خلاصهٔ اجرایی — شامگاه دوشنبه ۱۳ مهر، جنگ یمن به خاک عربستان سرریز کرده است. داده‌های ماهواره‌ای NOAA و ویدئوهایی که یک تحلیلگر متن‌باز گردآوری کرده از آتش‌سوزی مخازن پالایشگاه رابغ (ظرفیت حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز) پس از حملهٔ حوثی‌های همسو با جمهوری اسلامی و از دود و مشعل اضطراری در خریص خبر می‌دهند، و حوثی‌ها حریم هوایی عربستان را «ناامن» اعلام کرده‌اند. در برابر، ائتلاف سعودی با بیش از ۱۰۰ جنگنده و بالگرد و به گفتهٔ خودش ۳۲۴ هدف پشتیبان «عملیات سپیدهٔ یمن» است و تصاویر تأییدشده ورود نیروهای همسو با ریاض به فرودگاه ذوباب و نزدیکی باب‌المندب را نشان می‌دهد؛ اما حوثی‌ها همچنان در تعز پیش می‌روند. در هرمز، UKMTO تأیید کرد یکشنبه‌شب یک نفتکش LPG و یک نفتکش نفت خام با پرتابه هدف قرار گرفتند و سپاه کشتی سومی را تهدید کرد، در حالی که تهران بازگشایی تنگه را به شرط‌های توافق خرداد گره زده است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، هشدار داد «اشتباه بعدی» دشمن «جبهه‌های تازه» می‌گشاید و ارتش از افزایش برد موشک‌ها سخن می‌گوید؛ آمریکا اما بمب‌افکن‌هایش را از فرفورد بیرون کشیده و نیرو به اسرائیل می‌فرستد. جی‌دی ونس گفت هنوز مدرک قطعی از نقش ایران در ربایش ناکام فلای‌دبی ندیده است. در داخل، وزیر نفت استعفا داد، دلار از ۲۷۰ هزار تومان گذشت و حکومت علیرضا سپاهی—یک روز پس از عقدش در زندان—و علیرضا رئیسی را اعدام کرد.

تازه‌ترین‌ها

⚠️ بیانیهٔ مشترک سه کشور از «استقرار سریع» نیروها سخن می‌گوید، اما هنوز جزئیاتی دربارهٔ شمار، نوع و زمان اعزام نیروهای ترکیه و پاکستان منتشر نشده است.

⚠️ منشأ انفجارهای ریاض (رهگیری پدافند یا اصابت) هنوز رسماً اعلام نشده است؛ این بند تنها گزارش شنیدن صدای انفجار است.

یمن: «سپیدهٔ یمن» آغاز شد، اما میدان هنوز در دست حوثی‌هاست

رشاد العلیمی، رئیس شورای ریاست‌جمهوری یمن، دوشنبه آغاز «عملیات سپیدهٔ یمن» را اعلام کرد؛ به گزارش ایران اینترنشنال (X/@IranIntl_En)، هدف رسمی این عملیات بازپس‌گیری صنعا و «احیای نهادهای دولت» است. دولت شناخته‌شدهٔ یمن گفت «همهٔ فرصت‌های کاهش تنش» با حوثی‌های همسو با تهران را «به پایان رسانده» و نیروهایش را در آماده‌باش کامل قرار داده است؛ العلیمی به ارتش دستور داد «تا آزادی کشور» پیشروی کند. این اعلام در ادامهٔ اعلام یکشنبه دربارهٔ عملیات «در همهٔ جبهه‌ها» است (رویترز، سی‌ان‌ان).

روایت نیروهای دولتی از نخستین ساعت‌ها پرشتاب است:

@visegrad24 — ۱۳ مهر، ۱۳:۲۲

Yemen's Presidential Leadership Council chairman, Rashad al-Alimi, announced the launch of "Operation Dawn of Yemen." […] Hours later, a military spokesman said government forces had launched more than 1,000 strikes on Houthi artillery and rocket positions […] PLC-affiliated forces broke through in southwestern Taiz. Nation's Shield and the Southern Giants Brigades captured Dhubab Airport, then cut the Dhubab–Mokha road and severed Houthi supply lines. Lt. Col. Majid Abdullah al-Nuzayli said PLC-affiliated forces now control the Bab al-Mandeb Strait.

ترجمه/خلاصه: به گفتهٔ سخنگوی نظامی، نیروهای دولت بیش از ۱٬۰۰۰ حمله به توپخانه، سکوهای موشکی و خطوط تدارکاتی حوثی‌ها انجام داده‌اند؛ نیروهای «درع‌الوطن» و تیپ‌های العمالقه فرودگاه ذوباب را گرفته، جادهٔ ذوباب–المخا را بریده‌اند و یک فرمانده مدعی است نیروهای دولتی اکنون باب‌المندب را در کنترل دارند.

مشاهده در X

این نخستین نشانهٔ میدانی پس از آن است که جروزالم‌پست به نقل رویترز از سه منبع نظامی و یک منبع دولتی نوشته بود نیروهای دولتی بخش‌های بزرگی از منطقهٔ ذوباب مشرف بر باب‌المندب را گرفته‌اند. ارتش یمن به گزارش العربیه (X/@AlArabiya_Eng) مدعی است در ۱٬۱۲۲ حمله ۱٬۷۴۷ جنگجوی حوثی را از کار انداخته و ۳۶۴ خودرو و تجهیزات نظامی را نابود کرده است.

⚠️ آمار «۱٬۷۴۷ حوثی» و ادعای «کنترل باب‌المندب» از سوی یک طرف درگیر و در نخستین ساعت‌های عملیات منتشر شده و هیچ منبع مستقلی آن را تأیید نکرده است. تا ارزیابی بعدی ISW، این‌ها را باید ادعای جنگی خواند، نه واقعیت میدان.

پیش‌زمینه اما به سود حوثی‌هاست. بر پایهٔ ارزیابی ISW، حوثی‌ها روز ۱۲ مهر پس از تصرف الصافیه و المنصوره، شهر راهبردی التربه را گرفتند—بنا بر منابع یمنی پس از آن‌که فرمانده همسو با دولت به عدن گریخت. التربه در محل اتصال دو جادهٔ اصلی است که مواضع خط مقدم استان تعز را به عدن وصل می‌کند؛ ISW می‌نویسد این تصرف توان دولت برای تدارک نیروها در تعز را «به‌شدت محدود» می‌کند و می‌تواند توان حوثی‌ها برای تهدید خود عدن را افزایش دهد، و تا آن لحظه «هیچ عملیات تهاجمی» از سوی دولت ندیده بود. آسوشیتدپرس نیز دوشنبه سقوط التربه—بر جادهٔ اصلی تعز به عدن—را تأیید کرد و آن را «شهری دیگر» در مسیر پیشروی حوثی‌ها به سوی تعز خواند.

