خلاصهٔ اجرایی — عصر یکشنبه ۱۲ مهر، جنگ نیابتی جمهوری اسلامی در یمن به نبردی تمام‌عیار بدل شد و تهران در هرمز سقف خواسته‌هایش را بالاتر برد. رشاد العلیمی، رئیس شورای ریاست‌جمهوری یمن، آغاز عملیات بازپس‌گیری خاک کشور از حوثی‌ها را اعلام کرد—عربستان در آسمان، نیروهای یمنی روی زمین—و به گزارش آکسیوس آمریکا ممکن است برای بازپس‌گیری باب‌المندب به آن بپیوندد. حوثی‌ها مدعی حمله به تأسیسات آرامکو در ریاض و خریص شدند و تصاویر ماهوارهٔ لندست، به تحلیل یک حساب اوسینت، تخریب چند مخزن ذخیرهٔ نفت در پالایشگاه ریاض را نشان می‌دهد. در هرمز، قالیباف بازگشایی را به «هفت شرط» و بقائی امنیت تنگه را به رفع تحریم‌هایی که آمریکا در این مدت اعمال کرده گره زد؛ بقائی گفت ماندن در NPT «فعلاً» است، نفتکش‌های بیشتری در منطقه هدف قرار گرفتند و قطر پیشنهادهایی برای پرکردن شکاف تهران و واشنگتن داده است. واشنگتن از «راه سخت» می‌گوید، به گزارش اکسیوس دو دیپلمات ایرانی را از نیویورک بیرون کرد و نتانیاهو دریا را «میدان نبرد بین‌المللی» خواند. پروندهٔ فلای‌دبی روشن‌تر شد: به گزارش کوریره‌دلاسرا به نقل اطلاعات اسرائیل، کمک‌خلبان قصد داشت خلبان را بی‌صدا بکشد و هواپیما را به تل‌آویو بکوبد؛ اسرائیل او را «گرگ تنها» می‌داند. در داخل، دلار از ۲۷۰ هزار تومان گذشت، شاخص بورس حدود ۲۵ هزار واحد افت کرد، صنعت برق از خاموشی‌های زمستان هشدار داد و به گزارش نیویورک تایمز بالاترین مقام امنیتی حکومت از «بحران اقتصادی وخیم» سخن گفت. سرکوب ادامه دارد: علیرضا سپاهی، معترض ۲۵ ساله، در خطر اعدام قریب‌الوقوع است، ستاد کل خیزش دی‌ماه را «کودتا» خواند و تخریب زندان گوهردشت—کانون کشتار ۶۷—کامل شد؛ در همان حال شعار «جاوید شاه» بر دیوارهای بابلسر نقش بست.

تازه‌ترین‌ها

⚠️ آمار رسانهٔ حکومتی که از قول حوثی‌ها نقل می‌شود؛ ریاض و ائتلاف آن را تأیید نکرده‌اند.

⚠️ فارس خود تصریح کرده هنوز خبر رسمی دربارهٔ علت این صداها منتشر نشده و تعبیر «کشتی متخلف» روایت حکومتی است؛ این گزارش با ادعای پیشین انفجار در نزدیکی قشم (۲۱:۰۵) همسوست اما هنوز UKMTO یا منبع رسمی دیگری آن را تأیید نکرده است.

⚠️ ادعای یک حساب اوسینت؛ فارس اندکی بعد از شنیده‌شدن صدای انفجار «از سمت دریا» در قشم و سیریک خبر داد و آن را احتمالاً مربوط به شلیک تیر هشدار دانست (۲۱:۴۴)، اما منشأ و ماهیت انفجار را هیچ منبع رسمی تأیید نکرده است.

⚠️ ادعا تنها از تسنیم، رسانهٔ وابسته به سپاه، است و تأیید مستقل ندارد؛ پیشروی حوثی‌ها در ارتفاعات نزدیک تعز پیش‌تر گزارش شده بود، اما ورود به خود شهر را منبعی بی‌طرف تأیید نکرده و بی‌بی‌سی همان روز نوشت تعز همچنان در کنترل دولت است، هرچند به نقل خبرگزاری فرانسه حوثی‌ها جادهٔ تعز–عدن را بریده و شهر را عملاً محاصره کرده‌اند.

🔎 این روایت با گزارش پیشین کوریره‌دلاسرا (کوبیدن هواپیما به برج‌های تل‌آویو) تفاوت دارد؛ هیچ‌یک از دو روایت هنوز از سوی مقام‌های رسمی تأیید نشده است.

هرمز: شرط‌های تازهٔ تهران و نفتکشی که هدف گرفته شد

جمهوری اسلامی یکشنبه بستن آبراه بین‌المللی را رسماً به پیش‌شرط مذاکره بدل کرد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، به گزارش رویترز گفت تنگهٔ هرمز تا برآورده‌شدن شرط‌های تهران بازگشایی نخواهد شد؛ به نوشتهٔ تایمز آو اسرائیل، او از «هفت شرط» بر پایهٔ تفاهم‌نامهٔ اسلام‌آباد سخن گفت. به گزارش همشهری آنلاین، قالیباف در نطق پیش از دستور مدعی شد ارکان دکترین امنیت ملی اسرائیل «فروپاشیده و با هیچ عملیات یا بودجه‌ای قابل بازسازی نیست»، راهبرد تهران را «هم می‌جنگیم و هم مذاکره می‌کنیم» خواند و وعده داد دشمن را با «شگفتی‌های جدید» نظامی روبه‌رو کند.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، در نشست هفتگی‌اش، به گزارش آفتاب‌نیوز، سقف خواسته‌ها را بالاتر برد: امنیت هرمز مستلزم «گام‌های مشخص» از سوی آمریکاست، از جمله توقف اخلال در دریانوردی تجاری ایران و «اقدامات مداخله‌جویانه»، و رفع تحریم‌هایی که آمریکا در این مدت اعمال کرده است. او تأیید کرد تهران پاسخ خود به پیشنهاد متقابل آمریکا دربارهٔ طرح هرمز را از مسیر میانجی قطری در دوحه فرستاده، اما گفت پیشنهاد آمریکا شبیه مواضع پیشین است و بحث را به پروندهٔ هسته‌ای می‌کشاند، در حالی که تمرکز تهران بر تنگه است. بقائی گزارش‌هایی را که می‌گفت تهران با بازگشت بازرسان آژانس در ازای کاهش تحریم‌ها موافقت کرده، رد کرد و افزود آمریکایی‌ها «به‌خوبی می‌دانند» طرف مذاکره‌شان در ایران کیست—پاسخی به ادعای ترامپ.

در همین ساعات، به گزارش UKMTO (UKMTO (از طریق میدل‌ایست‌آی)، سی‌ان‌بی‌سی)، یک نفتکش در تنگهٔ هرمز با پرتابه‌ای ناشناس هدف قرار گرفت و موتورخانهٔ آن آسیب دید؛ خدمه سالم‌اند و آلودگی زیست‌محیطی گزارش نشده است. پیش‌تر نیز حوثی‌ها، به گزارش زندهٔ ایندیپندنت، مدعی حملهٔ موشکی و پهپادی به تأسیسات آرامکو در ریاض شده بودند.

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی — گزارش هدف‌گرفتن نفتکش را تنها از مسیر بازتاب اطلاعیهٔ UKMTO در رسانه‌ها (از جمله میدل‌ایست‌آی و سی‌ان‌بی‌سی) دیدیم و متن خود اطلاعیه را مستقلاً نیافتیم؛ نام، پرچم کشتی و منشأ پرتابه اعلام نشده و هیچ طرفی مسئولیت را نپذیرفته است. ادعای حوثی‌ها دربارهٔ حمله به تأسیسات آرامکو در ریاض نیز تأیید مستقل ندارد و مقام‌های سعودی دربارهٔ آن اظهارنظر نکرده‌اند.

