP.
در پروندهٔ هستهای، بازرسان سازمان ملل از نیروگاه اتمی بوشهر بازدید کردند — Yahoo، و فوربس از تعهد روسیه به ساخت هشت رآکتور هستهای دیگر برای رژیم خبر داد — Forbes. در واشنگتن، توماس مسی، نمایندهٔ جمهوریخواه، قرار است امروز طرح استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ، را ارائه کند — Newsweek، و آنتونی بلینکن، وزیر خارجهٔ پیشین، گفت تاریخ دربارهٔ رفتن به جنگ با ایران «داوری مهربانانهای نخواهد داشت» — CNBC.
روند ساعتبهساعت عصر دوشنبه، پیش از این بازنویسی (به وقت تهران):
- ۱۸:۳۳ — روبیو بار دیگر خواستههای تهران را «نهتنها غیرقابلقبول، بلکه در مواردی مضحک و غیرواقعبینانه» خواند و گفت «نمیگویم در آستانهٔ پیشرفت هستیم»؛ به گفتهٔ او گفتوگوها تاکنون «چندان سازنده نبوده» است — New York Post
- ۱۸:۲۸ — ⚠️ حسابهای ناظر ایرانی از شلیک موشک (احتمالاً آزمایشی) از امیدیهٔ خوزستان و پرتاب موشکهای کروز ضدکشتی از جنوب ایران خبر دادند؛ هیچ منبع مستقل یا رسمی این ادعا را تأیید نکرده است (گزارش شده است و مستقلاً تأیید نشده)
- ۱۸:۲۵ — رسانههای حکومتی (تسنیم) و سفیر عراق در تهران اکنون تأیید کردهاند که علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در سفری اعلامنشده با پزشکیان و قالیباف دیدار کرده و هدف آن «کاهش تنش» بوده است؛ ادعای موافقت ترامپ با پیشنهادهای او همچنان تأیید نشده است
- ۱۸:۲۴ — ⚠️ خبرگزاری فارس به نقل «یک منبع نظامی یمنی» (حوثیها) به کارکنان «تأسیسات اعلامشده» در عربستان هشدار داد مراقب «جان و مال» خود باشند؛ این تهدید از سوی منبع مستقلی تأیید نشده است
- ۱۸:۲۳ — بلومبرگ: با بررسی راههای پایان دادن به جنگ ایران از سوی دموکراتها در کنگره، خطر تعطیلی دولت آمریکا پررنگ شده است — Bloomberg
- ۱۸:۱۵ — الجزیره: تهران بر خواستههایش برای پایان جنگ پافشاری میکند، در حالی که واشنگتن فشار نظامی را افزایش میدهد — Al Jazeera
- ۱۸:۰۰ — بر پایهٔ سندی افشاشده، رژیم در تلاش است کنترل پایانههای نفتی در چین را به دست گیرد — OilPrice
- ۱۷:۵۲ — سوریه و اردن تحقیقات مشترکی دربارهٔ حملات هوایی مرگبار آغاز کردند و ۱۱ توافقنامه امضا کردند — JPost
- ۱۷:۳۰ — ساوتچاینا مورنینگپست: آیا شی و پوتین میتوانند راه خروجی را که ترامپ از جنگ ایران نیاز دارد فراهم کنند؟ — SCMP
- ۱۷:۰۲ — ترامپ دربارهٔ اختلاف با ونس بر سر جنگ گفت: «با او مخالف نیستم» — Yahoo
- ۱۷:۰۲ — متین شعبانی، جوان بازداشتشده در خیزش دیماه، به گزارش دفتر شاهزاده رضا پهلوی به اتهامات ساختگی به اعدام محکوم شده و در زندان وکیلآباد مشهد در خطر اجرای حکم است — PahlaviComms (X)
- ۱۷:۰۰ — نفت برنت تا حدود ۹۴ دلار سقوط کرد (و ساعتی بعد به ۹۳٫۷۷ رسید)، همزمان با گزارشهایی از «توافق ۸ میلیارد دلاری هرمز» که به میز ترامپ رسیده است — OilPrice
- ۱۶:۵۷ — پلیس اسرائیل و شینبت تحقیقاتی دربارهٔ اعلامیههای گروه هکری حنظله (وابسته به رژیم) آغاز کردند که تأسیسات انرژی و آب اسرائیل را تهدید میکنند — JPost
- ۱۶:۴۸ — به گزارش ایرانوایر، ارتش رژیم آموزش نظامی نیروی داوطلب غیرنظامی «جانفدا» را در سه پادگان تهران آغاز کرده است
- ۱۶:۳۵ — ⚠️ العربیه و الحدث به نقل «منابع آگاه» مدعی شدند هیئتی عراقی به ریاست نخستوزیر الزیدی سفری محرمانه به تهران داشته و ترامپ در تماس تلفنی با پیشنهادهای او موافقت کرده است؛ هیچیک از دو دولت این ادعا را تأیید نکرده است (گزارش شده است و مستقلاً تأیید نشده)
- ۱۶:۲۹ — ⚠️ به گزارش «خبرنامهٔ امیرکبیر»، دانشجویان دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف) همزمان با مراسم حکومتی فاطمیه دست به اعتراض زدند؛ جزئیات و ابعاد آن هنوز مستقلاً تأیید نشده است
- ۱۶:۲۶ — ترامپ گفت «خیلیها خوششان نیامد» از سخنان ونس که شکست انتخابات میاندورهای را به جنگ ایران نسبت داده بود — The Hill
- ۱۶:۲۲ — ⚠️ رئیس سازمان اطلاعات ترکیه مدعی شد قطر هفتهٔ آینده همزمان میزبان جیدی ونس و محسن رضایی خواهد بود؛ این ادعا از سوی واشنگتن یا دوحه تأیید نشده است
- ۱۶:۲۰ — وزیران خارجهٔ گروه هفت در پاریس روبیو را دربارهٔ ایران و اوکراین زیر فشار گذاشتند — Times of Israel؛ آسوشیتدپرس از «پرسشها دربارهٔ رویکرد آمریکا» در این نشست نوشت — AP
- ۱۶:۰۰ — ترامپ گفت دلیلی برای تشدید جنگ نمیبیند و حملهٔ تازه در صورت «توافقی محکم» «بسیار بعید» است — Fox News، CBS News؛ نفت بیش از ۳٪ افت کرد — WSJ
- ۱۵:۵۰ — روبیو: جنگ با ایران «لزوماً محبوب نیست» اما برای مهار تهدید هستهای لازم بود — Pioneer Press
- ۱۵:۳۸ — بلومبرگ: رژیم در گزارش تازه به آژانس بینالمللی انرژی اتمی موضع خود را در برابر نظارت هستهای سختتر کرده است — Bloomberg؛ تهران همزمان مدعی شد بازرسان آژانس اخیراً از یک سایت بازدید کردهاند — Times of Israel
- ۱۵:۱۶ — رویترز: ترامپ با میانجی قطری دیدار میکند اما توافقی برای پایان جنگ در چشمانداز نزدیک دیده نمیشود — Reuters
