خلاصهٔ اجرایی — شامگاه جمعه ۲۴ مهر، تصویر جنگ دوگانه است. از یک سو دونالد ترامپ برای نخستین بار بهصراحت از تأسیسات زیرزمینی کوه کلنگ گزلا در نزدیکی نطنز بهعنوان هدف احتمالی حملهٔ بعدی نام برده و رژیم، به روایت بلومبرگ، در حال تقویت پدافند هوایی است؛ از سوی دیگر، به گزارش واینت و جروزالم پست، بنیامین نتانیاهو در گفتوگوهای خصوصی به آغاز کارزاری تازه علیه ایران بیرغبت است—به دلیل دشواری تعویق انتخابات و هزینهٔ تلافی رژیم در جبههٔ داخلی—و مقامهای دفاعی اسرائیل هدف راهبردی روشنی برای جنگی دیگر نمییابند. برآورد CSIS میگوید آمریکا تا ۸۲ درصد ذخیرهٔ پیش از جنگ رهگیرهای تاد را مصرف کرده و همین اندیشکده مینویسد کوه کلنگ احتمالاً از دسترس قویترین بمبهای متعارف هم بیرون است. در دریا، با وجود رکورد حمله به کشتیها، تنکرترکرز میگوید صادرات نفت خام منطقه به بالاترین سطح از بهمن رسیده و رویترز از صادرات گاز مایع و سوخت جت رژیم با وجود محاصره خبر میدهد. در اروپا، یوهان وادفول، وزیر خارجهٔ آلمان، هشدار داد «اروپا در تیررس ایران است»—یک روز پس از محکومیت دو عامل نیروی قدس در هامبورگ و همزمان با حکم ۲۰ سال حبس برای قاتل اجیرشدهٔ شبکهٔ فاکستروت در لندن. در جبههٔ مالی، FinCEN بانکها را به ردیابی سوءاستفادهٔ رژیم از وجوه «خمس» موظف کرده و خزانهداری بانک توسعهٔ بینالمللی عراق و یک بانک کوبایی را تحریم کرده است. در لبنان، حزبالله برای نخستین بار پذیرفت ۷۸۰ کیلوگرم مواد منفجرهٔ توقیفشده متعلق به اوست؛ در یمن، دولت با وجود کشته شدن پنج نفر در حملهٔ حوثیها به کاخ عدن اعلام کرد در این شهر میماند. در داخل، از حکم ۵۰ ضربه شلاق برای یک بوسه در قم و درگیری سپاه و پژاک در شاهو تا شعار «جاوید شاه» دختران دانشآموز کرمانشاه، نشانههای فرسایش کنترل نظام آشکارتر میشود؛ و پروژهٔ شکوفایی ایران، به ابتکار شاهزاده رضا پهلوی، با جدا شدن از NUFDI وارد مرحلهٔ تازهای شده است. در واشنگتن، نظرسنجیها میگویند نگرانی رأیدهندگان از جنگ اکنون از مهاجرت هم بیشتر است.