به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، نفتکش‌های بیشتری در خاورمیانه هدف قرار گرفته‌اند، هم‌زمان با تکرار شرط‌های تهران برای بازگشایی تنگه. اوپک‌پلاس نیز به گزارش یاهو فایننس بار دیگر سقف تولید را ثابت نگه داشت، چون جنگ صادرات خلیج فارس را مختل کرده است. هزینهٔ زیست‌محیطی نیز آشکار می‌شود: پژوهشی که جروزالم‌پست بازتاب داد، می‌گوید حمله به زیرساخت‌های نفتی، حیات دریایی خلیج فارس را به خطر انداخته است.

در سوی دیپلماتیک، به گزارش الجزیره (الجزیره (از طریق دیدارنیوز، به نقل ایسنا))، قطر پیشنهادهایی برای پرکردن شکاف‌های مذاکراتی ایران و آمریکا ارائه کرده است. بنیامین نتانیاهو در بازدید از پایگاه دریایی اشدود، به گزارش صدای آمریکا، گفت حوزهٔ دریایی «در تنگهٔ هرمز و باب‌المندب» عملاً به «میدان نبرد بین‌المللی» بدل شده و اسرائیل توان نبرد روی آب و زیر آب را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد؛ ششمین زیردریایی اسرائیل، «آی‌ان‌اس دراکون»، به‌تازگی وارد شده و کاتس آن را «پیامی به جمهوری اسلامی» خوانده بود.

با این همه، اهرم تهران بر تنگه در حال فرسایش است. تحلیلی که فارکس‌فکتوری بازنشر کرد، از همین روند می‌گوید و شواهد میدانی هم آن را تأیید می‌کند: به گزارش بلومبرگ (بلومبرگ (از طریق اکو ایران))، شرکت دولتی نفتکش‌های عراق برای نخستین بار در چند دهه محموله‌ای دو میلیون بشکه‌ای نفت خام را با یک نفتکش غول‌پیکر (VLCC) خود از تنگه عبور داده است، و هگست، به گزارش میدل‌ایست‌آی، مدعی است محاصرهٔ آمریکا «آهنین» است و عبور از تنگه «تقریباً هر شب در سطح پیش از جنگ» جریان دارد. الجزایر نیز، به گزارش تسنیم، پیشنهاد میانجی‌گری در پروندهٔ هرمز داده و رئیس‌جمهورش، عبدالمجید تبون (Abdelmadjid Tebboune)، گفته کشتی‌های الجزایری بدون مشکل از این مسیر عبور می‌کنند—هم‌زمان با حملهٔ تند به امارات که به گفتهٔ او «از شورشیان و مزدوران حمایت می‌کند».

واشنگتن: «راه آسان یا راه سخت»

پیت هگست شنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران، به گزارش جروزالم‌پست، پیام دولت ترامپ را این‌گونه خلاصه کرد: «ایران هرگز، هرگز، هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت. پرزیدنت ترامپ مصمم است. اگر گمان کنند او جدی نیست، به زیانشان خواهد بود». او افزود: «اکنون لحظه‌ای است که می‌توانند—بی‌آن‌که اهرمی داشته باشند—آن را کنار بگذارند، یا شاید ناچار شود از راه سخت اتفاق بیفتد». هگست از پاسخ به این پرسش که آیا ناو هواپیمابر سوم به منطقه اعزام می‌شود سر باز زد—«پرسش منصفانه‌ای است، اما هرگز پاسخش را نمی‌دهم»—و جدول زمانی پایان عملیات را به ترامپ واگذار کرد.

وزیر جنگ آمریکا پذیرفت که تهران می‌کوشد زیرساخت نظامی‌اش را بازسازی کند، اما گفت آنچه در عملیات «خشم حماسی» نابود شد همان «ریتئون‌ها، بوئینگ‌ها، لاکهیدها و نورثروپ‌گرامن‌های» جمهوری اسلامی بود و بازسازی «بسیار کند و بسیار ناامیدکننده» است. دربارهٔ هرمز گفت محاصرهٔ آمریکا «آهنین» است: «کنترل تنگه برایشان سخت است وقتی نیروی دریایی ندارند، قایق تندرو ندارند و نیروی هوایی ندارند… ما آن را کنترل می‌کنیم». به نقل علی‌حسین قاضی‌زاده، روزنامه‌نگار (X/@Alighazizade)، هگست همچنین گفت آمریکا بر حریم هوایی ایران مسلط است و این «ابتدای مسیری است که انتهایش منطقهٔ پرواز ممنوع است».

ترامپ هم در سخنانی که فاکس‌نیوز پخش کرد (فاکس‌نیوز در یوتیوب) همین دوگانه را تکرار کرد: ایران می‌تواند این کار را «از راه آسان یا از راه سخت» انجام دهد. ایران اینترنشنال می‌نویسد رئیس‌جمهور آمریکا تصمیم دربارهٔ ایران را با «همهٔ گزینه‌ها» روی میز می‌سنجد. با این حال ترامپ شنبه هنگام ترک کاخ سفید برای گردهمایی انتخاباتی در اوهایو، به گزارش آناتولی، گفت ایران «عملاً» از هرگونه برنامه برای سلاح هسته‌ای دست کشیده است، و در خود گردهمایی، به گزارش همشهری آنلاین، گفت داشتن رابطهٔ خوب با کیم جونگ اون که به گفتهٔ او «۱۱۲ موشک هسته‌ای» دارد خوب است، «اما این تفاوت را در نظر بگیرید؛ ایران هرگز موشک هسته‌ای نخواهد داشت». الجزیره نیز در پوشش زندهٔ خود، هشدار ترامپ به تهران دربارهٔ «راه سخت» را تیتر کرده است.

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی — نقل‌قول‌های هگست از گزارش مفصل جروزالم‌پست است. ادعای «دست‌کشیدن عملی» ایران از برنامهٔ سلاح هسته‌ای در متن آناتولی آمده و ترامپ آن را هنگام ترک کاخ سفید، پیش از گردهمایی اوهایو، گفته است؛ متن کامل سخنرانی اوهایو را ندیده‌ایم؛ این ادعا با تهدید هم‌زمان هگست و با تقویت حضور نظامی آمریکا در تناقض است و احتمالاً بیش از آن‌که ارزیابی اطلاعاتی باشد، روایت انتخاباتی پیروزی است.

اخراج دو دیپلمات ایرانی از نیویورک. به گزارش اکسیوس، دو عضو هیئت ایران در مجمع عمومی سازمان ملل که با وجود دستور وزارت خارجهٔ آمریکا برای خروج کل هیئت در نیویورک مانده بودند، شنبه «بیرون انداخته شدند». یک مقام آمریکایی گفت: «وزیر روبیو شوخی ندارد». یکی جمعه‌شب و دیگری صبح شنبه خاک آمریکا را ترک کرد. اکسیوس این را نشانهٔ بن‌بست تلاش‌های دیپلماتیک و بالارفتن چشم‌انداز ازسرگیری نبرد می‌داند.