- ۱۵:۰۴ — قیمت نفت در پی گزارشی تأییدنشده مبنی بر نرمتر شدن خواستههای تهران دربارهٔ هرمز پایین آمد — Bloomberg
- ۱۴:۵۲ — تهران از «پیشنهاد دو روزه» در برابر رد شروط «مضحک» از سوی آمریکا دفاع کرد — NBC News
- ۱۴:۳۸ — دمشق گزارشها دربارهٔ استقرار نیروهای سوری در منطقه را رد کرد؛ وزیر خارجهٔ سوریه گفت «هیچ استقراری در یمن در کار نیست» — JPost
دیپلماسی: «چارچوب دو روزه» روی میز ترامپ و قطر
به گزارش اکسیوس، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر که در هفتههای اخیر نقش اصلی میانجی میان تهران و واشنگتن را داشته، امروز پیش از دیدار با ترامپ با جیدی ونس دیدار میکند؛ ونس در دو هفتهٔ گذشته تقریباً هر روز با او گفتوگو کرده و شخصاً درگیر مذاکرات غیرمستقیم بوده است. هدف دوحه، به نوشتهٔ اکسیوس، قانع کردن ترامپ به دادن زمان بیشتر به دیپلماسی است — هرچند روشن نیست ترامپ تا کی صبر میکند — Axios. جزئیات چارچوب پیشنهادی میانجیها — قطر، پاکستان، عربستان، مصر و ترکیه — چنین است:
- روز نخست — آمریکا محاصرهٔ دریایی ایران را برمیدارد و بخشی از داراییهای بلوکهشده را آزاد میکند؛ در مقابل، تهران رسماً از آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازرسی تأسیسات هستهای بمبارانشده دعوت میکند.
- روز دوم — تنگهٔ هرمز بازگشایی میشود و پس از آن مذاکرات هستهای با تمرکز بر ذخایر اورانیوم بسیار غنیشده از سر گرفته میشود — IranWire.
تایمز آو اسرائیل نیز گزارش داد آمریکا لغو بخشی از محاصره در برابر بازگشایی هرمز را پیشنهاد کرده است — The Times of Israel. به جمعبندی الجزیره و تایمز آو ایندیا، گره اصلی همان است که از هفتهها پیش بود: «ترامپ به دنبال راه خروج است و ایران سرسختی میکند» — Al Jazeera، The Times of India.
خط علنی تهران اما سختتر از این توالی است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجهٔ رژیم، در نشست هفتگی پیشنهاد دو روزه — که از پیشنهاد هفتروزهٔ پیشین کوتاهتر شده — را «منطقیترین پیشنهاد روی میز» خواند و پرسید: «آیا غیرمنطقی است که ایران بخواهد تحریمهای غیرقانونی و محاصرهٔ دریایی آمریکا پیش از آغاز مذاکرات برداشته شود و جنگ در همهٔ جبههها پایان یابد؟» او فشار آمریکا بر عراق برای بستن مرزها را بیاثر بر روابط با بغداد دانست و کارگروه «دروازهٔ آهنین» را «انحراف توجه» از شکست جمهوریخواهان در انتخابات خواند — The Jerusalem Post، Reuters، The Independent. بقائی (به نقل خبرگزاریهای مهر و ایسنا) حملهٔ آمریکا در میانهٔ مذاکرات را «جنایتکارانه» خواند، امنیت هرمز را منوط به توقف اقدامات «غیرقانونی» آمریکا دانست، از پاکستان و قطر برای میانجیگری تشکر کرد، اتهام سلاح شیمیایی را رد کرد و گفت ارمنستان تضمین داده «دالان ترامپ» مرزها را تغییر نمیدهد. او همچنین تأکید کرد ایران تعهدات پادمانی انپیتی را تعلیق نکرده و آژانس چندی پیش از یک سایت هستهای بازدید کرده است — The Times of Israel — در حالی که مجتبی ذوالنوری، نمایندهٔ مجلس، همزمان از ۹ طرح خروج از انپیتی خبر داده و بازرسان آژانس را «ابزار شناسایی اهداف» خوانده است. عباس عراقچی نیز با اشاره به شکست جمهوریخواهان گفت «آمریکاییها از جنگهای بیپایان خستهاند» — ABC News، Yahoo — و پزشکیان (به نقل روزنامهٔ شرق) گفت ایران میتواند «با عزت» برای پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» مذاکره کند.
در واشنگتن، روبیو پیش از پرواز به فرانسه برای نشست وزیران خارجهٔ گروه هفت گفت: «پیشرفتی برای گزارش ندارم. چند کشور همچنان با ایران در تماساند و ایدههای گوناگون مطرح میکنند، اما نمیگویم در آستانهٔ گشایش هستیم» — The Jerusalem Post، Euronews. او اقدامات آمریکا در منطقه را «کاملاً دفاعی» خواند و دستیابی رژیم به سلاح هستهای را «برای کل جهان غیرقابل قبول» دانست؛ به نوشتهٔ هافینگتونپست این دفاع محکم در تضاد آشکار با انتقادهای ونس است — HuffPost، The Washington Post.
بازیگران منطقهای وزن خود را پشت دیپلماسی انداختهاند. رجب طیب اردوغان در پرواز بازگشت از آذربایجان گفت تلفنی نگرانی ترکیه از «موج تازهٔ حمله به ایران» را به ترامپ منتقل کرده است: «متأسفانه بار دیگر چرخشی منفی میبینیم. همهٔ تلاشمان را برای جلوگیری از آن میکنیم» — The Jerusalem Post. انور قرقاش، مشاور رئیس امارات، به گزارش رویترز هشدار داد منطقه با دورهای طولانی از بلاتکلیفی روبهروست و توافق آمریکا و ایران «دشوار به نظر میرسد» — Reuters. چین هم فعال است: فرستادهٔ پکن در امور خاورمیانه در تهران با معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار کرد — Yahoo — و پکن از آمادگی برای پیشبرد روابط دوجانبه سخن گفت — Al-Monitor. به نوشتهٔ بلومبرگ، رونق قراردادهای کلان خاورمیانه که جنگ ایران آن را از ریل خارج کرد، اکنون با تهدید تازهای روبهروست — Bloomberg.