تازهترینها
۲۳:۳۷ — ترامپ به گزارش جروزالم پست گفت عربستان سعودی ممکن است کمک اسرائیل در برابر حوثیها را بپذیرد و این همکاری میتواند راه احیای پیمانهای ابراهیم را باز کند؛ همزمان CSIS در برنامهای تازه گزینههای ریاض پس از مرگبارترین حملهٔ حوثیها به خاک عربستان در بیش از یک دهه را بررسی کرد — Jerusalem Post · CSIS
۲۲:۳۸ — به گزارش کردستان۲۴، یکی از رهبران شبهنظامیان عراقی وابسته به رژیم گفت اگر جمهوری اسلامی با «تهدید وجودی» روبهرو شود وارد جنگ خواهند شد و روابط با آمریکا «هرگز عادی نخواهد شد»—هشداری که اهمیت ورود این گروهها به کابینهٔ تازهٔ عراق را دوچندان میکند — Kurdistan24
۲۲:۱۹ — رژیم اتهام عربستان سعودی دربارهٔ دست داشتن در حملات حوثیها را رد کرد؛ تکذیبی که چند ساعت پس از پیشنهاد «میانجیگری» تهران میان ریاض و حوثیها میآید — AFP (از طریق Times of Israel)
۲۲:۱۶ — انبیسی نیوز: بهای نفت برای نخستین بار از اردیبهشت (مه) به ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسید؛ جهشی که پس از گزارشهای حمله به کشتیها در تنگهٔ هرمز رخ داد — NBC News
۲۱:۵۸ — الجزیره در تحلیلی نوشت پیامرسانی رژیم آگاهانه بر هزینههای جنگ برای رأیدهندگان آمریکایی پیش از انتخابات میاندورهای تأکید میکند—همسو با ارزیابیهایی که انتخابات را «ترمز موقت» تشدید درگیری میدانند — Al Jazeera
۲۱:۳۳ — CNBC: بهای نفت خام آمریکا همزمان با تشدید حملات رژیم در تنگهٔ هرمز و تهدید اوکراین به حمله به پالایشگاههای روسیه از ۱۰۰ دلار گذشت. همزمان رسانههای فارسیزبان به نقل از وزیر کشتیرانی هند گزارش دادند نفتکشی با ۱۵ ملوان هندی امروز در تنگه هدف پرتابه قرار گرفته است — CNBC
🔎 خبر اصابت به نفتکش حامل ملوانان هندی هنوز در رسانههای بینالمللی یا بیانیهٔ رسمی دهلی که ما بتوانیم ببینیم بازتاب نیافته و نام کشتی و میزان خسارت روشن نیست.
۲۱:۳۱ — میدل ایست آی هم گزارش فایننشال تایمز را تأیید کرد: دولت آمریکا برای مهار جهش قیمت سوخت، برداشتن تحریمها از «ناوگان سایه»ی نفتکشهای رژیم را بررسی میکند—گامی که با سیاست اعلامشدهٔ محاصرهٔ اقتصادی در تعارض است — Middle East Eye
۲۱:۰۹ — اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجهٔ رژیم، گفت تهران آمادهٔ میانجیگری میان عربستان و حوثیها است؛ به نقل از خبرگزاری فارس گزارش شده است که معاون وزیر خارجه نیز گفت ریاض هنوز به این پیشنهاد پاسخی نداده است، و بیستون نتوانسته این بخش را مستقلاً تأیید کند—پیشنهادی از سوی حامی اصلی همان گروهی که شهرهای سعودی را موشکباران میکند — AFP (از طریق Times of Israel)
۲۰:۵۷ — بلومبرگ: حتی GBU-43 («مادر همهٔ بمبها») که ترامپ به آن اشاره کرده، به تأسیسات هستهای مدفون رژیم در اعماق کوه نمیرسد—ارزیابیای همسو با برآورد CSIS دربارهٔ کوه کلنگ — Bloomberg
۲۰:۵۳ — ایران اینترنشنال: نیروهای امنیتی در هفت ماه گذشته ۳۴ بار شهروندان بهائی یزد را با یورش، احضار و زندان هدف گرفتهاند — Iran International
۲۰:۵۲ — FDD در فارین پالیسی هشدار داد فشار واشنگتن و ریاض بر دمشق برای اعزام نیروی سوری به یمن، ثبات شکنندهٔ سوریه را قربانی میکند — FDD در X