با گذشت روز، ائتلاف به رهبری عربستان آشکارا وارد نبرد هوایی شد. به گزارش جروزالم‌پست، ائتلاف می‌گوید برای نیروهای زمینی دولت یمن «پوشش هوایی» فراهم می‌کند، حدود ۱۰۰ جنگنده در عملیات شرکت داشته‌اند و ۳۲۴ «هدف پرارزش» زده شده است؛ حمله از سه جبههٔ شمال، غرب و جنوب آغاز شده و د هیل نیز بمباران جنگنده‌های ائتلاف را تأیید کرد. تحلیلگر متن‌باز EGYOSINT (X/@EGYOSINT) با استناد به تصاویر، از ورود نیروهای همسو با ریاض به فرودگاه ذوباب و پشتیبانی بالگردهای آپاچی AH-64 و شینوک CH-47 سعودی خبر داد، و العربیه (X/@AlArabiya_Eng) تصاویر تأییدشده‌ای از نیروهای دولتی در نزدیکی باب‌المندب منتشر کرد:

@EGYOSINT — ۱۳ مهر، ۱۸:۵۷

Saudi-backed forces advance along Bab al-Mandeb Strait amid a major Saudi air offensive. More than 100 Royal Saudi Air Force (RSAF) warplanes and helicopters carried out large-scale strikes across Houthi-controlled areas, hitting 324 Houthi targets, according to official figures. The attached footage confirms Saudi-backed forces entered Dhubab Airport, north of the strategically vital Bab al-Mandeb Strait. […]

ترجمه/خلاصه: بیش از ۱۰۰ جنگنده و بالگرد نیروی هوایی سعودی ۳۲۴ هدف حوثی را زده‌اند (آمار رسمی)؛ تصاویر ورود نیروهای همسو با ریاض به فرودگاه ذوباب را تأیید می‌کند. حوثی‌ها نیز به هواپیمایی‌ها هشدار داده‌اند حریم هوایی عربستان «ناامن» است.

مشاهده در X

به گزارش مهر به نقل نیویورک تایمز، به گفتهٔ یک مقام فعلی و یک مقام سابق آمریکایی بیش از ۲۰۰ تحلیلگر اطلاعاتی و نظامی آمریکایی در مراکز فرماندهی داخل عربستان به تحلیل و انتخاب اهداف در یمن کمک می‌کنند—یعنی واشنگتن، با وجود ردّ پیوستن رسمی، در اتاق جنگ حضور دارد. مهر نیز ادعای یک اندیشکدهٔ پاکستانی را دربارهٔ مشارکت پاکستان در «سپیدهٔ یمن» زیر چتر «پیمان مکه» بازتاب داده است؛ دولت پاکستان در این باره بیانیهٔ رسمی نداده است. تحلیل جروزالم‌پست اما هشدار می‌دهد نیروهای دولتی «یکپارچه نیستند» و حوثی‌ها دوشنبه مدعی تصرف خانهٔ العلیمی در تعز شدند. حوثی‌ها به نقل ایمنا از المسیره مدعی‌اند نیروهای دولتی را از دو منطقهٔ راهبردی «المعافر» و «المواسط» در تعز بیرون رانده‌اند؛ به روایت مهر تصاویری از حملهٔ موشک بالستیک به مواضع نیروهای دولتی در رأس العاره (لحج) منتشر کرده‌اند؛ به نوشتهٔ مشرق از پهپاد بومی «شواظ-۱» استفاده می‌کنند؛ و به گزارش تسنیم مدعی سرنگونی یک پهپاد Wing Loong II سعودی بر فراز تعز شدند.

🔎 شمار جنگنده‌ها و اهداف از اظهارات خود ائتلاف است و ادعاهای حوثی‌ها نیز از سوی یک طرف درگیر؛ گزارش نیویورک تایمز دربارهٔ تحلیلگران آمریکایی را خبرگزاری حکومتی مهر گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند—اصل انگلیسی آن در جست‌وجو یافت نشد و ادعای مشارکت پاکستان از یک اندیشکدهٔ پاکستانی است که دولت پاکستان تأییدش نکرده است.

جنگ حالا به زیرساخت انرژی عربستان رسیده است. تحلیلگر متن‌باز EGYOSINT با استناد به داده‌های ماهواره‌ای NOAA-20 VIIRS از ستون دود بر فراز پالایشگاه و پتروشیمی رابغ پس از حملهٔ ادعایی حوثی‌ها خبر داد (X/@EGYOSINT) و تصاویر بعدی (X/@EGYOSINT) آتش‌سوزی واقعی در مخازن ذخیرهٔ نفت—نه مشعل‌سوزی عادی—را نشان می‌دهد؛ رابغ روزانه حدود ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام پالایش می‌کند. پیش‌تر، تصاویر ماهواره‌ای Sentinel-2 (X/@EGYOSINT) مشعل اضطراری و دود غلیظ را بر فراز طرح نفت و گاز خریص آرامکو نشان داده بود، یک روز پس از ادعای حوثی‌ها. حوثی‌ها به روایت مهر رسماً حمله به پالایشگاه آرامکو در رابغ را بر عهده گرفتند و تسنیم از «گزارش‌ها»ی انفجار در پالایشگاه آرامکو در جده خبر داد—رابغ در حدود ۱۵۰ کیلومتری شمال جده است—و حریم هوایی عربستان را «صحنهٔ عملیات» خود خواندند (مهر)؛ به گزارش تسنیم، هشدارهای یمنی دوشنبه برای دومین بار در چند ساعت ناوبری هوایی بر فراز ریاض را مختل کرد. فاکس‌نیوز هشدار می‌دهد سایهٔ عرضهٔ نفت خاورمیانه بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا افتاده است.

⚠️ آرامکو و ریاض هنوز آسیب در رابغ و خریص را رسماً تأیید نکرده‌اند؛ شواهد کنونی تصاویر ماهواره‌ای و ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی است که یک تحلیلگر متن‌باز گردآوری کرده.

حوثی‌ها هم‌زمان فشار بر عربستان را گسترش داده‌اند: مدعی حمله با پهپاد و موشک بالستیک به دو تأسیسات آرامکو در ریاض و خریص شدند. به گزارش رویترز، روز ۱۱ مهر آتش و دود در نزدیکی پالایشگاه آرامکو در ریاض دیده شد و به گفتهٔ ISW یک تحلیلگر مستقل آتش‌سوزی در نزدیکی ایستگاه پمپاژ خریص بر خط لولهٔ شرق–غرب را گزارش کرد؛ ISW آن را نخستین حمله به خریص از سپتامبر ۲۰۱۹ خوانده است—توصیفی که بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند، چون به گزارش آناتولی در فروردین ۱۴۰۵ تولید میدان خریص بر اثر حملات به زیرساخت انرژی عربستان حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته بود. سخنگوی نظامی سعودی ادعای حوثی‌ها را «گمراه‌کننده» خواند و ائتلاف به رهبری ریاض «پشتیبانی عملیاتی کامل» از حملهٔ ارتش یمن اعلام کرد (AGBI).