🔎 جزئیات «چارچوب دو روزه» را اکسیوس به نقل از منابع منطقهای گزارش کرده و نه کاخ سفید و نه تهران آن را رسماً تأیید کردهاند. خواستهٔ علنی بقائی — برداشتن همهٔ تحریمها و محاصره پیش از مذاکره و پایان جنگ «در همهٔ جبههها» — بسیار فراتر از توالی گزارششده است؛ فاصلهٔ این دو، همان فاصلهای است که روبیو آن را «مضحک» میخواند.
«چند روز» برای ونس: ترامپ حمله را نگه داشت
به گزارش جروزالم پست به نقل از دو منبع، اسرائیل آخر هفته برای این احتمال آماده بود که ترامپ دستور حمله به ایران را صادر کند، اما چنین دستوری داده نشد. نتانیاهو روز جمعه با بالاترین مقامهای امنیتی اسرائیل دیدار کرد و ارتش آمریکا نیز خود را برای ازسرگیری احتمالی عملیات آماده کرده بود. دو منبع دیپلماتیک به این روزنامه گفتند ترامپ به جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و دیگر مقامهای ارشد «چند روز» فرصت داده تا به توافق برسند — The Jerusalem Post.
خود ترامپ در گفتوگو با سیانان هر دو پیام را همزمان فرستاد: «بستگی دارد که آیا توافقی بسیار محکم امضا کنند یا نه. پاسخ این است که بسیار بعید است لازم شود… در صورت لزوم این کار را میکنم، اما ما ضربهٔ بسیار سختی به آنها زدیم.» او گفت آمریکا میتواند «۳۸ پل ایران را ظرف یک ساعت» نابود کند، هرچند ترجیح میدهد زیرساختها را هدف نگیرد چون بازسازی پلها «تا ده سال» طول میکشد: «من از خراب کردن پلها خوشم نمیآید… من سازندهٔ خوبی هستم» — Reuters، The Jerusalem Post، بهنقل از CNN.
پیام وزارت خارجه اما سردتر بود. مارکو روبیو پیش از نشست وزیران خارجهٔ گروه هفت در فرانسه گفت: «رئیسجمهور همیشه حل این مسئله را از راه دیپلماتیک ترجیح میدهد. متأسفانه گاهی این ناممکن است… در حال حاضر گفتوگوها چندان سازنده نبوده، چون خواستههای ایران بهسادگی غیرقابل قبول و در مواردی گستاخانه، مضحک و جدا از واقعیت است.» او هشدار داد: «اگر تهدیدی روشن و فوری علیه کشتیرانی یا نیروهای ما در منطقه وجود داشته باشد، حق دفاع از خود را داریم.» روبیو از تصمیم ترامپ برای جنگ دفاع کرد — «ایران هستهای برای کل جهان و آمریکا غیرقابل قبول و خطرناک است… گاهی کار درست محبوب نیست، اما لازم است» — و از اظهارنظر دربارهٔ نقش جنگ در شکست جمهوریخواهان خودداری کرد — The Jerusalem Post. خبرگزاری آناتولی برداشت خود را از همین سخنان چنین تیتر زد: «توافق دیپلماتیک با ایران شاید ممکن نباشد».
حضور نظامی اما در حال افزایش است: ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت و گروه ضربتش پس از چند روز توقف سنگاپور را ترک کرده و ظرف چند روز به منطقهٔ سنتکام میرسند، و ناو آبیخاکی یواساس ماکین آیلند نیز آخر هفته ژاپن را به مقصد خاورمیانه ترک کرده است — The Jerusalem Post. فاکس نیوز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد شرایط ماه نو برای عملیات نظامی علیه ایران «مساعد» است — Fox News — و ردیابهای پرواز از افزایش پروازهای ترابری نظامی آمریکا به دیهگو گارسیا خبر میدهند؛ دو پرواز از فورت برگ و پایگاه کادنا — هر دو مرتبط با سامانههای پدافند پاتریوت — آمدهاند و برخی تحلیلگران آن را مقدمهٔ استقرار احتمالی بمبافکنهای B-1B یا B-2 میدانند. به ارزیابی رابرت پیپ، استاد دانشگاه شیکاگو، در گفتوگو با نیوزمکس، ترامپ با یک «پنجرهٔ ۳۰ تا ۶۰ روزه» در پروندهٔ ایران روبهروست — Yahoo / Newsmax.
ترامپ در گفتوگو با برنامهٔ «۶۰ دقیقه» سیبیاس نیز گفت پس از انتخابات میاندورهای «قصد تشدید جنگ را ندارد» و «دلیلی برای آن نمیبیند»؛ او مدعی شد آمریکا «زرادخانهٔ هستهای رژیم را سر برید» — The Jerusalem Post. کانال میانجیگری هم باز است: به گزارش رویترز و اکسیوس، ترامپ امروز با نخستوزیر قطر دربارهٔ تلاشها برای آتشبس تازه و ازسرگیری گفتوگوها با تهران دیدار میکند — Reuters · Axios — و سیانان مینویسد دو طرف «بیسروصدا در حال مذاکره»اند در حالی که منطقه همچنان در آستانهٔ انفجار است — CNN. ترامپ همچنین گفت در سفر آیندهاش به چین احتمالاً دیداری سهجانبه با ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ خواهد داشت که در آن «از جمله دربارهٔ خلع سلاح هستهای» گفتوگو میشود — RapidResponse47 (X).
@IsraelWarRoom — ۱۸ آبان، ۰۴:۱۲
.@POTUS Trump on Iran: "This historically, for history, will go down as one of the best things we ever did. Because if they ever had a nuclear weapon, they would blow up the world. You know why? Cause they're crazy."
ترجمه: ترامپ دربارهٔ ایران: «این در تاریخ بهعنوان یکی از بهترین کارهایی که کردیم ثبت خواهد شد. چون اگر سلاح هستهای داشتند دنیا را منفجر میکردند. میدانید چرا؟ چون دیوانهاند.»
🔎 تفسیر پروازهای دیهگو گارسیا بهعنوان آمادگی برای استقرار بمبافکن، گمانهزنی حسابهای اوسینت است و مقامی آن را تأیید نکرده. «چند روز» برای ونس و آمادهباش آخر هفته را تنها جروزالم پست به نقل از منابع بینام گزارش کرده است؛ کاخ سفید آن را تأیید نکرده. با این حال این گزارش با اظهارات علنی ترامپ دربارهٔ «توافق محکم» و با رسیدن سومین ناو هواپیمابر همخوان است.