⚠️ اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، در نشست خبری یکشنبه به گزارش مهر ادعای اخراج را «کذب محض» و «دستاوردسازی با دروغ» خواند و گفت آمریکا پس از ناکامی در «القای انزوای ایران» به «خبرسازی‌های سخیف» روی آورده است؛ اما پذیرفت که یکی از دیپلمات‌ها که قرار بود در نیویورک بماند «به خاطر فشارهایی که وارد کردند» نیویورک را ترک کرد. عراقچی نیز، به گزارش ANI، در X نوشت همهٔ دیپلمات‌های حاضر در مجمع عمومی «جز یک نفر که زودتر رفت» طبق برنامه خارج شدند و افتخار به «اخراج» ساختگی را نشانهٔ «استیصال و شکست» خواند. این انکار در برابر روایت یک مقام آمریکایی به اکسیوس قرار دارد، نه اعلامیهٔ رسمی وزارت خارجهٔ آمریکا.

پاسخ دیپلماتیک تهران دوگانه است. عباس عراقچی به گزارش فرانس ۲۴ و تایمز آو اسرائیل به آمریکا پیام داد که جنگ «راه‌حل نظامی ندارد»؛ او در همین روز، به گزارش تسنیم، به هر اقدام نظامی وعدهٔ «پاسخ کوبنده‌تر» داد و از اروپا دربارهٔ «مشارکت مؤثر» در جنگ علیه ایران توضیح خواست. بقائی نیز به گزارش مهر گفت «طرف مقابل جدیتی برای استفاده از دیپلماسی ندارد». عراقچی به سفیران خارجی در تهران گفت اگر آمریکا دوباره سراغ گزینهٔ نظامی برود، ایران «آماده‌تر از قبل» است (جروزالم‌پست). به گزارش گلف‌نیوز، در حالی که ترامپ گام بعدی را می‌سنجد، پزشکیان از «جنگ اقتصادی» سخن گفته و مدعی است «سازوکار تازهٔ» دولت مانع رسیدن آن به هدفش شده است. لحن تندروها تندتر است: مهر به نقل یک فرماندهٔ ارشد سپاه نوشت آمریکا در صورت حملهٔ زمینی «قطعاً شکست می‌خورد»، ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، به گزارش ایسنا (از طریق عصر ایران) گفت «آمریکایی‌ها یا باید تسلیم دیپلمات‌های ما شوند یا باید تسلیم موشک‌های ایران شوند»، و سخنگوی ارتش از افزایش برد و سرعت موشک‌ها بر پایهٔ «درس‌های جنگ» خبر داد (تایمز اسرائیل).

پشتوانهٔ نظامی پیام‌های واشنگتن همچنان در حال تقویت است: به گزارش تسک‌اند‌پرپس، پنتاگون کمک‌هزینهٔ رزمی نیروهایش را افزایش داده، و اسپوکسمن-ریویو از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه می‌نویسد. ایران اینترنشنال نشست‌های امنیتی و انباشت نیرو را نشانهٔ سنجش «گام بعدی» واشنگتن می‌داند—در امتداد نشست سری کمپ دیوید که در گزارش دیروز آمد. در عین حال، چرخش ناوها ادامه دارد: به گزارش جروزالم‌پست، ناو هواپیمابر جرج اچ. دبلیو. بوش با حدود ۴٬۸۰۰ نفر خدمه پس از ماه‌ها مأموریت در دریای عرب برای استراحت شش‌روزه در پوکت تایلند لنگر انداخته است؛ یک ماه پیش ناو آبراهام لینکلن نیز پس از رکورد حضور پیاپی در دریا در بندر لم‌چابانگ تایلند پهلو گرفته بود.

بهنام بن‌طالبلو از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها (FDD)، در پاسخ به نیکلاس کریستوف که می‌گوید جنگ تندروها را تثبیت کرده، یادآوری کرد که تندروها پیش از جنگ هم بر رأس حکومت بودند:

@therealBehnamBT — ۱۲ مهر، ۱۰:۵۵

Yes, this conflict with the Islamic Republic is not going to be short, sharp, cheap, or easy. But that is a baked-in product of letting this threat fester and metastasize for so long. […] focusing on entrenching hardliners can make it sound like the pre-Feb 28 alternative in Iran was Switzerland, not Khamenei Sr.'s Islamic Republic which killed thousands of Iranian protestors on an absolutely unprecedented scale and manner…

ترجمه: آری، این نبرد با جمهوری اسلامی کوتاه، سریع، ارزان یا آسان نخواهد بود؛ اما این پیامد ناگزیرِ رهاکردن این تهدید برای مدتی چنین طولانی است. […] تمرکز بر «تثبیت تندروها» این تصور را می‌سازد که بدیل پیش از ۹ اسفند در ایران سوئیس بود، نه جمهوری اسلامیِ خامنه‌ای پدر که هزاران معترض ایرانی را در ابعاد و شیوه‌ای یکسره بی‌سابقه کشت.

مشاهده در X

در جبههٔ داخلی آمریکا نخستین ترک‌ها در صف جمهوری‌خواهان پیداست: به گزارش سی‌ان‌ان، اشلی هینسون، نامزد جمهوری‌خواه سنا در آیووا، از موضع ترامپ در قبال جنگ ایران فاصله گرفته است. به گزارش بلومبرگ، وزیر خزانه‌داری استرالیا نیز جنگ را برای اقتصاد «فاجعه» خواند. در سوی دیگر، تریتا پارسی، معاون اجرایی اندیشکدهٔ کوئینسی و رئیس پیشین نایاک، به سایت «انتخاب» گفت «برآیند تحولات می‌گوید احتمال جنگ بیشتر است تا توافق» (انتخاب).

تهران و همسایگان: تهدید، NPT و «کمیتهٔ شش‌نفره»

نشست خبری بقائی، فهرستی از هشدارها به منطقه بود. او به کشورهایی که خاک یا تأسیساتشان را در اختیار آمریکا و اسرائیل گذاشته‌اند گفت اگر حمله‌ای دوباره از سرزمینشان آغاز شود، «قطعاً به شیوهٔ متفاوتی پاسخ داده خواهد شد» (اکو ایران). از کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس خواست «لفاظی ضدایرانی» و ادعاهای ارضی—به‌ویژه ادعای امارات بر جزایر سه‌گانه—را کنار بگذارند و «مهم‌ترین نشانهٔ حسن‌نیت» را پایان حضور نظامی آمریکا در منطقه خواند. او هم‌زمان اعلام کرد گفت‌وگوها در حاشیهٔ مجمع عمومی به آزادی شماری از زندانیان ایرانی در امارات انجامیده است (مهر، تسنیم).

NPT «فعلاً». صریح‌ترین بخش سخنان بقائی دربارهٔ پیمان منع گسترش بود: به گفتهٔ او، ایران که از ۱۹۷۰ عضو پیمان و «کاملاً به تعهدات خود پایبند» بوده، «به بدترین وجه مورد تعرض نظامی قرار گرفته»، دانشمندانش ترور شده‌اند و تأسیسات هسته‌ای‌اش هدف حمله بوده است؛ بحث خروج از پیمان به گفتهٔ او «بسیار جدی» است و «در محافل سیاسی و نخبگی ایران مطرح است»؛ وزارت خارجه «تابع تصمیم نهادهای ذی‌صلاح کشور» است، اما «فعلاً» ایران عضو NPT است (اکو ایران، مهر). دربارهٔ پیشنهاد روسیه برای تحویل گرفتن اورانیوم ۶۰ درصد ایران، گفت تهران پیشنهادها را می‌شنود و هر تحولی در پروندهٔ هسته‌ای را با مسکو و پکن هماهنگ می‌کند و در نهایت «بر اساس منافع خود» تصمیم می‌گیرد (تسنیم). بقائی همچنین در پاسخ به پرسشی دربارهٔ اشارهٔ پزشکیان به کمیته‌ای شش‌نفره توضیح داد این کمیته، که بخشی از شورای عالی امنیت ملی است و وزیر خارجه از اعضای آن است، «از چند ماه قبل» مسئولیت «رسیدگی متمرکز به موضوعات مرتبط با مذاکرات» را بر عهده دارد (اکو ایران، مهر).