آمریکا هنوز کنار ایستاده و ریاض به متحدان دیگر روی آورده است. به گزارش آکسیوس (از طریق عصر ایران)، واشنگتن برای بار دوم در هفته‌های اخیر درخواست عربستان برای پیوستن به عملیات یمن و انجام حملات هوایی را رد کرد. تحلیل لس‌آنجلس تایمز (بازنشر جروزالم‌پست) می‌گوید عربستان به شرکای «پیمان دفاع مشترک مکه» پناه برده است: پاکستان که ۸٬۰۰۰ نیرو و ۱۶ جنگندهٔ JF-17 در خاک سعودی دارد به دفاع از ریاض «متعهد» است و ترکیه از تأمین «نیازهای نظامی» سعودی سخن می‌گوید؛ به نوشتهٔ این تحلیل، «فعالیت‌های نفتی» عربستان ۲۵ درصد کوچک شده است. دوشنبه، به گزارش رادیو فردا، عربستان، ترکیه و پاکستان در نشست اضطراری کمیتهٔ راهبردی سیاسی و دفاعی «پیمان دفاعی مکه» در ریاض (انتخاب) بر «استقرار سریع» نیروها و توانمندی‌های نظامی در خاک عربستان توافق کردند. محمد البخیتی از رهبران حوثی ۲۹ شهریور تهدید کرده بود در صورت ورود ترکیه و پاکستان، آن‌ها را «با مشت آهنین» می‌زند (همشهری آنلاین). در حاشیهٔ همین بحران، به گزارش رویترز، اریترهٔ منزوی در سوی دیگر دریای سرخ می‌کوشد از جنگ برای بازگشت به صحنه بهره ببرد.

⚠️ آمار «۱۰۶ حملهٔ هوایی سعودی در ۲۴ ساعت» ادعای یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌هاست که یکشنبه به نقل ایسنا منتشر شد (عصر ایران) و منبع مستقلی آن را تأیید نکرده است؛ ردّ دوبارهٔ درخواست سعودی را عصر ایران به نقل فرارو از آکسیوس گزارش کرده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند، چون اصل گزارش آکسیوس را نیافت. تصرف التربه اما بر پایهٔ تصاویر مکان‌یابی‌شده در ارزیابی ISW آمده است.

فرفورد خالی شد: خروج شتاب‌زدهٔ بمب‌افکن‌ها در پی «تهدیدهای تازه»

پنتاگون یکشنبه‌شب تأیید کرد که همهٔ بمب‌افکن‌های آمریکایی مستقر در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی در فرفورد (گلاسترشر، بریتانیا) به آمریکا بازگشته‌اند. به گزارش جروزالم‌پست که خبر وال‌استریت ژورنال را بازتاب داد، تا همین اواخر ۱۲ بمب‌افکن B-1B لنسر در فرفورد مستقر بودند و در حملات آمریکا به ایران به کار رفتند. وزارت دفاع آمریکا گفت: «به دلایل امنیت عملیاتی نمی‌توانستیم جابه‌جایی دارایی‌ها و نیروهایمان را هم‌زمان تأیید کنیم، اما اکنون تأیید می‌کنیم که همهٔ بمب‌افکن‌های مستقر در آن‌جا به پایگاه‌های خانگی خود در آمریکا بازگشته‌اند»، و تأکید کرد این بازگشت از توان «ضربت جهانی» از خاک آمریکا نمی‌کاهد. پولیتیکو، سی‌بی‌اس، نیویورک پست، واشنگتن پست، نیوزویک (از طریق یاهو) و ینت نیز خبر را تأیید کردند.

جزئیات بعدی نشان داد این جابه‌جایی برنامه‌ریزی‌شده نبود. به گزارش آکسیوس، بمب‌افکن‌ها «پس از تهدیدهای حمله از سوی ایران» تخلیه شدند و فورچون آن را در پی خنثی‌شدن یک حملهٔ تروریستی برنامه‌ریزی‌شده توصیف کرد. وار زون به نقل گزارش نیویورک تایمز از دو مقام آمریکایی نوشت جزئیات و فوریت هشدارهای تهدید در ۲۴ ساعت پیش از خروج به‌شدت بالا گرفته بود و شتاب چنان بود که برخی هواپیماها در حالی پرواز کردند که سوخت‌رسان‌های هوایی هنوز برای پشتیبانی بسیج می‌شدند؛ دست‌کم سه فروند تا یکشنبه در پایگاه خانگی خود در داکوتای جنوبی نشستند.

این تصمیم حدود یک هفته پس از بازداشت پنج جوان بریتانیایی در نزدیکی فرفورد و سپس یک مظنون دوتابعیتی بریتانیایی‌ـ‌ایرانی در لندن اتخاذ شد. به نوشتهٔ وال‌استریت ژورنال (به نقل جروزالم‌پست)، یک مقام ارشد آمریکایی گفت فردی مرتبط با سپاه پاسداران شهروندان بریتانیایی را برای اجرای عملیاتی چندمرحله‌ای، همراه با یک اقدام انحرافی در نزدیکی پایگاه، به خدمت گرفته بود. نیویورک تایمز نیز در دو گزارش جداگانه (نیویورک تایمز — ۱۲ مهر، نیویورک تایمز — ۱۳ مهر) به ماجرا پرداخت؛ گزارش شده است که یکی روایت می‌کند چگونه گوشه‌ای آرام از روستاهای انگلستان به نقطهٔ اشتعال آمریکا و ایران بدل شد و دیگری پایگاه را «هدفی جاه‌طلبانه» برای الگوی «جنگ اقتصاد گیگ» می‌داند—شیوه‌ای که در آن سرویس‌های اطلاعاتی متخاصم به‌جای مأموران حرفه‌ای، افراد محلی را از طریق شبکه‌های اجتماعی و با پول نقد برای خرابکاری اجیر می‌کنند، الگویی که پیش‌تر در کارزار خرابکاری روسیه در اروپا دیده شده بود—اما متن هر دو گزارش پشت دیوار پرداخت است و بیستون نتوانسته این توصیف‌ها را مستقلاً تأیید کند.

🔎 وضعیت راستی‌آزمایی — بازگشت بمب‌افکن‌ها را خود پنتاگون تأیید کرده و چند رسانهٔ معتبر «تهدیدهای تازه» را عامل آن می‌دانند. اما انتساب مشخص توطئه به سپاه همچنان ادعای مقام‌های آمریکایی است: مظنونان با قرار وثیقه آزاد شده‌اند و به گزارش آیریش اگزامینر (۹ مهر) نقش احتمالی ایران یکی از خطوط تحقیق بازپرسان بریتانیایی است—نخست‌وزیر بریتانیا از «نشانه‌های قوی» دخالت ایران سخن گفته اما تأکید کرده تحقیقات پلیس همچنان «جاری، پیچیده و جدی» است، و دفتر نخست‌وزیری بریتانیا از اظهارنظر دربارهٔ عملیات نظامی آمریکا خودداری کرده و تنها گفته است فرفورد «از امنیت کامل برخوردار است» (یورونیوز).