یک پهپاد شناسایی راهبردی RQ-4 گلوبال هاوک نیروی هوایی آمریکا ظهر دوشنبه با نشانهٔ RICO28 بر فراز مدیترانه به سمت شرق پرواز میکرد و احتمالاً در پایگاه سیگونلا ایتالیا فرود میآید — EGYOSINT (X).
اولتیماتوم تهران: «پیشنهاد دو روزه» یا «جهنم آتش»
ساعت ۲۰:۳۶ یکشنبه، عباس عراقچی در پیامی که تسنیم منتشر کرد نوشت: «رأیدهندگان آمریکایی انتخاب خود را انجام دادهاند. اکنون نوبت کاخ سفید است. پیشنهاد دو روزهٔ ما روی میز است: مطالبات آن، از جمله پایان جنگ در همهٔ جبههها، را بپذیرید… یا جنگ را انتخاب کنید و شاهد باشید که چگونه رزمندگان ما جهنمی از آتش بر سرتان فرو خواهند ریخت» — Al Jazeera. به نوشتهٔ الجزیره، او همزمان گفت نتیجهٔ انتخابات میاندورهای آمریکا میانجیها را «شوکه» کرده، رفتوآمد دیپلماتیک موقتاً متوقف شده و تهران «منتظر ازسرگیری گفتوگوها»ست — Al Jazeera. عراقچی ساعاتی پیشتر نیز گفته بود با «اهداف آمریکایی در منطقه، حتی بیرون از پایگاهها، تعارف نداریم» و محمد مخبر افزوده بود نتیجهٔ انتخابات آمریکا «معادلات راهبردی» رژیم را تغییر نمیدهد.
پشت این لحن، حسابوکتابی روشن است. به گزارش سیانان (به نقل جروزالم پست)، تندروهای رژیم شکست جمهوریخواهان را «پیروزی» میخوانند و میخواهند آمریکا پیش از پایان جنگ «تاوان بدهد»؛ ستونی در رجانیوز نوشت نباید به واشنگتن «راه خروج» داد، و مجتبی خامنهای نسبت به «کمترین تمایل به تسلیم» هشدار داده است — The Jerusalem Post، بهنقل از CNN. کانال عراقی اما فعال مانده: به گزارش العربیه، یک هیئت عراقی در سفری هشتساعته به تهران پیامی از سوی آمریکا را به مقامهای رژیم رساند، یک روز پس از دیدار تام باراک، فرستادهٔ ویژهٔ کاخ سفید، با نخستوزیر عراق؛ این خبر را العربیه گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.
در واشنگتن، منتقدان هر توافق تازه هشدار میدهند. مارک دوبوویتز، مدیرعامل بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD)، نوشت «توهم برجام هنوز زنده است»: به گفتهٔ او علی خامنهای محدودیتهای موقت هستهای را با زمان لازم برای ساختن زرادخانهٔ موشکی و پهپادی معاوضه کرد و برجام «مسیرهای صبورانه به بمب» را برای رژیم باز گذاشت — mdubowitz (X).
🔎 جزئیات کامل «پیشنهاد دو روزه» رسماً منتشر نشده است. شرط «پایان جنگ در همهٔ جبههها» در عمل یعنی گره زدن هر توافقی به توقف عملیات علیه نیروهای نیابتی رژیم — از حوثیها تا حزبالله — و تهدید «اهداف بیرون از پایگاهها» میتواند شهروندان و تأسیسات غیرنظامی آمریکایی در منطقه را در بر گیرد.
شامگاه یکشنبه: انفجار در قشم، بندرعباس و شلیک هشدار در سیریک
کمتر از سه ساعت پس از اولتیماتوم عراقچی، سواحل جنوبی ایران بار دیگر صحنهٔ انفجار شد. ترتیب رویدادها، به وقت تهران:
- حدود ۲۲:۲۰ — شهروندان بندر ماهشهر از شنیده شدن صدای دو انفجار خبر دادند؛ مقامهای محلی بعداً هرگونه حمله به ماهشهر را تکذیب کردند.
- حدود ۲۳:۲۰ — یک حساب ثبت رخداد از داخل ایران از فعالیت سنگین پدافند هوایی در پایگاه پنجم شکاری امیدیه (خوزستان) همزمان با صدای جت خبر داد.
- حدود ۲۳:۳۵ — به گزارش ایرنا (به نقل جروزالم پست)، چهار انفجار در جزیرهٔ قشم شنیده شد و خبرنگار ایرنا گفت برخی مناطق جزیره ظاهراً مورد اصابت پرتابه قرار گرفتهاند — The Jerusalem Post، بهنقل از ایرنا.
- حدود ۲۳:۴۰ — رسانههای دولتی رژیم از انفجار در بندرعباس خبر دادند؛ مقامهای محلی اصابت در بندرعباس و سیریک را تکذیب کردند و گفتند نیروهای رژیم در نزدیکی سیریک به سوی شناورهای «متخلف» در تنگه شلیک هشدار کردهاند.
@IsraelWarRoom — ۱۷ آبان، ۲۳:۳۹
BREAKING: Explosions reported by Iranian state media in the coastal city of Bandar Abbas
ترجمه: فوری: رسانههای دولتی ایران از انفجار در شهر ساحلی بندرعباس خبر میدهند.
⚠️ برخی منابع فارسیزبان انفجارهای قشم را از همان ابتدا «حملهٔ آمریکا» خواندند، و صبح دوشنبه به گزارش The Times of India خود تهران نیز حمله را به آمریکا نسبت داد و گفت به خدمات حیاتی آسیبی نرسیده است. اما تا این لحظه سنتکام یا هیچ مقام آمریکایی حملهای را تأیید نکرده، و ادعای «بیخسارت بودن» نیز ادعای رژیم است. گزارش فعالیت پدافند در امیدیه تنها بر یک حساب شبکهٔ اجتماعی متکی است.
این الگو برای چهارمین شب در یک هفته تکرار میشود. والاستریت ژورنال پیشتر فاش کرده بود آمریکا هفتهٔ گذشته بیسروصدا قشم را هدف گرفته و این حملات بخشی از رشته حملات محدود و پنهانی علیه رژیم است؛ شب شنبه به یکشنبه نیز رسانههای رسمی از انفجار در قشم و جاسک خبر داده بودند — Jerusalem Post. قشم، با سامانههای پدافندی و پایگاههای قایقهای تندروی سپاه، در دهانهٔ تنگه و در قلب «جنگ مین» قرار دارد.