⚠️ تهدید ضمنی به خروج از NPT در کنار شرط «رفع تحریم‌ها» برای هرمز، همان الگوی گروگان‌گیری است که جمهوری اسلامی در سال‌های گذشته بارها به کار برده؛ تأکید دوباره بر «کمیتهٔ شش‌نفره» نیز پیامی است به واشنگتن که تصمیم هسته‌ای در دست دستگاه امنیتی است، نه دیپلمات‌ها.

بقائی اعلام کرد سفیر بریتانیا روز پنجشنبه به‌خاطر آنچه «مشارکت» لندن در «اقدام خصمانه» علیه ایران—در اختیار گذاشتن پایگاه‌ها برای حمله به ایران—خواند به وزارت خارجه احضار شده است (مهر)، و اتهام‌های بریتانیا دربارهٔ فیرفورد و پروندهٔ فلای‌دبی را «عملیات پرچم دروغین» خواند که «حتی کودکان پیش‌دبستانی» آن را می‌فهمند (تسنیم). تسنیم همچنین از درخواست تهران از همسایگان برای جلوگیری از «بهره‌برداری» آمریکا و اسرائیل از خاکشان خبر داد. به گزارش نیویورک‌تایمز (از طریق فرارو)، مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی معتقدند عملیات فیرفورد «با ایران یا یک ستاد نظامی جداگانه در تهران» مرتبط است؛ علی‌حسین قاضی‌زاده، روزنامه‌نگار، این گزارش را به‌صورت بررسی پیوند پرونده با سپاه پاسداران بازنشر کرد (X/@Alighazizade).

🔎 متن اصلی نیویورک‌تایمز را خودمان ندیدیم و به بازگردان فرارو تکیه کردیم؛ در این روایت نام «سپاه» صریحاً نیامده و از «ایران یا یک ستاد نظامی جداگانه در تهران» سخن رفته است؛ مظنونان این پرونده با وثیقه آزاد شده‌اند و هنوز اتهامی رسمی علیه دولت ایران مطرح نشده است.

نگرانی از «جنگ سایه» به قارهٔ اروپا رسیده است. به گزارش نیویورک تایمز به نقل یک مقام ارشد آمریکایی که جروزالم‌پست بازتاب داد، اسرائیل به آلمان دربارهٔ افزایش خطر حمله به پایگاه‌های آمریکایی رامشتاین و اشپانگدالم هشدار داده است؛ اطلاعات نیمهٔ سپتامبر از احتمال حملهٔ نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، از جمله با پهپاد، به تأسیسات آمریکا در اروپا و فیرفورد حکایت داشت. نتانیاهو به دیلی‌میل گفت اطلاعات اسرائیل به خنثی‌شدن حمله به فیرفورد کمک کرد و دولت بریتانیا را به «رفتار مانند یک دولت یاغی» متهم کرد. به گزارش نشنال، دو تبعهٔ ایرانی به اتهام توطئه برای حمله به یهودیان منچستر با بمب دست‌ساز در دادگاهی در انگلستان حاضر شدند (پرونده‌ای جدا از فیرفورد)، و کارشناسان به فاکس‌نیوز هشدار دادند تهران ممکن است این جنگ سایه را به مسیری خطرناک‌تر بکشاند.

در عراق، بقائی خروج نیروهای آمریکایی را «نشان‌دهندهٔ شکست آمریکا» خواند و از ازسرگیری پروازهای ایران و عراق خبر داد؛ ممنوعیت آمریکا برای پروازهای ایرانی را «نقض حقوق بین‌الملل» دانست و گفت با دیگر کشورها «به‌صورت جدی در حال رایزنی» است تا این اقدام آمریکا بر تردد هوایی اثر نگذارد (مهر، اکو ایران). دی‌پی‌ای (از طریق یاهو) نیز از ازسرگیری پروازها میان یک شهر زیارتی عراق و ایران گزارش داد. هم‌زمان گزارش شده است که المیادین به نقل «منبعی در مقاومت اسلامی عراق» مدعی شد پهپادهای MQ-9 آمریکا در ۴۸ ساعت گذشته چهار بار حریم هوایی عراق را نقض کرده‌اند؛ بیستون نتوانسته این ادعا را مستقلاً تأیید کند. به گزارش مهر، نخستین پرواز مشهد–نجف از زمان اعمال محدودیت‌های دولت عراق برای عصر یکشنبه ۱۲ مهر (ساعت ۱۸:۴۰) برنامه‌ریزی شد.

اما نمادهای خروج آمریکا خوشایند بغداد نیست. چند روز پس از خروج نیروهای آمریکایی، تصاویری از عبور خودروهای حشد الشعبی از روی پرچم آمریکا منتشر شد؛ جو ویلسون، نمایندهٔ کنگره، نوشت «اگر مدرک دیگری لازم بود که عراق یک استان ایران است…» (جروزالم‌پست). نخست‌وزیر عراق دستور تحقیق صادر کرد (نشنال). رونن زیدل، کارشناس عراق در مرکز موشه دایان، به جروزالم‌پست گفت شبه‌نظامیان خروج آمریکا را «پیروزی ناتمام» می‌دانند و به خلع سلاح تن نمی‌دهند؛ مهلت خلع سلاح از ۳۰ سپتامبر به ۳۰ ژوئن عقب رفته و اهرم اصلی باقی‌ماندهٔ واشنگتن، درآمدهای نفتی عراق نزد فدرال رزرو است. عراقچی در همین حال گفت دیدارها با مقام‌های کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس «در فضایی دوستانه» برگزار شد و ایران «مسیر تازه‌ای در روابط با این کشورها» را آغاز کرده است (مهر)—همان کشورهایی که بقائی همان روز به «پاسخ متفاوت» تهدیدشان کرد.

یمن و باب‌المندب: جبهه‌ای که گسترش می‌یابد

جنگ بازپس‌گیری رسماً آغاز شد. رشاد العلیمی، رئیس شورای ریاست‌جمهوری یمن، در نطقی تلویزیونی آغاز عملیات نظامی برای بازپس‌گیری باقی‌ماندهٔ خاک کشور از حوثی‌های همسو با جمهوری اسلامی را اعلام کرد. به گفتهٔ مقام‌های منطقه‌ای و غربی به رویترز، عربستان نبرد هوایی و نیروهای یمنی نبرد زمینی را بر عهده دارند؛ سی‌ان‌ان آن را «حمله‌ای بزرگ» توصیف کرد. با این حال حوثی‌ها، که هفته‌ها پیش باب‌المندب را تصرف کردند، به گزارش جروزالم‌پست در ۴۸ ساعت گذشته در ارتفاعات راهبردی نزدیک تعز پیشروی کرده و به آخرین جادهٔ میان تعز و عدن نزدیک شده‌اند.