دولت ترامپ اما روایت را نرم کرده است. مارکو روبیو دوشنبه به گزارش یورونیوز گفت جابه‌جایی دارایی‌های نظامی بر اساس رزمایش‌ها، استقرارهای مجدد و چرخش پرسنل و هواپیماها «اتفاق غیرمعمولی نیست» و خروج بمب‌افکن‌ها ارتباط مستقیمی با حادثهٔ اخیر فرفورد ندارد—روایتی که با گزارش آکسیوس نمی‌خواند. جمع‌بندی پرسش‌وپاسخی جروزالم‌پست یادآوری می‌کند خود روبیو پیش‌تر از «دست یک بازیگر خارجی» در توطئه سخن گفته بود؛ به گفتهٔ پلیس ضدتروریسم بریتانیا هیچ بمبی پیدا نشده اما در خودروهای مظنونان مقداری بنزین کشف شده، و یک منبع نظامی ناتو گفت «همچنان باور بر این است که ایران تهدیدی حاد برای دارایی‌های آمریکا در بریتانیا است.» نیوزویک می‌پرسد خروج بمب‌افکن‌ها برای ادامهٔ جنگ ایران چه معنایی دارد.

⚠️ سخنان روبیو را یورونیوز و تابناک به فارسی بازگو کرده‌اند؛ بیستون متن انگلیسی اصلی آن را نیافته و نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.

بیرون‌کشیدن بمب‌افکن‌ها از اروپا را می‌توان دو گونه خواند: کاستن از آسیب‌پذیری در برابر خرابکاری نیابتی در خاک متحدان، یا جابه‌جایی پیش از عملیات تازه‌ای که از پایگاه‌های داخلی آمریکا انجام می‌شود—همان‌گونه که در عملیات «چکش نیمه‌شب» بمب‌افکن‌ها مستقیم از آمریکا پرواز کردند. پنتاگون در بیانیه‌اش بر آمادگی برای به‌کارگیری توان «ضربت جهانی» از خاک آمریکا تأکید کرد که با خوانش دوم سازگار است.

آرایش جنگی: نیروی بیشتر به اسرائیل، تهدید متقابل در تهران

به گزارش والا که جروزالم‌پست بازتاب داد، آمریکا در هفته‌های آینده نیرو و هواپیمای بیشتری به اسرائیل می‌فرستد؛ حدود ۳٬۰۰۰ نیروی آمریکایی اکنون در اسرائیل مستقرند و ناو هواپیمابر تئودور روزولت و گروه آبی‌خاکی ماکین آیلند با حدود ۲٬۲۰۰ تفنگدار دریایی در راه منطقه‌اند. ارتش اسرائیل خود را برای «فوران و تشدید سریع» درگیری آماده می‌کند.

بنیامین نتانیاهو در مراسم رسمی سومین سالگرد ۷ اکتبر (جروزالم‌پست) پیام روشنی به تهران فرستاد:

@IsraelPersian — ۱۳ مهر، ۱۳:۱۴

جمهوری اسلامی ضعیف‌تر از همیشه است و از میان خواهد رفت.

ترجمهٔ رسمی فارسی سخنان نتانیاهو؛ او افزود «مأموریت‌های دیگری نیز در پیش است» و در غزه «دیگر خبری از حاکمیت حماس نخواهد بود».

مشاهده در X

علی قلی‌زاده (X/@Alighazizade) جملهٔ دیگری از همین سخنرانی را برجسته کرد: «رژیم وحشت تهران برای بقای خود می‌جنگد و سرانجام از بین خواهد رفت. این کار نیمه‌تمام رها نمی‌شود.»

پاسخ تهران تهدید متقابل بود. به گزارش ایسنا که عصر ایران بازتاب داد، علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، هشدار داد جنگ تازه علیه ایران «همه را فرا خواهد گرفت» و ادعای حرکت ایران به سوی نظامی‌سازی برنامهٔ هسته‌ای را رد کرد. پیش‌تر، علی فدوی، رئیس گروه مشاوران فرمانده کل سپاه، گفته بود در صورت حملهٔ زمینی آمریکا، همهٔ پایگاه‌ها و شناورهای آمریکایی در منطقه را هدف می‌گیرد (عصر ایران)، و سخنگوی ارتش از افزایش برد و سرعت موشک‌ها سخن گفته بود (تایمز اسرائیل). فدوی حتی مدعی شد نیروهای آمریکا «بیش از ۱٬۰۰۰ کیلومتر» از مرزهای ایران «گریخته‌اند» (خبرآنلاین).

⚠️ تهدیدهای سپاه و ستاد کل دربارهٔ هدف‌گرفتن «همهٔ» پایگاه‌ها بخشی از جنگ روانی است؛ توان واقعی موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی پس از عملیات «خشم حماسی» به‌شدت فرسوده شده و ادعای «افزایش برد» را هیچ منبع مستقلی تأیید نکرده است. ادعای «گریز ۱٬۰۰۰ کیلومتری» آمریکا نیز با اعزام هم‌زمان هزاران نیروی تازه و ناو هواپیمابر همخوانی ندارد.

شامگاه، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرمانده پیشین سپاه، در ایکس نوشت: «هر محاسبهٔ غلط دشمن علیه ایران شکستی سنگین برایش داشته است. اشتباه بعدی جبهه‌های تازه و غافلگیری‌های بزرگ‌تر به همراه خواهد داشت» (به گزارش ایران اینترنشنال، X/@IranIntl_En). به گزارش جروزالم‌پست، محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش، به خبرگزاری فارس گفت حکومت «در این جنگ به این نتیجه رسید» که باید برد و سرعت موشک‌ها را افزایش دهد، چون نیروهای دشمن «تا ۱٬۰۰۰ کیلومتر» دورتر مستقرند؛ جروزالم‌پست یادآوری می‌کند تهران پیش‌تر مدعی بود برد موشک‌هایش را عمداً در ۲٬۰۰۰ کیلومتر محدود کرده است، در حالی که گزارش‌ها از تلاش حکومت در ماه مارس برای هدف‌گرفتن دیه‌گو گارسیا با دو موشک میان‌برد حکایت داشت. رسانه‌های حکومتی پیش‌تر، در ۶ مهر، پیامی کتبی منتسب به مجتبی خامنه‌ای منتشر کرده بودند که مدعی است آمریکا پس از متحمل‌شدن «ضربات دردآور» ناچار به ترک خاورمیانه خواهد شد و «به‌زودی» از دریای عرب نیز عقب‌نشینی خواهد کرد (رادیو فردا)—باز هم بی هیچ حضور تصویری از رهبر غایب.