محاصره به خشکی میرسد: «دروازهٔ آهنین» و فشار بر بغداد
مهمترین تحول اقتصادی یکشنبه از بغداد آمد. فؤاد حسین، وزیر خارجهٔ عراق، به الجزیره گفت خزانهداری آمریکا از عراق خواسته همهٔ گذرگاههای مرزی با ایران بهجز دو گذرگاه را ببندد — که یکی از آن دو در اقلیم کردستان است — بهعنوان بخشی از کارزار فشار اقتصادی بر تهران — Reuters. عراق هماکنون چند گذرگاه، از جمله الشیب در جنوب، را به بهانهٔ امنیت و بازسازی زیرساخت بسته و تهران از نبود اطلاع قبلی گلایه کرده است. در مقابل، بغداد با واشنگتن به تفاهم رسیده که نفت عراق از مسیر کشتیرانی نزدیک عمان از هرمز عبور کند؛ حسین زیان عراق از جنگ و اختلال در صادرات نفت را ۶۰ میلیارد دلار برآورد کرد. صادرات نفت عراق در اکتبر به حدود ۳٫۵ میلیون بشکه در روز بازگشت، پس از سقوط به ۲٫۶۵ میلیون بشکه در سپتامبر — The Jerusalem Post.
این همان منطق کارگروه «Task Force Iron Gate» است که سنتکام هفتهٔ گذشته اعلام کرد: قطع جابهجایی تسلیحات، کالاهای دوکاربردی و درآمدهای غیرقانونی رژیم از مرزهای زمینی و دریای خزر؛ ترامپ میگوید این کارگروه «با تمام ظرفیت» فعال است — Fox News. خود ترامپ شب یکشنبه آن را چنین خلاصه کرد: «عملیات دروازهٔ آهنین تازه اجرا شده. یعنی هیچ چیز از راه خشکی وارد نمیشود، و همانطور که میدانید با محاصرهٔ دریایی، هیچ چیز از راه آب» — RapidResponse47 (X). حسین محبی، سخنگوی سپاه، آن را «صرفاً بازی با کلمات» خواند. اما به تحلیل ایران اینترنشنال، مسیرهای شمالی — ترکمنستان، آذربایجان و خزر — محدودیتهای جدی تلاش آمریکا برای گسترش محاصره به خشکی را آشکار میکنند — Iran International؛ مرزهای خشکی رژیم — ۱۵۹۹ کیلومتر با عراق، ۱۱۴۸ کیلومتر با ترکمنستان، ۹۲۱ کیلومتر با افغانستان و حدود ۹۰۰ کیلومتر با پاکستان — کار را به «وظیفهای عظیم» بدل میکنند — The Jerusalem Post.
در کردستان عراق، میدان گازی کورمور (خورمور) در سلیمانیه شامگاه یکشنبه با پرتابهای ناشناس — پهپاد یا راکت — هدف قرار گرفت؛ به گزارش رووداو، مخزن گاز مایع آسیب جدی دید، تولید متوقف شد و بخشهای بزرگی از اقلیم دچار قطع برق شدند — The Jerusalem Post. عامل حمله اعلام نشده است، اما کورمور پیشتر نیز بارها هدف پهپادهای شبهنظامیان نیابتی رژیم بوده، این حمله کمتر از ۲۴ ساعت پس از اشارهٔ تهدیدآمیز کتائب حزبالله به این تأسیسات و یک روز پس از دیدار هیئت سپاه با نچیروان بارزانی در اربیل رخ داد.
رژیم در برابر محاصره به دنبال راههای دور زدن است: ایران اینترنشنال به استناد سندی افشاشده گزارش داد تهران تأسیسات نفتی در چین را برای دور زدن تحریمهای آمریکا در اختیار گرفته است — Iran International. بازار جهانی اما فعلاً بیش از محاصره، به پیام آرامش ترامپ واکنش نشان میدهد: به گزارش رویترز و سیانبیسی، نفت پس از آنکه ترامپ حملههای تازه را «بعید» خواند ارزان شد — Reuters · CNBC — و به نوشتهٔ بلومبرگ، در ادامهٔ بزرگترین افت هفتگی از ۲۰۲۰ است — Bloomberg.
در دریای عمان نیز، به گزارش یاهو نیوز، آمریکا در ادامهٔ اجرای محاصره یک کشتی باری را از کار انداخت — Yahoo. تایمز آو ایندیا به استناد نامهای افشاشده جزئیات بیشتری از شبکهٔ پنهان نفتی رژیم در چین و راهبرد تهران برای دور زدن تحریمها منتشر کرد — The Times of India.
بازارها اما فعلاً به لحن ترامپ واکنش میدهند، نه به محاصره: به گزارش رویترز، بورسهای خلیج فارس پس از اشارهٔ ترامپ به بعید بودن حملهٔ تازه بالا رفتند — Reuters — به نوشتهٔ والاستریت ژورنال نفت زیر ۱۰۰ دلار مانده — WSJ — و یاهو فایننس مینویسد قیمتها با وجود حمله به کشتیها نزدیک هرمز کاهش یافته است — Yahoo Finance.
هرمز: جنگ مین و «سه نفتکش سوخته»
در دریا، رژیم ادعای کنترل کامل تنگه را با انفجار و مین پیش میبرد. سپاه یکشنبه مدعی شد در جریان تلاش آمریکا به هدایت دریاسالار برد کوپر برای عبور دادن کشتیها از «مسیرهای غیرمجاز»، «سه فروند نفتکش متخلف» دچار انفجار و آتشسوزی شدند و سخنگویش گفت «مینها منتظرند» و هرمز «تا زمانی که شروط ایران محقق نشود» باز نمیشود. UKMTO از اصابت پرتابهای ناشناس به یک نفتکش و آتشسوزی نفتکشی در هشت مایلی شمالغرب خصب عمان خبر داد و تصاویر ماهوارهای Sentinel-2 یک نفتکش شعلهور در همان محدوده را نشان میدهد. به شناسایی حساب اوسینت EGYOSINT، این کشتی نفتکش فرآوردههای نفتی Navig8 Messi (شمارهٔ IMO 9482859) است که بهطور غیرمستقیم به ADNOC L&S امارات تعلق دارد و همین کشتی ۱۳ اوت نیز هنگام خروج از تنگه هدف پهپادهای سپاه قرار گرفته بود. به گزارش رویترز، هر دو طرف از آسیب به کشتیها خبر میدهند و تهران القا میکند انفجارها کار آمریکاست — U.S. News / Reuters.
@TheStudyofWar — ۱۸ آبان، ۰۰:۵۴
NEW: The Islamic Revolutionary Guards Corps (IRGC) Navy continued to attack vessels in and around the Strait of Hormuz on November 7 as part of Iran’s ongoing effort to disrupt international shipping and coerce countries to recognize Iranian control of the strait.