آرامکو زیر آتش. حوثی‌ها، به گزارش نیویورک تایمز، مدعی حمله با موشک بالستیک و پهپاد به تأسیسات آرامکو در ریاض—برای دومین بار در دو روز، پس از ادعای حملهٔ شنبه (الجزیره)—و خریص شدند؛ به گزارش رویترز (از طریق داون)، حوثی‌ها این حمله را تلافی حدود ۵۰ حملهٔ هوایی و موشکی ائتلاف در ۱۲ ساعت پیش از آن خواندند. تحلیلگر اوسینتِ EGYOSINT می‌گوید تصاویر لندست ویرانی مخازن پالایشگاه ریاض را نشان می‌دهد؛ گزارش شده است که سامانهٔ FIRMS ناسا نیز چند کانون حرارتی در خریص ثبت کرده، اما بیستون نه پستِ منبع این ادعا را یافت و نه توانسته آن را مستقلاً تأیید کند:

@EGYOSINT — ۱۲ مهر، ۱۸:۱۶

🛰🇸🇦 Landsat 8 satellite imagery captured today shows multiple oil storage tanks and pressure tanks at Saudi Aramco's Riyadh refinery destroyed by recent Houthi strikes.

ترجمه: تصاویر ماهوارهٔ لندست ۸ که امروز ثبت شده، نشان می‌دهد چند مخزن ذخیرهٔ نفت و مخزن تحت فشار در پالایشگاه آرامکو در ریاض بر اثر حملات اخیر حوثی‌ها نابود شده است.

مشاهده در X

همین حساب با تصاویر لندست نوشت که حملات روز گذشتهٔ (۱۱ مهر) نیروی هوایی سعودی به مجتمعی در صنعا اصابت کرده و یک انبار ظاهراً ویران شده است (X/@EGYOSINT).

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی — ریاض تا این لحظه خسارت به آرامکو را تأیید نکرده است. تفسیر تصاویر لندست (با تفکیک‌پذیری ۳۰ متر) از یک حساب اوسینت مستقل است، نه از نهادی رسمی یا خبرگزاری بزرگ؛ زمان دقیق آسیب (حملهٔ امروز یا حملهٔ پیشین به ریاض) نیز روشن نیست.

آمریکا شاید وارد شود. به گزارش جمعه (۱۰ مهر) آکسیوس به نقل مقام‌های آمریکایی، که جروزالم‌پست (به نقل از آکسیوس) بازتاب داد، واشنگتن ممکن است در صورت ناکامی حملهٔ زمینی گستردهٔ قریب‌الوقوع نیروهای یمنیِ مورد حمایت ریاض برای بازپس‌گیری باب‌المندب از حوثی‌ها، به این عملیات بپیوندد؛ عربستان در هفته‌های اخیر دو بار درخواست پشتیبانی هوایی آمریکا را کرده و پاسخ منفی گرفته بود. به گفتهٔ دیپلمات‌های غربی و یک مقام خلیجی به رویترز، که جروزالم‌پست (به نقل از رویترز) نقل کرد، ریاض به این نتیجه رسیده است که تا زمانی که حوثی‌ها باب‌المندب را در دست دارند نمی‌تواند وارد دور تازهٔ مذاکرات صلح یمن شود.

ارتش یمن، همسو با دولت به‌رسمیت‌شناختهٔ بین‌المللی، بامداد یکشنبه از حمله به «اهداف حیاتی» حوثی‌های همسو با جمهوری اسلامی در صنعا و صعده خبر داد (جروزالم‌پست)، و به گزارش تسنیم جنگنده‌های سعودی شهرستان عبس در استان حجه را هدف حملهٔ هوایی قرار دادند. در سوی مقابل، به گزارش ای‌بی‌سی استرالیا، حوثی‌ها یک تأسیسات نفتی سعودی را هدف گرفته‌اند. به نوشتهٔ همین گزارش، این جبهه پس از چهار سال آتش‌بس شکننده در ژوئیه، با فرود هواپیمایی ایرانی حامل هیئتی از حوثی‌ها در صنعا، دوباره شعله‌ور شد؛ حوثی‌ها از آن زمان به اهداف سعودی از جمله ریاض حمله کرده و محاصرهٔ دریایی کشتیرانی سعودی در دریای سرخ را اعلام کرده‌اند.

ابعاد منطقه‌ای هم گسترده‌تر شده: بقائی ابراز امیدواری کرد گزارش‌ها دربارهٔ اعزام ۴۰ هزار نیروی پاکستانی به عربستان برای جنگ یمن «شایعه باشد» (همشهری آنلاین) و دربارهٔ پیمان دفاعی سه‌جانبهٔ پاکستان، ترکیه و عربستان هشدار داد. یک مقام پاکستانی به رویترز گفته ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی پاکستانی برای دفاع از مرزهای زمینی عربستان و رهگیری پهپادها و موشک‌ها در این کشور مستقرند و پاکستان دربارهٔ اعزام نیرو به یمن برای نبرد تصمیمی نگرفته است (رویترز (از طریق خامه‌پرس)). بقائی همچنین گفت راه‌حل یمن «تداوم و تشدید محاصرهٔ اقتصادی» و «بمباران» نیست (آفتاب‌نیوز).

محور مقاومت بی‌پول: تهران کمک به حماس را معلق کرد

محاصره‌ای که شریان صادرات نفت جمهوری اسلامی را بریده، اکنون به بودجهٔ نیابتی‌ها رسیده است. به گزارش شبکهٔ کان (۷ مهر) که جروزالم‌پست روز ۱۲ مهر بازتاب داد، تهران درخواست حماس برای تمدید کمک مالی را به تعویق انداخته است. هیئتی ارشد از حماس اوایل سپتامبر (اواسط شهریور) به تهران رفت و با عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف دیدار کرد و خواستار ازسرگیری کمکی شد که به دلیل «فشار» بر بودجه منجمد شده بود. به گفتهٔ یک منبع فلسطینی، جمهوری اسلامی به دلیل «نارضایتی» از ناتوانی حماس در برهم‌زدن ثبات کرانهٔ باختری هیچ تعهدی به ازسرگیری نداد—اگر درست باشد، نشانه‌ای کم‌سابقه که پول تهران مستقیماً به خروجی خشونت گره خورده است.

🔎 خبر از یک منبع ناشناس فلسطینی به شبکهٔ کان است و جمهوری اسلامی یا حماس آن را تأیید نکرده‌اند؛ با این حال با شواهد پیشین از کسری بودجهٔ ارزی رژیم در دوران محاصره سازگار است.

شبکه‌های مالی حزب‌الله اما سرسخت‌تر نشان می‌دهند. واشنگتن برای اطلاعات دربارهٔ محمد قاسم البزال (Muhammad Qasim al-Bazzal)، از تأمین‌کنندگان مالی حزب‌الله که به گفتهٔ آمریکا با شرکت‌های پوششی مستقر در سوریه محموله‌های نفتی مرتبط با سپاه قدس را تأمین مالی و پنهان می‌کرد، تا ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرده است (برنامهٔ پاداش برای عدالت). این جایزه تازه نیست و از اکتبر ۲۰۲۰ برقرار است (الگماینر)؛ پژوهش تازهٔ FDD (۹ مهر) اما می‌گوید شبکهٔ او پس از سقوط اسد همچنان فعال است:

@FDD_Iran — ۱۲ مهر، ۰۲:۲۴

Washington is offering up to $10 million for information on a Hezbollah financier who moved Iranian oil money through Syria — proof the group's financial networks outlasted Assad's fall.

ترجمه: واشنگتن تا ۱۰ میلیون دلار برای اطلاعات دربارهٔ یک تأمین‌کنندهٔ مالی حزب‌الله که پول نفت ایران را از مسیر سوریه جابه‌جا می‌کرد پیشنهاد کرده است—نشانه‌ای که شبکه‌های مالی این گروه از سقوط اسد جان سالم به در برده‌اند.