۲۰:۴۹ — مسعود پزشکیان گفت رژیم «آمادهٔ گفتوگو» است، اما «در برابر زور سر خم نمیکند» — AFP (از طریق Times of Israel)؛ به نقل از المیادین نیز گزارش شده است که سعید خطیبزاده، معاون وزیر خارجه، گفت آمریکا نمیتواند آنچه در جنگ به دست نیاورد در مذاکره بگیرد، و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند
۲۰:۳۷ — FDD در گزارشی تازه نوشت لغو مجوز بانک صادرات ایران در لبنان گام درستی است، اما شبکهٔ مالی حزبالله همچنان پابرجاست — FDD در X
۲۰:۲۶ — شورای روابط خارجی (CFR) تحلیلی با عنوان «پیروزی عدمتقارن در جنگ ایران» منتشر کرد — CFR
۲۰:۰۴ — دفتر شاهزاده رضا پهلوی یاد پیمان قدیری، مهندس ۴۵ ساله و حامی کودکان بیسرپرست را گرامی داشت که ۱۹ دی ۱۴۰۴ ماموران رژیم در خانهاش در قرچک به سرش شلیک کردند و فرزندش را گروگان گرفتند تا خانواده را به سکوت وادارند — PahlaviComms در X
زمینه: روز گذشته در یک نگاه
روز ۲۳ مهر با صریحترین اعتراف یک مقام ارشد رژیم به وخامت اوضاع گذشت: مسعود پزشکیان گفت نظام «در ۴۸ سال پس از انقلاب هرگز در چنین تنگنایی نبوده» و از کسری روزانهٔ صدها میلیون مترمکعب گاز پس از حملات اسرائیل به شبکهٔ انرژی خبر داد. والاستریت ژورنال گزارش داد دو کشتی باری اماراتی در ۲۴ ساعت پس از اصابت در تنگهٔ هرمز غرق شدند؛ سنتکام ادعای سپاه دربارهٔ «کنترل» تنگه و «مین» بودن عامل غرق شدن GFS Pride را دروغ خواند و از عبور بیش از ۴۰ کشتی در ۲۴ ساعت خبر داد. سیانان نوشت پنتاگون استفاده از GBU-43 («مادر همهٔ بمبها») را بررسی میکند، مؤسسهٔ ISIS بازسازی شتابان طالقان ۲ را مستند کرد و خزانهداری آمریکا ۱۶ فرد و چند بانک و صرافی در کیش، چابهار و بغداد را تحریم کرد. حوثیها یک یوروفایتر سعودی را آسیب زدند و کاخ ریاستجمهوری عدن را موشکباران کردند. جزئیات کامل، منابع و نقلقولها در گزارش جامع ۲۳ مهر آمده است.
کوه کلنگ، «مادر بمبها» و ذخایری که ته میکشد
ترامپ در مصاحبهٔ پنجشنبهشب با نیوزمکس گفت آمریکا ممکن است حملهٔ دیگری به تأسیسات هستهای رژیم انجام دهد: «اکنون در حال بررسی کوه کلنگ گزلا هستیم. ممکن است مجبور شویم به آنجا برویم. به آنجا حمله خواهیم کرد و بهسرعت آن را از بین خواهیم برد.» او دربارهٔ گزارشهای بررسی GBU-43 گفت این سلاح «هستهای نیست» و «یک بمب بسیار بزرگ» است و به سلاح هستهای «نیازی نیست»، اما نگفت آیا استفاده از آن را تأیید کرده یا هدفش چیست — Newsmax (از طریق Yahoo)، Bloomberg، NDTV، سیبیاس نیوز. ترامپ اعزام نیروی زمینی را رد کرد، پیشبینی کرد جنگ «بهزودی، از راه مذاکره یا راههای دیگر» پایان مییابد و گفت مقامهای رژیم از واشنگتن خواستهاند عملیات نظامی متوقف شود و آمریکا «به دلیل ادامهٔ مذاکرات» پذیرفته است. او در همان مصاحبه از گفتوگو با روسیه و چین دربارهٔ «خلع سلاح هستهای» خبر داد؛ ماهها پس از انقضای پیمان نیو استارت — جروزالم پست.
🔎 ادعای ترامپ دربارهٔ درخواست رژیم برای توقف عملیات و «مذاکرات جاری» تاکنون از سوی هیچ منبع مستقلی تأیید نشده و تهران نیز آن را تأیید نکرده است. این اظهارات باید در کنار تهدید همزمان به حمله به کوه کلنگ—و در فضای انتخاباتی واشنگتن—خوانده شود.