در سوی دیگر، آرایش آمریکا عقب‌نشینی نیست: میلیتاری تایمز از ملوانان جوان ناو هواپیمابر جرج واشنگتن در جنگ با ایران گزارش می‌دهد و به گزارش اینترستینگ انجینیرینگ (یاهو)، ناوشکن آمریکایی دانلد کوک، اعزامی برای عملیات ایران پس از دو سال توپ ۵ اینچی‌اش را بازپس گرفت. دویچه‌وله اما هشدار می‌دهد با خروج نیروهای آمریکا از عراق پس از بیش از دو دهه، تهران آمادهٔ بهره‌برداری از خلأ امنیتی است. مایکل دوران در یادداشتی به تاریخ ۲۷ شهریور در مؤسسهٔ هادسون می‌پرسد جنگ ایران از این‌جا به کجا می‌رود.

در واشنگتن، پیام دولت ترامپ همان دوگانهٔ «راه آسان یا راه سخت» است (جزئیات در گزارش دیروز). اما بحث داخلی بالا گرفته: به گزارش د هیل، برد اشنایدر، نمایندهٔ دموکرات، در گفت‌وگو با نیوزنیشن گفت دولت «در ارائهٔ یک راهبرد» برای جنگ ایران «شکست خورده است»؛ لس‌آنجلس تایمز به این می‌پردازد که چرا مقام‌های دولت ترامپ از به‌کاربردن واژهٔ «جنگ» برای درگیری با ایران پرهیز می‌کنند؛ بلومبرگ در یادداشتی هشدار می‌دهد «غرور» نباید مانع پایان‌دادن به جنگ شود؛ و به گزارش سمافور (بازنشر یاهو)، مقام‌های دولت ترامپ نگران‌اند جمهوری اسلامی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای با اقدامی نظامی به رئیس‌جمهور ضربهٔ سیاسی بزند. واشنگتن پست نیز یادآوری می‌کند که اختلافی در پنتاگون در نخستین جنگ دوران ترامپ، چالش‌های امروز در ایران را پیشاپیش نشان داده بود. در اروپا، شارل میشل، رئیس پیشین شورای اروپا، گفت غیبت اروپا از میز مذاکره «یک شکست است» (یورونیوز).

در تهران، حکومت فضای جنگی را به نمایش می‌گذارد: گزارش‌های تصویری از آموزش نظامی داوطلبان در پایتخت منتشر شده (یاهو نیوز) و رئیس قوه قضاییه، محسنی اژه‌ای، در نشست شورای عالی قوه قضاییه هشدار داد: «مراقب باشیم دشمن از اختلافات سوءاستفاده نکند» (مشرق). در عراق اما همسایهٔ همسو با تهران عقب می‌کشد: به گزارش جروزالم‌پست، بغداد با شبه‌نظامیان طرفدار ایران که با خودرو از روی پرچم آمریکا گذشته بودند برخورد کرده است.

هزینهٔ انسانی جنگ در آمریکا هم دیده می‌شود. آسوشیتدپرس در گزارشی اختصاصی جزئیات تازه‌ای از حملهٔ پهپادی جمهوری اسلامی به بندر شعیبه در کویت در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ (۱ مارس) منتشر کرد که ۶ سرباز آمریکایی را کشت؛ سربازان به‌شدت زخمی‌شده می‌گویند سامانهٔ درمانی ارتش آنان را رها کرد و خانواده‌های جان‌باختگان از فرماندهی پاسخ می‌خواهند (آسوشیتدپرس).

⚠️ ادعای تعلیق پروازها در فرودگاه‌های ریاض و جده را رسانه‌های داخلی ایران، از جمله تسنیم، تنها به نقل «برخی منابع رسانه‌ای و گزارش‌های غیررسمی» منتشر کردند و هیچ منبع سعودی یا رسانهٔ معتبر بین‌المللی آن را تأیید نکرده است.

هرمز: شرط‌های تهران، حمله‌های روزانه—و نفتی که با این همه جاری است

تهران تنگه را به اهرم اصلی مذاکره بدل کرده است. محمدباقر قالیباف گفت هرمز تا برآورده‌شدن «هفت شرط» تهران بازگشایی نمی‌شود (نشنال، فاکس‌نیوز) و اسماعیل بقائی بازگشت امنیت به تنگه را به گام‌های مشخص آمریکا، از جمله توقف تحریم‌ها و پایان مزاحمت برای کشتیرانی تجاری ایران، گره زد (ترند). به گزارش هانگرین کانسرواتیو، این هفت شرط همان شرط‌های توافق موقت خرداد میان تهران و واشنگتن است. دوشنبه نیز فرماندهٔ قرارگاه مشترک پدافند هوایی خاتم‌الانبیا مدعی شد «تسلط کامل» بر تنگه حفظ شده است (مهر). کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی وزارت خارجه، گفت تهران موضع نهایی خود دربارهٔ پاسخ آمریکا به «طرح هفت‌روزه» را پس از بررسی داخلی اعلام می‌کند و شرط‌ها را «تقریباً همان» توافق اسلام‌آباد در خرداد خواند—توافقی که فروپاشید (AGBI). به نقل تسنیم، پیام‌ها از مسیر «کشورهای میانجی» به واشنگتن منتقل می‌شود (ترکیه تودی).

میدان دریایی اما آرام نیست. یکشنبه نفتکش لیپسی (Lipsi) در تنگهٔ هرمز با پرتابه‌ای ناشناس هدف قرار گرفت و موتورخانه‌اش آسیب دید (یاهو)، و شامگاه سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) در هشداری (UKMTO — هشدار ۱۵۱-۲۶) از مشاهدهٔ چند انفجار در نزدیکی یک نفتکش در ۶۰ مایل دریایی جنوب المخا (یمن) خبر داد. شرکت اطلاعات دریایی Marisks دست‌کم هفت حادثه ثبت کرده، از جمله اصابت پرتابه‌ای ناشناس به ابرنفتکش کاظمه ۳ در ۹ مهر، و UKMTO از ۱۰ مهر دست‌کم روزی یک حمله در هرمز یا خلیج عدن گزارش کرده است (رویترز (از طریق ان‌بی‌سی نیوز)).

دوشنبه UKMTO تصویر را روشن‌تر کرد. به گزارش ایران‌وایر، این سازمان اعلام کرد یکشنبه‌شب یک نفتکش LPG هنگام ورود به تنگهٔ هرمز با پرتابه‌ای ناشناس هدف قرار گرفت و حدود دو ساعت بعد یک نفتکش نفت خام نیز اصابت پرتابه را گزارش کرد؛ در حادثهٔ سوم، سپاه با نفتکشی در ۱۱ مایل دریایی شمال خصب عمان تماس گرفت و تهدید کرد اگر مسیرش را ادامه دهد هدف قرار می‌گیرد—و کشتی بازگشت (X/@PolymarketIntel به نقل UKMTO؛ نیز gCaptain). به نقل Iran Monitor از خبرگزاری مهر گزارش شده است که این خبرگزاری هم‌زمان از «هشدار سپاه به یک نفتکش LPG» خبر داد—روایتی که اصابت به این کشتی را عملاً به سپاه نسبت می‌دهد؛ بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند. به گزارش یورونیوز، خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، صداهای انفجار در محدودهٔ قشم و سیریک را به شلیک احتمالی به سوی «کشتی‌های متخلف» در تنگه مرتبط دانست. فاکس‌نیوز گزارش داد تهران بر خواسته‌هایش دربارهٔ هرمز پافشاری می‌کند، و به گزارش نیوزنیشن، آمریکا پیشنهادهای تازه‌ای از مسیر میانجی‌ها فرستاده است. اسکندر مؤمنی، وزیر کشور جمهوری اسلامی، نیز به دعوت همتای قطری‌اش برای گفت‌وگوهای دوجانبه راهی دوحه شد (خبرآنلاین). اثر جنگ تا آن سوی جهان رسیده: به گزارش رویترز، قیمت سوخت در آفریقای جنوبی این هفته به دلیل جنگ ایران جهش می‌کند.