مشاهده در X

در اسرائیل، سومین سالگرد ۷ اکتبر به تقویم عبری روز شنبه ۱۱ مهر با عید شمخات توراه—همان عیدی که حملهٔ ۲۰۲۳ در آن رخ داد—فرارسید؛ سالگرد میلادی آن چهارشنبه ۱۵ مهر است. به اعلام وزارت دفاع اسرائیل به نقل جروزالم‌پست، از آن روز تاکنون ۱٬۳۱۸ نیروی امنیتی اسرائیل در همهٔ جبهه‌ها کشته شده‌اند. در لبنان، به گزارش خبرگزاری ملی لبنان (از طریق اخبار الیوم)، جنگنده‌های اسرائیل شهرک حداثا را هدف گرفتند و توپخانهٔ اسرائیل حومهٔ برعشیت در قضای بنت‌جبیل و شهرک المنصوری را گلوله‌باران کرد.

فلای‌دبی: ردپای جهادی، نه دستور تهران

هدف: تل‌آویو. به گزارش روزنامهٔ ایتالیایی کوریره‌دلاسرا به نقل اطلاعات اسرائیل که جروزالم‌پست بازتاب داد، همام الحمامی قصد داشت کاپیتان اسمیت ماچار را بی‌سروصدا بکشد، در مسیر برنامه‌ریزی‌شده به سوی تل‌آویو پرواز کند و هواپیما را به شهر بکوبد (جروزالم‌پست از «آسمان‌خراش‌ها» نوشته؛ به گفتهٔ یک منبع اسرائیلی به همین روزنامه، خود او در بازجویی گفته «رؤیا» کوبیدن هواپیما به فرودگاه بن‌گوریون بود)—عملیاتی چنان سریع که جنگنده‌ها فرصت رهگیری نیابند. او با تبر اضطراری به ماچار حمله کرد و بازویش را تقریباً قطع کرد، سپس با دستکاری اهرم کنترل و خاموش‌کردن هر دو موتور کوشید هواپیما را سقوط دهد. یک منبع به جروزالم‌پست گفت مقام‌های اسرائیلی با این فرض کار می‌کنند که او «گرگ تنها» بوده، نه مجری دستور یک گروه تروریستی. پلیس فدرال استرالیا نیز به همراه سازمان اطلاعات این کشور (ASIO) پیوندهای او با استرالیا را بررسی می‌کند (جروزالم‌پست)؛ به نوشتهٔ فایننشال تایمز به نقل دو منبع آگاه، او در دوران اقامت در استرالیا به مساجد تندرو و وب‌سایت‌های افراطی سر می‌زد و اطلاعات استرالیا پرونده‌ای از او داشت.

به گزارش سی‌بی‌اس (و جروزالم‌پست)، فلای‌دبی همام الحمامی، خلبان‌کمک مهاجم پرواز FZ1073، را بدون استعلام سوابق از دولت عمان استخدام کرده بود؛ مسقط او را در دوران کارش در «عمان ایر» به‌دلیل بازدید از وب‌سایت‌های افراطی زیر نظر داشت و از کابین خلبان به کار اداری منتقل کرده بود. به گفتهٔ منابع سی‌بی‌اس، او زمانی ویدئویی از هواپیماهای ال‌عال در دبی منتشر کرده بود که با تصویر ایمن الظواهری، رهبر کشته‌شدهٔ القاعده، پایان می‌یافت.

به گزارش نیویورک‌پست، هواداران القاعده در مقاله‌ای به عربی در هفته‌نامهٔ «البیان» الحمامی را ستودند و خواستار هدف‌گرفتن هواپیماهای حامل «صهیونیست‌ها، آمریکایی‌ها و دیگر کفار» شدند. حدود نه ساعت پس از حمله—وقتی او در بازداشت بود—رشته‌ای از پست‌ها روی لینکدین و اینستاگرامش منتشر و سپس حساب‌ها حذف شد.

⚠️ هشدار ریسک تبلیغاتی — ستایش هواداران القاعده به معنای مسئولیت‌پذیری یا هدایت عملیات نیست. در سوی مقابل، میری آیزین (Miri Eisin)، سرهنگ پیشین اطلاعات ارتش اسرائیل و سخنگوی کنونی دولت، به نیویورک‌پست هشدار داده ممکن است جمهوری اسلامی خلبانان را به مهاجمانی «به سبک ۱۱ سپتامبر» بدل کند؛ خود او تأکید کرده شاهد مستقیمی ندارد؛ این نیز ارزیابی تحلیلی است و تا امروز، به گفتهٔ مقامی آگاه از تحقیقات به آسوشیتدپرس (از طریق PBS) (۱۰ مهر)، هیچ شاهدی از پیوند مهاجم با ایران منتشر نشده است. انکار تهران («پرچم دروغین») نیز به همان اندازه بی‌سند است.

در اسرائیل، پرونده به تقصیرگردانی رسیده: به گزارش جروزالم‌پست، بخش امنیت وزارت حمل‌ونقل می‌گوید «ما شاباک نیستیم» و فهرست خدمه را دریافت نکرده بود؛ به گزارش N12، اسرائیل اکنون بررسی می‌کند آیا خلبانانی با تابعیت دوگانهٔ ایران، سوریه یا عراق در سال‌های اخیر در بن‌گوریون فرود آمده‌اند. نتانیاهو در تماس با کاپیتان اسمیت ماچار، خلبان هندی پرواز، او را «قهرمان اسرائیل، هند و کل جهان» خواند (X/@AmichaiStein1)؛ ماچار عنوان «قهرمان» را برای خود نپذیرفته است (X/@AmichaiStein1).

جنگ اقتصادی: دلار بالای ۲۷۰ هزار تومان، بورس و سفرهٔ مردم زیر فشار

۲ میلیارد دلار هم جلوی سقوط را نگرفت. ریال یکشنبه رکورد تازه‌ای را ثبت کرد: به گزارش ایران اینترنشنال، دلار از ۲.۷ میلیون ریال گذشت و به گزارش یورونیوز، از شنبه در بازار آزاد از ۲۷۰ هزار تومان و یورو از ۳۰۵ هزار تومان گذشته بود؛ ایران اینترنشنال آن را پیامد مستقیم فشار اقتصادی آمریکا می‌داند. این در حالی است که بانک مرکزی به گزارش یاهو فایننس و اینوستینگ تزریق تا ۲ میلیارد دلار را اعلام کرده بود، و در روز دوم فروش سهمیه‌ای رسمی دلار، بانک‌های بزرگ هر دلار را به ۲۵۷ هزار تومان—با سقف ۱۰ هزار دلار برای هر فرد—عرضه می‌کنند (تسنیم). تایمز اسرائیل از رکوردی سخن می‌گوید که «تنها چند روز پس از رکورد قبلی» شکسته شده، و فورچون ریشه را ساده توضیح می‌دهد: رژیم در آستانهٔ تمام شدن نفتِ قابل فروش است و پولش را هم از مشتریانش نمی‌تواند وصول کند.

@therealBehnamBT — ۱۲ مهر، ۰۸:۴۱

🚨🚨🚨Records keep being set and broken. The Iranian Rial keeps depreciating relative to the USD, and is almost 2.7 million to a single USD on the free/black market rate. At this rate it's hard not to see it crossing over into 3 million by year's end.