جزئیات بیشتری از همان مصاحبه منتشر شده است. ترامپ دربارهٔ GBU-43 گفت این سلاح «هستهای نیست، اما بیشتر شبیه یک بمب هستهای بسیار کوچک است» و آمریکا برای رسیدن به اهدافش به سلاح هستهای نیازی ندارد — اخبار جمهور در X، CNBC. مجری نیوزمکس پرسید اگر برنامهٔ هستهای رژیم نابود شده، چرا آمریکا پیروزی را اعلام نمیکند و جنگ را پایان نمیدهد؛ ترامپ پاسخ داد آمریکا میتواند خارج شود، اما ممکن است یک سال بعد ناچار به بازگشت به جنگ شود، و هدفش این است که رژیم «برای همیشه» نتواند به سلاح هستهای دست یابد — اخبار جمهور در X. برای شرح فنی این بمب ۲۱ هزار پوندی و محدودیتهایش، الجزیره و فرانس ۲۴ گزارشهای توضیحی منتشر کردهاند.
پاسخ تهران: رجزخوانی در برابر «مادر بمبها»
رژیم به تهدید ترامپ با همان زبان همیشگی پاسخ داد. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، روز جمعه گفت: «کسی که بتواند ما را با "مادر همهٔ بمبها" تهدید کند هنوز به دنیا نیامده است» — ایران اینترنشنال در X. همزمان، به گزارش رسانههای حکومتی، سخنگوی ارتش رژیم مدعی شد توان پدافند هوایی کشور اکنون از سطح پیش از جنگ فراتر رفته و به ناوهای جنگی آمریکا هشدار داد.
بلومبرگ نیز گزارش داد رژیم در آمادگی برای حملات تازهٔ آمریکا، پدافند هوایی خود را تقویت میکند — Bloomberg. لحن تریبونهای رسمی هم تندتر شده است: به گزارش رسانههای داخلی، امام جمعهٔ مشهد گفت دیپلماسی شکست خورده و رژیم اکنون در «وضعیت تهاجمی» است؛ در مقابل، علیاکبر صالحی، رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی، خواستار بازگشت «دیپلماسی و خردورزی» و «عقلانیت» شد—نشانهای از شکافی که در درون نظام بر سر ادامهٔ جنگ دهان باز کرده است.
⚠️ ادعای سخنگوی ارتش دربارهٔ برتری پدافند هوایی بر «پیش از جنگ» هیچ پشتوانهٔ مستقلی ندارد و با تسلط آشکار هوایی آمریکا و اسرائیل بر آسمان ایران—که حتی رسانههای اسرائیلی از آن سخن میگویند—در تعارض است. این گونه گزارهها را باید تبلیغات جنگی خواند.
یورونیوز در تحلیلی با عنوان «نشانههای نظامی در حال انباشت است: آیا جنگ آمریکا و ایران در آستانهٔ تشدید است؟» همین نشانهها را کنار هم گذاشته است — Euronews؛ در مقابل، تحلیلگری به سیانبیسی گفت حملات بزرگ آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای «بسیار بعید» است — CNBC. فارن افرز نیز در جستاری با عنوان «محور آشوب به جنگ میرود» به همگرایی رژیم تهران، روسیه، چین و کرهٔ شمالی در این جنگ پرداخته است — Foreign Affairs. به خلاصهٔ مایکل جیکوبسون از مؤسسهٔ واشنگتن، بر پایهٔ همین جستار، چین و روسیه بیآنکه رسماً وارد جنگ شوند، به رژیم اطلاعات ماهوارهای و فناوری تسلیحاتی دادهاند که در حملات به اهداف آمریکا و متحدانش به کار رفته است — جیکوبسون در X.
🔎 متن کامل گزارشهای سیانبیسی، یورونیوز و فارن افرز در دسترس ما نبود؛ این بندها بر پایهٔ تیتر منتشرشده است.
نام بردن از کوه کلنگ اهمیت دارد: به نوشتهٔ CSIS (بند «بمبهای سنگرشکن» در پایین)، این تأسیسات عمیقتر از اصفهان و نطنز است و احتمالاً حتی از دسترس قویترین مهمات متعارف بیرون است؛ GBU-43 بمبی برای انفجار سطحی است، نه نفوذ به عمق. در اسرائیل، به گزارش واینت، ارتش در حالی سطح آمادهباش را بالا برده که ترامپ حملات تازه را سنجیده و نتانیاهو در آستانهٔ انتخابات نگران پیامدهای آن است — Ynetnews؛ تحلیل دیگر همین رسانه یادآوری میکند که آمریکا و اسرائیل بر آسمان ایران مسلطاند اما هنوز رژیم را به تسلیم وادار نکردهاند — Ynetnews.