⚠️ ادعای علی فدوی، رئیس گروه مشاوران فرمانده کل سپاه، که «برای نخستین بار از ۱۸۵۳ هیچ شناور آمریکایی در خلیج فارس نیست» (عصر ایران) با گزارش‌های اجرای محاصرهٔ دریایی آمریکا و اعزام ناوهای تازه همخوانی ندارد.

یک مقام مجلس نیت تهران را بی‌پرده گفت. به گزارش آفتاب‌نیوز، دبیر کمیسیون انرژی مجلس گفت «تمام تلاشمان را می‌کنیم تا قیمت جهانی نفت از ۱۱۰ دلار عبور کند». قلی‌زاده این را چنین ترجمه کرد:

@Alighazizade — ۱۲ مهر، ۲۲:۴۸

دبیر کمیسیون انرژی مجلس: تلاش می‌کنیم قیمت نفت از ۱۱۰ دلار عبور کند. ترجمه‌اش این می‌شود که مراکز نفتی منطقه را منفجر می‌کنیم. ج.ا. هر راهی را فکرش را بکنید، امتحان کرده است. راهی ندارد جز حمله به آن‌چیزی که آتشی بزرگ در منطقه می‌سازد. مشتی تروریست، دارند ایران را وارد خانمان‌سوزترین جنگ تاریخش می‌کند.

مشاهده در X

با این همه، اهرم تهران فرسوده می‌شود—و داده‌ها این را با عدد نشان می‌دهند. به گزارش ایران اینترنشنال به نقل رویترز (X/@IranIntl_En)، داده‌های ردیابی کشتی Kpler نشان می‌دهد صادرات نفت خام خاورمیانه در چهار روز از هفتهٔ پایانی سپتامبر از سطح پیش از جنگ فراتر رفت و به ۱۹٫۵ تا ۲۲٫۵ میلیون بشکه در روز رسید؛ میانگین متحرک هفت‌روزه در ۱ اکتبر به ۱۸٫۵ میلیون بشکه رسید، در برابر ۱۸ میلیون بشکه پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند. محموله‌های LNG خروجی از هرمز نیز در سپتامبر به بالاترین سطح ماهانه از بهمن رسیدند؛ خبرگزاری فرانسه هم به نقل Kpler از عبور صادرات از سطح پیش از جنگ خبر داد (تایمز اسرائیل). عراق برای نخستین بار در چند دهه با نفتکش خودش نفت خام را از هرمز عبور داد (نشنال)، اوپک‌پلاس تولید نوامبر را ثابت نگه داشت (آسوشیتدپرس) و گروه هفت به رهبری فرانسه روز جمعه (۱۰ مهر) با آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه گازوئیل و نفت خام از ذخایر اضطراری موافقت کرد و قیمت نفت کمی پایین آمد (AGBI).

بازار اما هنوز زخمی است. آرامکو قیمت رسمی فروش نوامبر نفت عرب مدیوم و عرب هوی به آسیا را ۵ دلار کاهش داد تا هزینهٔ سرسام‌آور حمل را جبران کند (کرایهٔ ابرنفتکش‌های خلیج فارس به چین بیش از یک میلیون دلار در روز) و برنت صبح دوشنبه با اندکی افت به ۱۰۱٫۵ دلار رسید (AGBI)؛ مدیرعامل آرامکو به گزارش سی‌ان‌بی‌سی گفت بازسازی ذخایر جهانی نفت ممکن است دو سال طول بکشد. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، به گزارش یاهو گفت ترامپ جهش قیمت انرژی ناشی از جنگ را پیش‌بینی کرده بود.

🔎 حمله‌های پراکنده هزینهٔ بیمه و ریسک را بالا برده اما جریان نفت را قطع نکرده است—و همین تهدید «نفت بالای ۱۱۰ دلار» مجلس را به جنگ روانی بدل می‌کند. با این حال شورای روابط خارجی آمریکا هشدار می‌دهد که افزایش صادرات منطقه را نباید نشانهٔ شکست قریب‌الوقوع ایران خواند: «نفت بیشتر، همان جنگ».

فلای‌دبی: بازبینی امنیتی پروازها و رسوایی نظارتی

پروندهٔ ربایش ناکام پرواز فلای‌دبی به تل‌آویو همچنان در اسرائیل پیامد دارد. به گزارش رادیو فردا، نتانیاهو دستور «بررسی جامع همهٔ جنبه‌های امنیتی هوانوردی غیرنظامی خارجی به اسرائیل» را صادر کرد. به گزارش کوریره‌دلاسرا به نقل اطلاعات اسرائیل (جروزالم‌پست)، کمک‌خلبان عمانی، همام الحمامی، قصد داشت کاپیتان هندی را بی‌سروصدا بکشد و هواپیما را به آسمان‌خراش‌های تل‌آویو بکوبد؛ اما به گزارش تایمز اسرائیل، او به بازجویان گفته هدفش فرودگاه بن‌گوریون بوده است. فاکس‌نیوز (از طریق یوتیوب) از پرسش‌های فزاینده دربارهٔ استعلام امنیتی این خلبان می‌گوید و جروزالم‌پست یادآوری می‌کند که مقام‌های عمانی پیش‌تر به دلیل نگرانی از افراط‌گرایی او را از پرواز کنار گذاشته بودند. حالا پرونده به رسوایی نظارتی رسیده است: به گزارش شبکهٔ N12 (جروزالم‌پست)، دویر روبینشتاین، مدیر مرکز عملیات امنیت هوانوردی وزارت حمل‌ونقل که بر ترتیبات امنیتی شرکت‌های هواپیمایی خارجی نظارت می‌کند، هم‌زمان از فلای‌دبی و امارات برای آموزش خصوصی پول می‌گرفته است. سرمقالهٔ جروزالم‌پست خواستار بررسی رسمی زنجیرهٔ امنیتی شده است.