ترجمه: نیروی دریایی سپاه پاسداران روز ۷ نوامبر نیز به حمله به کشتیها در تنگهٔ هرمز و پیرامون آن ادامه داد؛ بخشی از تلاش مستمر رژیم برای مختل کردن کشتیرانی بینالمللی و وادار کردن کشورها به پذیرش کنترل ایران بر تنگه.
نشنال این کارزار را «دودی که تنگه را پوشانده» توصیف کرد: رژیم با تهدیدهای پیاپی علیه کشتیرانی میکوشد بیمهگران و مالکان کشتی را از استفاده از مسیر جنوبیِ تعیینشده از سوی آمریکا بترساند — The National. فاکس نیوز نیز از «تشدید درگیری در تنگهٔ هرمز» گزارش داد — Fox News. آمریکا در سوی دیگر محاصره را با آتش اجرا میکند: سنتکام روز ۷ نوامبر کشتی «هودا» با پرچم سنت کیتس را که چند بار کوشیده بود محاصره را بشکند، با مهمات نقطهزن از کار انداخت — AP.
⚠️ شمار «نفتکشهای سوخته» ادعای سپاه است و نام و مالکیت کشتیها مستقلاً تأیید نشده. سپاه پیشتر نیز از نابودی «چهار نفتکش» بر اثر مین در هفتهٔ گذشته سخن گفته بود که شواهد مستقل برای همهٔ آنها وجود ندارد. آنچه تأییدشده است: گزارشهای UKMTO دربارهٔ اصابت و آتشسوزی دستکم یک نفتکش.
صبح دوشنبه، به گزارش رویترز، تهران مدعی شد پس از نابودی سامانههای کمکناوبری در تنگه، شب گذشته هیچ شناور «غیرمجازی» از هرمز عبور نکرده است — Reuters. در سوی دیگر، نقشههای ناوبری از یک کریدور دریایی موقت با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و یک محدودهٔ انتظار برای ترافیک شرقسو در تنگه خبر میدهند — AirAssets (X).
🔎 ادعای «عبور نکردن هیچ شناور غیرمجاز» از سوی رژیم مطرح شده و مستقلاً تأیید نشده است؛ دادههای ردیابی کشتی در منطقه به دلیل اختلال گسترده در GPS و خاموشی فرستندهها قابل اتکا نیست.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، ظهر دوشنبه مدعی شد «۴ نفتکش از ادامهٔ مسیر بازماندند» و «۱۱ نفتکش غیرقانونی در ۱۰ روز اخیر هدف قرار گرفتهاند». همزمان، سخنگوی ارتش رژیم (به نقل خبرگزاری مهر) گفت دکترین نظامی ایران به سوی وضعیت تهاجمی تغییر میکند.
⚠️ ادعای «۱۱ نفتکش هدفگرفته» رقم تبلیغاتی سپاه است و فهرست کشتیها منتشر نشده؛ آنچه مستقلاً تأیید شده، گزارشهای UKMTO دربارهٔ چند حادثهٔ مشخص است. یک حساب اوسینت نیز از شلیک آزمایشی سه موشک از منطقهٔ میمه و شاهینشهر اصفهان در ساعت ۱۴:۱۸ دوشنبه خبر داد که هیچ منبع رسمی یا رسانهٔ معتبری آن را تأیید نکرده است.
عربستان و حوثیها: سوریهٔ پس از اسد وارد میدان میشود
جبههٔ عربستان و حوثیها — که از تیرماه، با تحریک رژیم، به جنگی فزاینده بدل شده — یکشنبه به منطقهٔ مالی ریاض رسید، جایی که ترکش رهگیری موشکهای حوثی به یک برج آرامکو آسیب زد؛ ائتلاف سعودی در پاسخ دو سکوی پرتاب موشک حوثیها را بمباران کرد — The Jerusalem Post.
تحول راهبردیتر اما ورود سوریه است. به جمعبندی ست فرانتسمن در جروزالم پست، رویترز ۶ نوامبر به نقل از دو منبع نظامی سوری و یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد دمشق مستشاران و تیمهای آموزشی به عربستان فرستاده، چند روز پس از امضای تفاهمنامهٔ دفاعی میان احمد الشرع و محمد بن سلمان در ریاض. خبرگزاری فرانسه به نقل از مقامهای یمنی پا را فراتر گذاشت: صدها نیروی سوری در دو سوی مرز مستقرند و تا ۳٬۰۰۰ — و حتی ۱۰٬۰۰۰ — نفر دیگر اعزام میشوند، و برخی از آنان هدایت عملیات پهپادی علیه حوثیها را بر عهده دارند. چارلز لیستر، مدیر برنامهٔ سوریهٔ مؤسسهٔ خاورمیانه، این ارقام را رد کرد: نیروهای وزارت دفاع سوریه در عربستاناند، اما در نقشهای مشاوره و لجستیک، بهویژه پهپاد، ترابری و شناسایی — «نیروی رزمی نیستند؛ این مصالحه بود» — The Jerusalem Post.
🔎 ارقام «هزاران نیروی سوری» تنها بر منابع یمنی خبرگزاری فرانسه متکی است و تحلیلگران آن را اغراقآمیز میدانند؛ آنچه رویترز تأیید کرده، اعزام شمار محدودی مستشار و نیروی آموزشی است. نمادین بودن ماجرا اما روشن است: سوریهای که تا دسامبر ۲۰۲۴ پایگاه سپاه و حزبالله بود، اکنون در کنار ریاض با نیابتی دیگر رژیم میجنگد.
فشار بر عربستان ادامه دارد: به گزارش روزنامهٔ شرق، حملات پهپادی حوثیها به جده و ریاض به توقف موقت پروازها در فرودگاههای سعودی انجامید، و به گزارش دویچهوله فارسی، مقامهای سعودی روز دوشنبه — یک روز پس از حمله به منطقهٔ مالی ریاض — هشدار کوتاهمدت «تهدید هوایی» برای پایتخت صادر کردند. این دو مورد را روزنامهٔ شرق و دویچهوله فارسی گزارش کردهاند و بیستون نتوانسته آنها را مستقلاً تأیید کند.