پدافند آمریکا: ۸۲ درصد رهگیرهای تاد مصرف شد
به گزارش سیبیاس نیوز به نقل از چند مقام آمریکایی، ژنرال رندی جورج، رئیس پیشین ستاد نیروی زمینی، دو ماه پیش از آغاز جنگ در سند برنامهریزی نیروهای پنتاگون برای سال مالی ۲۰۲۷ هشدار داده بود که ذخایر رهگیرهای تاد و پاتریوت تا ۲۰۳۰ در سطح «راهبردی پایین» باقی میماند؛ دلایل: انتقال پاتریوت به اوکراین، مصرف برای دفاع از اسرائیل و محدودیت صنایع دفاعی. جورج در فروردین، پس از آغاز جنگ، از سوی پیت هگست برکنار شد. بر پایهٔ برآورد CSIS که سیبیاس به آن استناد کرده، آمریکا سال ۲۰۲۶ را با حدود ۲٬۳۰۰ رهگیر پاتریوت آغاز کرد و ۱٬۰۵۰ تا ۱٬۴۳۰ فروند (تا ۶۱ درصد) را در جنگ ایران مصرف کرد؛ از حدود ۳۵۵ رهگیر تاد نیز ۱۹۰ تا ۲۹۰ فروند (تا ۸۲ درصد) شلیک شده است. شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، کمبود را رد کرد و گفت آمریکا «هر آنچه برای ضربه در زمان و مکان انتخاب رئیسجمهور لازم است» در اختیار دارد — ایران اینترنشنال، ایران اینترنشنال در X.
🔎 ارقام مصرف، برآورد یک اندیشکده (CSIS) است، نه دادههای رسمی پنتاگون؛ اما سند هشدار جورج به گفتهٔ چند مقام آمریکایی واقعی است. این گزارش با هشدار پیشین سیبیاس دربارهٔ «کمبود چندسالهٔ رهگیرها» همخوان است.
جبههٔ مالی: «خمس»، بانکهای عراق و کوبا و یک عملیات نفوذ با هوش مصنوعی
مهمترین تحول شب گذشته در میدان نبرد رخ نداد، بلکه در خزانهداری آمریکا. شبکهٔ مقابله با جرائم مالی (FinCEN) روز پنجشنبه هشداری رسمی صادر کرد و از مؤسسات مالی خواست موارد احتمالی سوءاستفادهٔ رژیم از شبکههای خیریهٔ مذهبی—از جمله انحراف وجوه شرعی «خمس»—را گزارش کنند. به گفتهٔ FinCEN، رژیم سازمانهای بهظاهر مذهبی در ایران و کشورهای همسایه را برای ثروتمند کردن نخبگان خود، تأمین هزینهٔ سرکوب مردم ایران و پشتیبانی از تروریسم در خارج به کار میگیرد و پرداختهای خمس جامعهٔ جهانی شیعه را نیز به سوی فعالیتهای بیثباتکنندهٔ خود منحرف میکند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، گفت آمریکا «اجازه نخواهد داد رژیم ایران به سابقهٔ طولانی سوءاستفاده از نهادهای دینی برای پر کردن جیب نخبگانش و تأمین مالی تروریسم ادامه دهد» — FinCEN، AML Intelligence.
🔎 این هشدار، نهادهایی را هدف میگیرد که سالها در حاشیهٔ تحریمها ماندهاند: شبکهٔ دفاتر مراجع، بنیادها و خیریههای وابسته به بیت رهبری که در عراق، لبنان و جوامع شیعهٔ مهاجر پول جمع میکنند. هشدار FinCEN بهخودیخود تحریم نیست، اما بانکهای جهان را به شناسایی و گزارش این جریانها موظف میکند.