ترجمه: رکوردها پشت سر هم شکسته می‌شوند. ریال در برابر دلار همچنان سقوط می‌کند و در بازار آزاد به نزدیک ۲.۷ میلیون ریال رسیده است. با این روند، سخت است عبور آن از ۳ میلیون تا پایان سال را تصور نکرد.

مشاهده در X

سقوط به بازار سرمایه و سفرهٔ مردم هم رسیده است. به گزارش تابناک، شاخص بورس تهران یکشنبه ۲۴٬۷۸۹ واحد (۰٫۳۲ درصد) افت کرد و به ۷٬۷۸۳٬۰۰۰ واحد رسید. به گزارش تسنیم (از طریق اکو ایران)، هزینهٔ سبد اقلام کالابرگ—مرغ، روغن، تخم‌مرغ، برنج، لبنیات و گوشت قرمز—حدود ۹۷ درصد افزایش یافته و از ۲.۱۸ به ۴.۲۹ میلیون تومان رسیده، اما دولت سه روز مانده به موعد مرحلهٔ تازه تنها افزایش ۵۰ درصدی اعتبار را بررسی می‌کند. به گفتهٔ محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانهٔ پرستار، ۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین‌اند و میانگین حقوق پرستاران (۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان) با دلار امروز عملاً به ۱۰۰ دلار در ماه رسیده است (عصر ایران). فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، گفت بخش زیادی از این وضع «به دلیل جنگ اقتصادی است که در آن قرار داریم» (ایسنا (از طریق آفتاب‌نیوز)).

پاسخ حکومت ترکیبی از مداخلهٔ دستوری و پیدا کردن مقصر است. به گزارش مهر، شهرداری تهران طرحی شش‌ماهه با نام «تورم صفر» آغاز کرده تا قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی (از جمله برنج، روغن، گوشت منجمد و حبوبات) در میادین تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند تا فروردین ۱۴۰۶ ثابت بماند. دیوان محاسبات پروندهٔ «ترک فعل» بانک مرکزی را به‌خاطر ۷٫۹ میلیارد دلار عواید ارزی صادرات که در حساب‌های کارگزاری و تراستی ۱۸ بانک مانده است به دادسرا فرستاد (تابناک)، و قالیباف گفت هیئت‌رئیسهٔ مجلس دربارهٔ استیضاح احمد میدری، وزیر کار، «تصمیم‌گیری» خواهد کرد (ایسنا (از طریق آفتاب‌نیوز)). تسنیم نیز از طرح «ترخیص مستقیم کالا» خبر داده است.

🔎 طرح‌های تثبیت دستوری قیمت در اقتصادی با تورم بالای ۷۰ درصد سابقهٔ کمبود و بازار سیاه دارند؛ فهرست ۱۲ قلم اعلام شده، اما منبع تأمین یارانهٔ «تورم صفر» اعلام نشده است.

اعتراف از درون حکومت هم شنیده می‌شود: به گزارش نیویورک تایمز، بالاترین مقام امنیتی جمهوری اسلامی، محسن رضایی، دربارهٔ «بحران اقتصادی وخیم» هشدار داده است. به گزارش شرق، رئیس هیئت‌مدیرهٔ سندیکای صنعت برق از احتمال خاموشی‌های زمستانی به دلیل کم شدن بخشی از ظرفیت تولید گاز در اثر جنگ خبر داده—در حالی که وزیر نیرو می‌گوید «در شرایط فعلی ناترازی برق در شبکه سراسری نداریم» و اگر مردم همراهی کنند زمستان را «با موفقیت و بدون چالش» پشت سر می‌گذاریم (شرق). وزیر اقتصاد از بررسی «برنامهٔ حمایت از اقتصاد و معیشت مردم» در جلسهٔ چهارشنبهٔ دولت خبر داد اما در پاسخ به پرسشی دربارهٔ نرخ ارز گفت «از آقای همتی بپرسید» (تابناک)، و مدیرکل دفتر فنی وزارت بهداشت اعلام کرد بیش از نیمی از بیمارستان‌ها بالای ۳۰ سال عمر دارند و ۴۱ درصد از نظر ایمنی سازه‌ای در اولویت مقاوم‌سازی‌اند (فارس (از طریق تجارت‌نیوز)).

داخل ایران: «کودتای» دی‌ماه، «دست روی ماشه» و پاک‌کردن شواهد کشتار ۶۷

خیزش دی‌ماه در روایت ستاد کل: «کودتا». سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا، در پیامی به مناسبت هفتهٔ فراجا (مهر) مدعی شد فراجا در «جنگ ۱۲ روزه» تلاش دشمن برای «تجزیه» ایران را خنثی کرد و در ۱۸ و ۱۹ دی «کودتاگران و عناصر مسلح وابسته به سرویس‌های بیگانه» به فرمانداری‌ها و مراکز پلیس حمله کردند و دفع شدند.

⚠️ برچسب «کودتای مسلح» بر خیزش سراسری دی‌ماه، همان روایتی است که حکومت برای توجیه کشتار هزاران معترض به کار می‌برد؛ هیچ سند مستقلی از «کودتا» منتشر نشده است.

این روایت در کنار هشدار سردار محمدیان، فرمانده انتظامی تهران بزرگ، قرار می‌گیرد که به گزارش برنا گفت «همه عزیزان در حوزه نظامی و انتظامی دست روی ماشه دارند تا اگر دشمن تحرک و تخطی کند، برخورد قاطع کنند». علی‌حسین قاضی‌زاده، تحلیلگر ایران اینترنشنال، این سخن را تهدید معترضان خواند:

@Alighazizade — ۱۱ مهر، ۲۲:۳۶

فرمانده انتظامی تهران: نیروهای نظامی و انتظامی «دست روی ماشه» دارند. خطر قیام مردم را حس کرده‌اند و باز هم تهدید به کشتار مردم می‌کنند. خیابان‌های ایران، به گورستان تک‌تک‌تان بدل می‌شود.

مشاهده در X

دستگاه امنیتی هم‌زمان از بازداشت ۳۱ نفر به اتهام پیوند با «شبکه‌های خرابکاری آمریکا و اسرائیل» خبر داده است (میدل‌ایست‌آی). به گزارش ایران‌وایر، علیرضا رشیدی، نوجوان ۱۶ سالهٔ اهل آشخانه، نیز بازداشت شده است—در امتداد بازداشت‌هایی که به گزارش رویترز (۹ مهر)، به استناد شمارش عفو بین‌الملل در ماه مه، از آغاز جنگ از ۶ هزار نفر گذشته است.

⚠️ اتهام «جاسوسی» و «خرابکاری» در ادبیات دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی بارها برای سرکوب معترضان، فعالان و اقلیت‌ها به کار رفته است؛ هویت بازداشت‌شدگان و شواهد این اتهام‌ها منتشر نشده است.

اعدام قریب‌الوقوع یک معترض. سازمان حقوق بشر ایران هشدار داد علیرضا سپاهی، معترض ۲۵ ساله، در خطر اجرای حکم است:

@IHRights — ۱۲ مهر، ۱۷:۳۰

🔴 فوری | علیرضا سپاهی در خطر اعدام قریب‌الوقوع علیرضا سپاهی، معترض ۲۵ ساله محکوم به اعدام در پرونده «میدان علیخانی» اصفهان، پس از فراخواندن خانواده‌اش برای ملاقات در زندان مرکزی اصفهان، با خطر قریب‌الوقوع اجرای حکم روبه‌روست.