واشنگتن: هزینهٔ سیاسی جنگ
شکست تاریخی جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، جنگ ایران را به پروندهای داخلی در واشنگتن بدل کرده است. به گزارش اکسیوس (به نقل جروزالم پست)، نمایندهٔ جمهوریخواه توماس مسی این هفته طرح دوحزبی استیضاح پیت هگست را ارائه میکند و منابع جمهوریخواه میگویند انگیزهٔ حمایتشان «نحوهٔ ادارهٔ جنگ ایران» است — The Jerusalem Post، بهنقل از Axios؛ حکیم جفریز گفت «قاطعانه» به استیضاح رأی میدهد و به گزارش واشنگتن پست، دموکراتها در کنگرهٔ تازه جنگ ایران، کاهش بودجهٔ مدیکید و تعرفهها را هدف میگیرند — The Washington Post. به نوشتهٔ د هیل، دموکراتها — با کمک برخی جمهوریخواهان — برای قطع بودجهٔ جنگ ایران در کنگرهٔ آینده نقشه میکشند — The Hill. کاخ سفید اما میگوید ترامپ در جنگ با رژیم «همهٔ برگها را در دست دارد» — Fox News.
خود ترامپ اکنون این پیوند را میپذیرد. به گزارش فاکس نیوز، او گفت با ارزیابی جیدی ونس که جنگ ایران به شکست جمهوریخواهان دامن زد «مخالف نیست» — Fox News — و دربارهٔ یادداشت انتقادی ونس گفت: «خیلیها از حرفهایش خوششان نیامد، اما من نه. حق با او بود» — RapidResponse47 (X). با این حال افزود ونس یک نکته را جا انداخته است: «اگر دوباره بود، آیا به ایران حمله میکردی؟… چون ما آن جنگ را بردیم» — New York Post. در حاشیهٔ همین فضا، به گزارش آسوشیتدپرس، یک پرواز اخراج پناهجویان ایرانی از آمریکا به گفتهٔ وکیلشان در آخرین لحظه لغو شد (گزارششده بامداد ۱۸ آبان) — AP News.
این فشار داخلی، زمان را برای هر دو طرف به متغیری کلیدی بدل کرده است: تهران با اولتیماتوم «دو روزه» میکوشد از ضعف سیاسی ترامپ امتیاز بگیرد، و کاخ سفید با «چند روز» مهلت به ونس و رساندن ناو سوم، نشان میدهد پنجرهٔ دیپلماسی بیپایان نیست.
فشار کنگره رو به افزایش است: یکی از دموکراتهای ارشد مجلس نمایندگان نیز به گزارش یاهو نیوز از استیضاح هگست حمایت کرد — Yahoo News. ترامپ به گزارش JNS افزون بر مخالفت با جنگ ایران، «بیزاری از اسرائیل» را هم از عوامل شکست جمهوریخواهان برشمرد — JNS — و در عین حال از تصمیم خود برای جنگ دفاع کرد — Yahoo. سارا هاکبی سندرز، فرماندار آرکانزاس، در یادداشتی برای یواسای تودی نوشت ترامپ با حمله به ایران «تصمیم درستی گرفت» — USA Today.
اسرائیل: آیزنکوت، قطع کمک آمریکا و «کارمان با ایران تمام نشده»
نتانیاهو از همهٔ احزاب صهیونیست مخالف خواست برای تشکیل دولت وحدت به او بپیوندند و گفت نمیتوان با «حامیان حماس» دولت تشکیل داد؛ همزمان گزارش شده است لیبرمن و آیزنکوت بر سر تعیین رئیس کنست به توافق رسیدهاند — The Jerusalem Post.
در اسرائیل، گادی آیزنکوت از شنبه شب مأموریت تشکیل دولت را در دست دارد — ۲۸ روز فرصت، قابل تمدید تا ۱۴ روز دیگر — و دولت نتانیاهو تا آن زمان انتقالی است — Jerusalem Post. مسیر او ناهموار است: آویگدور لیبرمن دولت اقلیتِ متکی به احزاب عرب را رد کرده و یوعاز هندل هشدار داد اسرائیل ممکن است «از هم بپاشد»، در حالی که اردوگاه مخالف نتانیاهو پیشنویس مصالحهای را بررسی میکند — The Jerusalem Post.
همزمان، به گزارش جروزالم پست، دستگاه دفاعی اسرائیل از قطع زودهنگام کمک نظامی آمریکا به دستور ترامپ «غافلگیر» شده و هنوز پیامدهای آن بر خرید تسلیحات روشن نیست — The Jerusalem Post. پیام اورشلیم به تهران اما تغییر نکرده: مقامهای اسرائیلی هشدار دادهاند «کارمان با ایران تمام نشده است» — Yahoo. دنی دنون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، نیز خطاب به نمایندهٔ رژیم گفت: «تو ترسویی و رهبرانت ترسوهایی هستند که زیر زمین پنهان شدهاند»، و به مردم ایران وعده داد «بهزودی کشورتان را پس میگیرید» — The Jerusalem Post.
در حاشیهٔ صحنهٔ سیاسی اسرائیل، ترامپ گفت آیزنکوت و نتانیاهو «سیاستها و دیدگاههای مشابهی دارند» و «هر دو قویاً از کاری که من میکنم حمایت میکنند» — IsraelWarRoom (X) — و به تحلیل جروزالم پست، مقامهای لیکود در حالی که احزاب حریدی پیوستن به دولت آیزنکوت را سنجیدهاند «به معجزه امید بستهاند» — The Jerusalem Post. یک هواپیمای وزارت دفاع روسیه متعلق به یگان پروازی ۲۲۳ — که آمریکا آن را به جابهجایی نیروهای واگنر متهم و تحریم کرده — شامگاه یکشنبه از پایگاه چکالوفسکی مسکو در فرودگاه بنگوریون نشست؛ هدف سفر اعلام نشده است — The Jerusalem Post. در جبههٔ شمالی نیز رسانههای عربی از حملات هوایی به القنطره و کفرتبنیت در جنوب لبنان خبر دادند — IsraelWarRoom (X).
درون ایران: اعدام، اعتراف اجباری و کشوری زیر سیل و تحریم
به گزارش ایرانوایر، یک مقام بودجهای رژیم هشدار داده است بودجهٔ سال آینده با سناریوی درآمد نفتی صفر ممکن است بدترین بودجه از زمان ملی شدن صنعت نفت باشد. بازنشستگان مخابرات تهران امروز در اعتراض به گرانی و حقوق پایین تجمع کردند، و به ارزیابی FDD، دستگاه سرکوب رژیم با وجود ضربههای جنگ همچنان حدود ۱۹۰ هزار نیروی سپاه، ۹۰ هزار بسیجی فعال و ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نیروی فراجا در اختیار دارد — FDD.