متن کامل اطلاعیهٔ خزانهداری دامنهٔ بستهٔ تحریمی ۲۳ مهر را روشن کرد: ۱۶ فرد و ۱۱ نهاد (۱۰ نهاد از سوی خزانهداری و یکی از سوی وزارت خارجه) در ایران، عراق، کوبا و هنگکنگ. افزون بر بانک IDB عراق و بانک کوبایی BICSA، دو بانک برونمرزی رژیم—بانک بینالمللی جزیره و بانک بینالمللی چابهار—چهار صرافی ایرانی، یک شرکت هنگکنگی و سید روحالله رضوی، امین نفتی مقیم دبی، همراه با دو شرکت وابسته به او در فهرست قرار گرفتند. بسنت گفت: «طناب دور گردن اقتصاد ایران تنگتر میشود و حتی بهاصطلاح متحدان ایران هم نمیتوانند نجاتش دهند» — خزانهداری آمریکا.
به گزارش جداگانه، آمریکا این بانک دولتی کوبا را به دلیل همکاری با یک بانک ایرانی تحریم کرد — میامی هرالد؛ گامی که نشان میدهد واشنگتن اکنون حتی مجاری مالی دوردست رژیم در نیمکرهٔ غربی را هم دنبال میکند. این تحریم یک روز پس از دور تازهٔ تحریمهای اوفک علیه بانکها و صرافیهای کیش، چابهار و بغداد میآید.
🔎 متن کامل گزارش میامی هرالد در دسترس ما نبود؛ اطلاعیهٔ خزانهداری نام بانک کوبایی را BICSA ذکر کرده است.
در جبههٔ اطلاعاتی، بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) جزئیات عملیاتی را تشریح کرد که OpenAI به نوشتهٔ FDD در ۸ اکتبر (۱۶ مهر) با نام «Bogus Bylines» افشا و مسدود کرده بود: هفت «روزنامهنگار غربی» که هیچکدام وجود خارجی ندارند، از ژوئیهٔ ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰۰ مقاله در رسانههای آنلاین—از جمله میدل ایست مانیتور و کانترپانچ—منتشر کردهاند. به نوشتهٔ جیکوب بریچ، گردانندگان مستقر در ایران به فارسی از ChatGPT میخواستند مقالههای انگلیسی را صیقل دهد، با معیارهای پذیرش رسانهها تطبیق دهد و نامهٔ پیشنهاد به سردبیران بنویسد؛ تولید این شبکه پس از آغاز جنگ ۲۰۲۶ بهشدت بالا رفت و افزون بر آن، دهها دسته پاسخ خصمانهٔ فارسی زیر پستهای ایران اینترنشنال تولید شد — FDD، گزارش OpenAI.
دامنهٔ این فشار به عراق هم رسیده است. به گفتهٔ میعاد ملکی، رئیس پیشین دفتر هدفگیری تحریمهای خزانهداری و پژوهشگر کنونی FDD، خزانهداری بانک توسعهٔ بینالمللی عراق (IDB)—که خود را بزرگترین بانک خصوصی عراق میخواند—را بر پایهٔ فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ تحریم کرد؛ بانکی که به گفتهٔ خزانهداری را شرکتهای ایرانی برای تأمین دلار تهران بنیان گذاشتند، از دسترسیاش به حراج دلار عراق سوءاستفاده کرد، از دست یک تأمینکنندهٔ مالی نیروی قدس گذشت و هنوز هر ماه سود خود را به دلار به ایران میفرستد. نکتهٔ کلیدی به نوشتهٔ ملکی: شعبهٔ عراقی بانک ملی که زیر تحریم بسته شد، سرمایهاش را به IDB در همسایگیاش منتقل کرده بود—«سرمایهٔ تحریمشدهٔ ایرانی عراق را ترک نکرد، فقط به خانهٔ بغلی رفت». بغداد در ژوئیه IDB را در فهرست هفت بانک مجاز به بازسازی روابط کارگزاری گذاشته بود؛ سه ماه بعد، این بانک در فهرست SDN است و مجوز تعطیلی تدریجیاش ۳۰ اکتبر منقضی میشود — مارک دوبوویتز در X.