دوشنبه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، گفت: «هنوز چیز قطعی دربارهٔ نقش ایران در حادثهٔ فلای‌دبی ندیده‌ام» (به گزارش ایران اینترنشنال، X/@IranIntl_En؛ تایمز اسرائیل). در عوض، ردّ افراط‌گرایی پررنگ‌تر شد: به روایت X/@visegrad24 به نقل دو منبع آگاه، نهادهای ضدتروریسم استرالیا دربارهٔ الحمامی تحقیق می‌کنند که در سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ در ملبورن تحصیل کرده و گزارش‌هایی از رفت‌وآمد او به مساجد و وب‌سایت‌های افراطی وجود دارد؛ نتانیاهو نیز از «تلقین اسلام‌گرایانهٔ رادیکال» سخن گفته است. فاکس‌نیوز می‌نویسد کمک‌خلبان قصد داشت هواپیما را در فرودگاه بن‌گوریون بکوبد و اسحاق هرتزوگ در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز دربارهٔ فلای‌دبی و جنگ ایران سخن گفت. یکی از مسافران به جروزالم‌پست گفت حتی پس از مهار کمک‌خلبان، مسافران می‌ترسیدند هواپیما به ایران یا یمن برده شود: «یک ساعت و نیم احساس می‌کردم گروگانم.»

🔎 هنوز هیچ مدرک عمومی پیوند این حمله با تهران را ثابت نکرده و اسرائیل مهاجم را «گرگ تنها» می‌داند. اهمیت پرونده در شکست زنجیرهٔ استعلام امنیتی است، نه در ردّ پای مستقیم جمهوری اسلامی.

جنگ اقتصادی: استعفای وزیر نفت، دلار ۲۷۰ هزار تومانی و «تورم صفر» دستوری

محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت، استعفا داد و پزشکیان حمید بورد را به سرپرستی وزارت نفت گماشت. رسانه‌های حکومتی، به گزارش رویترز، علت را «دلایل شخصی» اعلام کردند؛ اما ریگ‌زون تیتر زد «وزیر نفت ایران در پی خشکیدن صادرات کناره‌گیری کرد» و به نوشتهٔ همین گزارش (از بلومبرگ)، استعفا هم‌زمان با کمبود بنزین و گاز در داخل رخ داد. سرپرست تازه، به گزارش ایران‌وایر به نقل فارس، وعده داده با «راهبردهای جدید» تولید نفت را افزایش دهد و صادرات را ادامه دهد.

@Alighazizade — ۱۳ مهر، ۱۰:۰۰

فروش نفت ج.ا. به صفر رسید. نفتی هم روی آب باقی نمانده. ج.ا. هر راهی را برای فروش نفت در میانه تحریم دریایی و زمینی آزمود. اما هر راهی که رفت به بن‌بست رسبد. دیگر نفتی فروش نمی‌رود. سرانجام ‌وزیر شکست‌خورده نفت استعفا کرد.

مشاهده در X

🔎 «صفر شدن» فروش نفت ارزیابی یک تحلیلگر است، نه داده‌ای منتشرشده؛ اما با گزارش‌های توقف عملی صادرات زیر محاصرهٔ دریایی آمریکا همسو است.

گاردین استعفای وزیر نفت را نشانهٔ تعمیق بحران اقتصادی خواند. بحران به نظام سلامت هم رسیده است: به گزارش ایران‌وایر، رئیس سازمان نظام پرستاری هشدار داد سالانه ۵ هزار پرستار خدمت را ترک می‌کنند و به گزارشی دیگر از ایران‌وایر، یک نمایندهٔ مجلس از بیمارانی گفته که برای زنده‌ماندن داروهایشان را می‌فروشند. بانک مرکزی هم‌زمان سامانهٔ تازه‌ای برای کاهش ۶۵۰ میلیون حساب بانکی به ۳۰۰ میلیون در دو سال راه انداخته (مهر)—ابزاری که کنترل حکومت بر جریان پول شهروندان را تنگ‌تر می‌کند. به گزارش مهر، معاون سازمان تاکسیرانی تهران نیز از خسارت جنگ به حدود ۱۷۰ تاکسی برقی ناوگان پایتخت خبر داد.

به گزارش ایران اینترنشنال، دلار از ۲.۷ میلیون ریال (۲۷۰ هزار تومان) گذشت؛ شاخص بورس تهران یکشنبه حدود ۲۵ هزار واحد سقوط کرد (باشگاه خبرنگاران جوان) و هزینهٔ سبد کالابرگ تقریباً دو برابر شده است (دیدارنیوز). پاسخ حکومت، دستوری است: شهرداری تهران پیش‌تر، در ۷ مهر، طرح «تورم صفر» را با تثبیت شش‌ماههٔ قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی آغاز کرده بود (مهر) و پزشکیان یکشنبه دستور تشکیل کمیته‌ای برای تثبیت هماهنگ قیمت کالاهای کالابرگ در سراسر کشور را داد (مهر)—راه‌حلی که در اقتصادی با تورم نقطه‌به‌نقطهٔ ۸۹٫۸ درصدی در شهریور (به گزارش ایران اینترنشنال، X/@IranIntl_En) سابقهٔ کمبود و بازار سیاه دارد. هم‌زمان رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد دولت فعلاً برنامه‌ای برای افزایش دوبارهٔ حقوق کارکنان و بازنشستگان ندارد (ایمنا)—هرچند به نوشتهٔ گاردین، وزیرانی افزایش دوم را محتمل خوانده بودند، و رئیس بانک مرکزی، به گزارش عصر ایران، گفت «دشمن» بازار ارز را هدف قرار داده است. به گزارش نیویورک تایمز، محسن رضایی، بالاترین مقام امنیتی حکومت، شنبه در نشستی دولتی خود از «بحران اقتصادی وخیم» سخن گفته است.

شریک اصلی هم پا پس می‌کشد: به گزارش اسرائیل هیوم، چین تجارتش با ایران را کاهش داده است—ضربه‌ای به راهبرد «نگاه به شرق». فشار تحریم‌ها به آسمان هم رسیده: به گزارش نیویورک تایمز، تحریم‌های آمریکا قرار است ناوگان هوایی جمهوری اسلامی را «تعطیل کند»، اما دست‌کم یک بوئینگ ایرانی هنوز پرواز می‌کند.

با این همه، روزنه‌هایی از مسیر معافیت‌های آمریکا باز می‌شود: هواپیمایی عراق پس از دریافت معافیت تحریمی از پنجشنبه پروازهای مستقیم به ایران را از سر می‌گیرد (انتخاب) و پروازهای ایرانی در نجف فرود آمدند (نشنال)؛ رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از «سیگنال‌های مثبت» برای ازسرگیری پروازها به عمان و آذربایجان خبر داد (انتخاب). اما تجارت زمینی زمین‌گیر است: به گزارش ایران‌وایر، حدود ۱۲ هزار کانتینر کالای ایرانی در پاکستان مانده و ترانزیت از مسیر ترکیه هم با مانع روبه‌روست.