بامداد یکشنبه، رژیم حسن دیوبند، حمید کاظمی و رضا زنگنه را که در خیزش ۲۸ و ۲۹ دیماه در کرج بازداشت شده بودند اعدام کرد؛ دادگاه انقلاب کرج آنان را به «ناآرامیهای مسلحانه به هدایت اسرائیل و آمریکا» محکوم کرده بود — UPI، New York Post. ساعاتی بعد، هویت سه معترض مشهدی محکوم به اعدام، از جمله ابوالفضل صداقت ۲۰ ساله، تأیید شد. ابعاد این موج اما بسیار بزرگتر است: مرضیه محبی، وکیل حقوق بشر اهل مشهد، به ایرانوایر گفت دستکم ۲۰ نفر در مشهد به اعدام محکوم شدهاند که حکم نیمی از آنان قطعی شده است؛ بیشتر پروندهها به «پروندهٔ شاندیز» (آتش زدن یک دارالقرآن که به گفتهٔ شاهدان کار خود نیروهای امنیتی بوده) و بازداشتهای محلهٔ فقیرنشین طبرسی برمیگردد. حکم مهدی ظریف ۲۰ ساله و حسین رسولینژاد، پدر دو فرزند، در دیوان عالی تأیید و برای اجرا ارسال شده است — IranWire.
🔎 روایت اتهامها روایت قوهٔ قضاییهٔ رژیم است؛ دادگاههای انقلاب در پروندههای خیزش دیماه بارها به اعترافات اجباری و محرومیت متهمان از وکیل منتخب متهم شدهاند.
همین الگو در پروندهٔ امیرحسین موسوی، فعال شبکهٔ ایکس معروف به «جیمز بیدین» و محکوم به اعدام، تکرار میشود:
@IranIntlbrk — ۱۷ آبان، ۲۱:۳۳
ثریا طالبی، مادر امیرحسین موسوی، فعال شبکه ایکس معروف به «جیمز بیدین»، که به اعدام محکوم شده است، در گفتوگو با امتداد گفت فرزندش پس از ۱۷۶ روز حبس انفرادی در بند ۲۰۹ زندان اوین، تحت فشار و تهدید به ضبط اعترافات تلویزیونی وادار شده است.
زندگی روزمره زیر فشار جنگ، تحریم و ناکارآمدی است. سیل و توفان در چند استان دستکم ۴ کشته و ۱۱ زخمی برجا گذاشت — Iran International؛ مدارس مازندران و گلستان غیرحضوری شدند، جادهٔ کرج–چالوس بسته شد و رعد و برق برق ۲۹ روستای خراسان شمالی را قطع کرد. در اقتصاد جنگ، دولت قیمت لاستیک و روغن موتور خودروهای سبک را آزاد کرد، ۱۵ میلیون نفر هنوز در طرح کالابرگ ثبتنام نکردهاند، و وزیر نفت سرپرست مردم را به کارزار صرفهجویی «۱۸ تا ۲۰ درجه» فراخواند — نشانهای از کمبود انرژی در آستانهٔ زمستان. عمق بحران را خود مقامهای رژیم تأیید میکنند: علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، گفت «بیش از ۱۰ درصد جمعیت کشور، یعنی حدود ۸ میلیون نفر، در فقر شدید و سوءتغذیه به سر میبرند و تا ۵۰ میلیون نفر دیگر در چرخهٔ دشواری دسترسی به اقلام اساسی غذایی گرفتارند.» — به نقل بهنام بنطالبلو (X) از FDD. پزشکیان نیز دستور توقف پاداش مدیران شرکتهای دولتی زیانده را داد.
سیل دامنهٔ گستردهتری یافته است: جادهٔ کرج–چالوس بسته شد، هلال احمر از نجات ۱۲۵ نفر گرفتار در خودروها خبر داد، ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال ورود سیلاب به معابر بوشهر را نشان میدهد، هشدار نارنجی برای ۸ استان و قرمز برای مناطق کوهستانی گلستان صادر شده، و سخنگوی شهرداری تهران مدعی شد فیلم آبگرفتگی متروی تهران «ساختهٔ هوش مصنوعی» است. رژیم پیش از جنگ هم اقتصاد را فرسوده بود: رئیس کمیسیون ویژهٔ حمایت از تولید مجلس (به نقل تسنیم) سود از دست رفتهٔ تولید بر اثر قطعی گاز و برق را در شش ماه نخست ۱۴۰۴ حدود ۳۲۰ همت و تورم بخش تولید را حدود ۱۰۲ درصد اعلام کرد.
به گزارش الجزیره، رژیم زیر سایهٔ تهدید حملات آمریکا کنترلهای امنیتی داخلی را تشدید کرده است — Al Jazeera. در جبههٔ دیپلماتیک شمالی، وزارت خارجهٔ رژیم به اعلام ۱۴ شهروند ایرانی بهعنوان «عنصر نامطلوب» از سوی آذربایجان اعتراض کرد — نشانهای از تنش با باکو همزمان با گسترش «دروازهٔ آهنین» به مرزهای شمالی.
در اروپا، شاهزاده رضا پهلوی پس از دریافت «جایزهٔ آزادی ۲۰۲۶» بنیاد فریدریش ناومان در فرانکفورت به امانت از سوی ملت ایران، از پارلمان اروپا خواست: «اروپا هرگز نباید جمهوری اسلامی را عادیسازی کند؛ فشار حداکثری بر رژیم و حمایت حداکثری از مردم، بهویژه دسترسی امن به اینترنت، راه پیش روست» — PahlaviComms (X). دفتر شاهزاده از پدرو فرازائو و آنتونیو تانگر کوریا، نمایندگان پارلمان اروپا، که در فرانکفورت در کنار او با خانوادههای جانباختگان سرکوب رژیم دیدار کردند، قدردانی کرد — PahlaviComms (X)؛ ایرانیان حاضر نیز به پاس محافظت پلیس آلمان از این دیدار به مأموران گل هدیه دادند — visegrad24 (X). دادستانهای اسپانیا نیز رژیم را به تلاش برای ترور یک سیاستمدار راستگرای اسپانیایی مرتبط دانستند — The Independent.
در فرانکفورت، بیژن جیرسرایی، رئیس کمیتهٔ سیاست خارجی حزب دموکرات آزاد آلمان، در مراسم اهدای «جایزهٔ آزادی ۲۰۲۶» گفت آیندهٔ ایران «نه در برلین و واشنگتن، بلکه به دست خود مردم ایران» تعیین میشود: «اگر وقت بگذاریم و گوش بدهیم، یک نام را بارها و بارها خواهیم شنید، نام رضا پهلوی» — PahlaviComms (X).
دربارهٔ این گزارش
این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۱۸ آبان ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت بهروزرسانی (۵ بازنویسی کامل و ۷ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تکمنبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.