بیروت: روبیو میگوید مواد منفجره نباید به حزبالله بازگردد
به گفتهٔ یک مقام وزارت خارجهٔ آمریکا، مارکو روبیو با ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، دربارهٔ ضبط صدها کیلوگرم مواد منفجره از حزبالله گفتوگو کرد. روبیو از عون خواست کسانی را که این محموله را سفارش داده، تأمین مالی کرده و هدایت کردهاند پاسخگو کند و تأکید کرد که «بازگرداندن مواد منفجره به حزبالله باید کاملاً منتفی باشد» — جروزالم پست.
این تماس در امتداد روزی است که بانک مرکزی لبنان مجوز بانک صادرات ایران را لغو کرد و دیپلماتها از دستور آمادهباش رژیم به حزبالله خبر دادند. حزبالله نیز برای نخستین بار رسماً پذیرفت که محموله متعلق به اوست: به گزارش نهارنت، کامیونی که در ایست بازرسی بزرگراه بیروت–بقاع متوقف شد ۷۸۰ کیلوگرم مواد منفجره، از جمله ۲۵۰ کیلوگرم TNT و ۲۵۰ کیلوگرم C-4، حمل میکرد. حسن فضلالله، نمایندهٔ فراکسیون حزبالله، مدعی شد این مواد «منحصراً برای استفاده علیه اشغالگری اسرائیل» در جنوب بوده، اتهام طرح ترور مخالفان داخلی را «بیپایه» خواند، خواستار تحویل محموله به حزبالله و آزادی دو بازداشتی شد و تصمیم دولت در ممنوع کردن فعالیت نظامی این گروه را «باطل» دانست. نواف سلام، نخستوزیر لبنان، یادآوری کرده بود که C-4 در چند ترور سیاسی «بدنام» تاریخ لبنان به کار رفته است — Naharnet.
🔎 به تعبیر مت لویت از مؤسسهٔ واشنگتن، این اعتراف یعنی حزبالله میکوشد لبنان را به جنگی تازه با اسرائیل بکشاند که نه اسرائیل و نه لبنان خواهانش نیستند.
FDD در گزارش سیاستی تازهای هشدار داد که «توقیفهای پراکندهٔ سلاح، جلوی بازتسلیح حزبالله را نمیگیرد» — FDD در X—و رابرت ستلاف از مؤسسهٔ واشنگتن نوشت خلع سلاح حزبالله «تابع اراده و عزم است، نه قانون یا توانایی» — ستلاف در X.
دریا و آسمان: تهدید رژیم به بستن هرمز و درسهای جنگ مین
فرماندهان رژیم شامگاه پنجشنبه بار دیگر بر روایت «کنترل» تنگه پافشاری کردند: فرماندهٔ ارتش رژیم تکرار کرد که هرمز تا زمان «رعایت حقوق ایران» بسته میماند و جانشین فرماندهٔ سپاه از «آمادگی در زمین، دریا و هوا» سخن گفت. این ادعاها در برابر دادههای میدانی قرار دارد: سنتکام همان روز سه ادعای سپاه را «دروغ» خواند و از عبور بیش از ۴۰ کشتی تجاری در ۲۴ ساعت خبر داد — سنتکام در X.
روز جمعه نیز به نقل رسانههای حکومتی گزارش شده است که سخنگوی ارتش رژیم مدعی شد اگر آمریکا منطقه را ترک کند تنگه باز میشود و «در غیر این صورت آنها را بیرون میکنیم»، و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند؛ نیروی دریایی ارتش نیز ادعا کرد یک نفتکش «متخلف» را در حال سوختن در دریای عمان شناسایی کرده است — Reuters (از طریق Times of Israel)؛ نام کشتی، پرچم و علت آتشسوزی هنوز از سوی سنتکام یا منابع مستقل دریانوردی تأیید نشده است.
⚠️ ادعاهای فرماندهان رژیم دربارهٔ «بسته بودن» هرمز تبلیغاتی است؛ ارزیابیهای مستقل از جریان روزانهٔ حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت از تنگه حکایت دارد، هرچند حملات رژیم به کشتیرانی به بالاترین سطح از آغاز جنگ رسیده است.