داخل ایران: دو اعدام دیگر، رهبر غایب و ترس از استارلینک

حکومت سحرگاه دوشنبه ۱۳ مهر دو معترض دیگر از پروندهٔ «میدان علیخانی» اصفهان را در زندان دستگرد اعدام کرد. به گزارش صدای آمریکا به نقل منابع حقوق بشری، علیرضا سپاهی (متولد ۱۳۸۰) و علیرضا رئیسی، از بازداشت‌شدگان خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴، به دار آویخته شدند؛ خبرگزاری میزان، وابسته به قوهٔ قضاییه، اجرای حکم را پس از تأیید دیوان عالی کشور اعلام کرد و آن دو را به دست داشتن در کشته شدن چهار مأمور نیروی انتظامی متهم کرد. سپاهی تنها یک روز پیش‌تر به‌صورت تلفنی و در حبس با نامزدش مهشاد کشانی—دانشجو و او نیز زندانی دی‌ماه با حکم پنج سال حبس—ازدواج کرده بود. به گفتهٔ شهرزاد شهبازی، وکیل او در مرحلهٔ اعادهٔ دادرسی، حکم با وجود پذیرش اعادهٔ دادرسی در شعبهٔ هم‌عرض اجرا شد و دادگاه انقلاب اصفهان بدون تشکیل جلسه و در کمتر از ۴۸ ساعت درخواست را رد کرده بود. به نقل هرانا، تصاویر دوربین‌های مداربسته نشان می‌داد سپاهی هنگام حادثه در محل نبوده، اما قاضی مرتضی براتی بی‌اعتنا به این شواهد او را به اعدام محکوم کرد؛ متهمان دیگر گفته‌اند زیر فشار و شکنجه وادار به تأیید حضور او شده‌اند. مای ساتو، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل، نوشت سپاهی و پسرعمویش در برابر خانواده شکنجه شده‌اند و گزارش‌هایی از شکنجهٔ مادر او در برابر چشمانش وجود دارد. با این دو، شمار اعدامی‌های این پرونده به شش نفر رسید.

سرکوب گسترده‌تر از پروندهٔ اصفهان است. در روز جهانی معلم، به گزارش صدای آمریکا به نقل هرانا، دست‌کم ۴۷ معلم در ایران زندانی، بازداشت یا تبعید شده‌اند؛ و به گزارش ایران‌وایر، بهائیان ایران به‌طور میانگین هر ۱۰ ساعت با یک اقدام حکومتی—بازداشت، یورش یا حکم زندان—روبه‌رو هستند. یک روز پیش‌تر، یکشنبه ۱۲ مهر، به گزارش خبرگزاری صداوسیما، رئیس کل دادگستری استان تهران در بازدید از زندان تهران بزرگ از فراهم شدن زمینهٔ آزادی حدود ۳۰۰ زندانی خبر داد—نمایشی که تنها یک روز پیش از دو اعدام سحرگاهی رخ داد. مسعود پزشکیان نیز مهرداد اخلاقی را به‌عنوان وزیر پیشنهادی دفاع به مجلس معرفی کرد (به گزارش ایسنا (از طریق عصر ایران)). در اروپا، به گزارش اختصاصی جروزالم‌پست، پارلمان نروژ طرحی را بررسی می‌کند که دولت را موظف به ایجاد فهرست ملی سازمان‌های تروریستی می‌کند و صراحتاً سپاه پاسداران را در کنار حماس و حزب‌الله نام می‌برد—هم‌زمان با احضار سفیر نروژ در تهران.

🔎 به نوشتهٔ JNS، رسانه‌های بین‌المللی کشتار خیزش دی‌ماه در ایران را به سرعت فراموش کرده‌اند—نقدی که پرونده‌هایی چون علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی را به یاد می‌آورد.

در رأس حکومت، خلأ ادامه دارد. غلامعلی حدادعادل در مراسم ختم خواهر عراقچی دربارهٔ رهبر غایب گفت: «مجتبی سلام می‌رساند. ان‌شاءالله خوب است» (به نقل اخبار جمهور، X/@akhbarjomhour)—باز هم روایتی خانوادگی، بی هیچ تصویر یا حضور مستقل از مجتبی خامنه‌ای. ایران‌وایر در تحلیلی با عنوان «رهبر غایب» نشان می‌دهد حکومت چگونه از راه همین روایت‌های دست‌دوم، تصویر مجتبی را می‌سازد. هم‌زمان علی فدوی، رئیس گروه مشاوران فرمانده کل سپاه، پس از ماه‌ها غیبت و شایعهٔ بازداشت و جاسوسی، در صداوسیما ظاهر شد و مرگ همسرش پروین مؤمن را تأیید کرد، اما تنها گفت او «در جنگ ۱۲ روزه» کشته شده است (به نقل اخبار جمهور، X/@akhbarjomhour).

🔎 ادعاهای مربوط به بازداشت فدوی و کشته شدن همسرش در بازجویی به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند؛ ظهور تلویزیونی او نیز پرسش دربارهٔ جایگاهش در ساختار سپاه را پاسخ نمی‌دهد.

وزارت خارجه به گزارش ایران اینترنشنال (X/@IranIntl_En) به نقل صداوسیما و خبرگزاری آلمان (از طریق یاهو)، روز یکشنبه سفیر نروژ در تهران را در اعتراض به ادامهٔ فعالیت استارلینک در ایران احضار کرد. علی قلی‌زاده این احضار را نشانهٔ هراس حکومت از جنگ پیش‌رو می‌داند:

@Alighazizade — ۱۳ مهر، ۰۱:۰۷

وزارت خارجه جمهوری اسلامی، پاول بیور نستاد، سفیر نروژ در تهران، را در اعتراض به ادامه فعالیت اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران احضار کرد. فرق جنگ پیش‌رو با جنگ پیشین، همین وجود هزاران دستگاه استارلینک است. ج.ا. از حضور مردم وحشت دارد و بار دیگر به قطع کامل اینترنت می‌اندیشد اما استارلینک، حساب و کتابها را به هم زده است. […] یکی از مهمترین مشکلات حکومت در روزهای پیش‌رو این است که امکان سانسور و ارتکاب جنایت در سکوت کامل، دیگر از دست رفته است.

مشاهده در X

ناامنی در پیرامون کشور هم بالا گرفته است: به گزارش آناتولی، دو مأمور پلیس در حمله‌ای مسلحانه به گشت کلانتری نوکجو در شهرستان بمپور در سیستان و بلوچستان کشته شدند و یک مأمور دیگر زخمی شد. به گفتهٔ سخنگوی هیئت‌رئیسهٔ مجلس، جلسات از هفتهٔ آینده ترکیبی حضوری‌ـ‌مجازی برگزار می‌شود و بنا بر مصوبهٔ شورای عالی امنیت ملی تنها یک‌چهارم نمایندگان در صحن حاضر می‌شوند (تابناک)—نشانه‌ای از نگرانی امنیتی دربارهٔ تجمع نمایندگان. در برابر، پوستر شاهزاده رضا پهلوی در خیابان‌های خرم‌آباد نصب شد (X/@PahlaviComms)؛ نوشته شدن شعار «جاوید شاه» بر دیوارهای بابلسر نیز گزارش شده است و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند.

دربارهٔ این گزارش

این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۱۳ مهر ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت به‌روزرسانی (۴ بازنویسی کامل و ۸ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تک‌منبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.