مشاهده در X

⚠️ شایعه، نه خبر — در شبکه‌های اجتماعی خبر یا شایعهٔ اعدام علی فدوی، جانشین پیشین فرمانده کل سپاه، به اتهام جاسوسی برای اسرائیل دست‌به‌دست می‌شود (X/@beehnam). هیچ منبع رسمی یا رسانهٔ معتبری این خبر را تأیید نکرده است؛ خبرگزاری مهر نیز در ساعت ۲۳:۴۴ همان روز (۱۲ مهر) از گفت‌وگوی تلویزیونی شامگاه یکشنبهٔ سردار علی فدوی، اکنون رئیس گروه مشاوران فرمانده کل سپاه، خبر داد (مهر).

در سوی دیگر، حکومت سنگر می‌سازد: شهردار تهران گفت برای تبدیل برخی پارکینگ‌ها به پناهگاه «از قبل برنامه‌ریزی شده است» (مهر)، رئیس سازمان انرژی اتمی به پرسش‌هایی دربارهٔ آمادگی برای حملهٔ هسته‌ای احتمالی آمریکا پاسخ داد (خبرآنلاین)، و محمد مخبر، مشاور رهبری، نوشت فراجا در برابر حملات اسرائیل به شهرها بیش از ۳۶۰ کشته داده است (مردم‌سالاری، به‌نقل از ایلنا). غلامعلی حدادعادل نیز، به گزارش انتخاب (به نقل ایسنا)، گفت «مذاکره یک ابزار است کما اینکه جنگ هم ابزار است» و در پاسخ به پرسش خبرنگاری دربارهٔ وضعیت رهبر گفت «خوب هستند الحمدالله»—ادعایی که خود نشان می‌دهد پرسش دربارهٔ وضعیت مجتبی خامنه‌ای همچنان مطرح است.

با این همه، صدای مخالف خاموش نشده است. بر دیوارهای بابلسر شعارهای «جاوید شاه» و «پهلوی برمی‌گردد» نقش بسته است:

@PahlaviComms — ۱۲ مهر، ۱۸:۰۹

"Long Live the Shah" "Pahlavi Will Return"

Graffiti on the streets of Babolsar, northern Iran.

ترجمه: «جاوید شاه»، «پهلوی برمی‌گردد» — دیوارنویسی در خیابان‌های بابلسر، شمال ایران.

مشاهده در X

گوهردشت: تخریب صحنهٔ جرم کامل شد. به گزارش مهر از تور رسانه‌ای قوه قضاییه، تخریب مجموعهٔ زندان رجایی‌شهر (گوهردشت) کرج یکشنبه با فروریختن آخرین دیوارها و برج‌های نگهبانی به پایان رسید؛ زندانی که از کانون‌های کشتار زندانیان سیاسی در ۱۳۶۷ بود و پروندهٔ حمید نوری در دادگاه سوئد بر آن استوار شد. به گزارش ایران اینترنشنال، سازمان حقوق بشر ایران از زمان تعطیلی زندان در ۱۴۰۲ هشدار داده بود که تخریب آن شواهد «جنایت علیه بشریت» را از میان می‌برد؛ تنها میان ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ دست‌کم ۵۳۰ نفر فقط به اتهام قتل در همین زندان اعدام شده‌اند. مقام‌ها از تبدیل این زمین ۶۰ هکتاری به پارک و فرهنگسرا سخن می‌گویند.

آیین‌سازی برای رهبر کشته‌شده. مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، در گفت‌وگو با مهر روایت کرد که همکارانش از طبقهٔ ششم ساختمان شورا اصابت به بیت رهبری را دیده و او را خبر کرده‌اند، او دود و گرد و خاک تازه را دیده و چند ساعت بعد، پیش از اعلام رسمی، دریافته‌اند که علی خامنه‌ای کشته شده است؛ تصویر «رهبر شهید» نیز در ایوان ساعت حرم امام رضا در مشهد نصب شد (مهر). شورای شهر تهران چهار معبر را به نام مقام‌های کشته‌شده—عبدالرحیم موسوی، علی شمخانی، علیرضا تنگسیری و کمال خرازی—نام‌گذاری کرد (مهر) و نیروی زمینی سپاه در رژه‌ای برای نخستین بار زنانِ اپراتور پهپاد FPV را به نمایش گذاشت (همشهری آنلاین). رئیس سازمان فضایی نیز از آماده‌بودن ماهوارهٔ «پارس ۲» با تفکیک‌پذیری کمتر از ۳ متر برای پرتاب خبر داد (مهر).

⚠️ ادعای رسانه‌های حکومتی؛ توان واقعی ماهوارهٔ «پارس ۲» و زمان پرتاب آن از منبع مستقل تأیید نشده است. رسانه‌های داخلی همچنین با انتشار تصاویر ماهواره‌ای نقشه‌های گوگل از پایگاه شاهزاده سلطان در عربستان مدعی شدند خسارت به تأسیسات و هواگردهای آمریکایی را نشان می‌دهد (ایمنا)؛ به اذعان همین گزارش، تصاویر مربوط به ژوئن ۲۰۲۶ و خسارت‌های جنگ ۴۰ روزه است، نه حمله‌ای تازه، و تحلیل مستقلی از آن منتشر نشده است.

جنگ روایت‌ها در بیرون از مرزها نیز ادامه دارد: به گزارش ساوت‌چاینا مورنینگ‌پست، تیمی ایرانی پشت «جنگ بیلبوردی» تهران علیه آمریکا قرار دارد. به روایت اخبار جمهور، حکومت سعید حدادیان را در نقش «دیپلمات فرهنگی» به میدان آورده و علیرضا پناهیان را برای «هدایت زنان لبنانی» به بیروت فرستاده است (حضور پناهیان در لبنان را مهر نیز نشان داده است)؛ به تعبیر اخبار جمهور، حکومت «با انتخاب‌هایش فقط ثابت می‌کند که هنوز هیچ چیز نفهمیده است» (X/@akhbarjomhour). در داخل، از «تسهیل بازگشت» بیش از صد چهرهٔ فرهنگی سخن می‌گوید—محسن نامجو اواخر اوت (شهریور) پس از نزدیک به دو دهه بازگشت (یورونیوز)— اما حکم یک سال زندان الناز شاکردوست به‌خاطر یک استوری دربارهٔ جان‌باختگان دی‌ماه در دادگاه تجدیدنظر تأیید می‌شود (آفتاب‌نیوز، X/@akhbarjomhour)؛ مرکز رسانهٔ قوه قضاییه مدعی است محکومیت به‌خاطر «بازنشر ادعای کذب کشته‌شدن ۴۰ هزار نفر» بوده است (مهر). پس از بیش از ۲۰۰ شب تجمع هواداران حکومت نیز شکاف بر سر هدف این تجمعات آشکار شده است (X/@akhbarjomhour).

زیرساخت‌های فرسوده نیز زیر فشارند: نخستین سامانهٔ بارشی پاییزی در البرز، قم و خوزستان دست‌کم یک کشته برجای گذاشت و ایذه و کرج را آب گرفت (X/@akhbarjomhour، مهر — ایذه، مهر — کرج)؛ در عسلویه آتش‌سوزی در «پاساژ خلیج‌فارس» پنج مصدوم برجای گذاشت (مهر) و در شوشتر و ایلام انفجارهایی شنیده شد که فرمانداری شوشتر و سپاه ایلام آن را عملیات کنترل‌شدهٔ «امحای مهمات» باقی‌مانده از جنگ خواندند (مهر — شوشتر، مهر — ایلام).

دربارهٔ این گزارش

این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۱۲ مهر ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت به‌روزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۸ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تک‌منبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.