اما هزینهٔ این جنگ فرسایشی برای کشتیرانی بالا میرود: به گزارش بیبیسی، شمار گزارشهای حمله به کشتیها در نزدیکی تنگهٔ هرمز به بالاترین سطح ثبتشده رسیده و همزمان صادرات نفت کند شده است — BBC. به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از یک روزنامهٔ کرهای، سئول گسترش مأموریت دریایی خود به دریای عمان و اعزام یک هواپیمای گشت دریایی را برای تأمین امنیت کشتیرانی بررسی میکند؛ طرحی که احتمالاً به پس از پایان جنگ موکول میشود، در حالی که واشنگتن برای حمایت سئول فشار میآورد — ایران اینترنشنال.
با این همه، دادههای ردیابی نفتکشها تصویر دیگری هم نشان میدهد. تنکرترکرز نوشت حملات رژیم به نفتکشها «در عمل اثر منفی چندانی» بر صادرات منطقه نگذاشته است: صادرات نفت خام به بالاترین سطح از بهمن رسیده و اولویت اکنون به سمت گاز مایع و فرآوردههای پالایشی میرود — TankerTrackers در X. در همان حال، رویترز در گزارشی اختصاصی بر پایهٔ دادههای ردیابی کشتیها نوشت خود رژیم نیز با وجود محاصرهٔ دریایی آمریکا توانسته محمولههایی از گاز مایع (LPG) و سوخت جت صادر کند؛ به نقل ایران اینترنشنال از همین گزارش، یکی از مقصدهای سوخت جت میانمار بوده است — Reuters، Iran International.
🔎 متن کامل گزارشهای بیبیسی و رویترز در دسترس ما نبود؛ این بندها بر پایهٔ تیتر و خلاصهٔ بازنشرهاست و حجم محمولههای رژیم هنوز روشن نیست. خبر کره جنوبی نیز تاکنون تنها از طریق ایران اینترنشنال و بدون نام روزنامهٔ کرهای به ما رسیده است؛ سئول در شهریور هرگونه مشارکت نظامی در جنگ را رد کرده بود.
پژوهشگران FDD در تحلیلی با عنوان «زنگ بیدارباش ضدمین واشنگتن» هشدار دادند که چین بیتردید آنچه را در تنگهٔ هرمز رخ داده مطالعه میکند و پرسیدند آیا واشنگتن نیز چنین میکند — FDD. مرکز CSIS نیز در دو تحلیل جداگانه به آسیبپذیریهای جنگ پرداخت: دنیل بایمن و آلدن نس توصیه کردند آمریکا و شرکای خلیج فارس برای حفاظت از زیرساخت انرژی در برابر تهدیدات رژیم، پدافند لایهای و سامانههای ارزانتر کمارتفاع را شتاب دهند — CSIS در X.
بمبهای سنگرشکن: «اهداف عمیق، انبارهای کمعمق»
گزارش CSIS به قلم مارک کنسیان و کریس پارک، بحث روز گذشته دربارهٔ «مادر بمبها» را در چارچوب روشنتری میگذارد. به نوشتهٔ آنها، بمبهای سنگرشکن که زمانی «تواناییای حاشیهای» بودند اکنون به جریان اصلی جنگ بدل شدهاند، چرا که دشمنان آمریکا تأسیسات خود را مستحکم و مدفون کردهاند. ادامهٔ پرتاب موشک از سوی رژیم نشان میدهد برخی انبارهای زیرزمینی موشک و پهپاد—بهویژه ۳۳ پایگاه موشکی زیرزمینی گزارششده در کرانهٔ هرمز—جان سالم به در بردهاند. مهمتر آنکه به نوشتهٔ CSIS، تأسیسات کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) عمیقتر از اصفهان و نطنز است و احتمالاً حتی از دسترس قویترین مهمات متعارف نیز بیرون است؛ تنها GBU-57 با ۳۰ هزار پوند وزن برای چنین اهدافی طراحی شده و موجودی آن محدود است — CSIS.
🔎 این ارزیابی، تردید روز گذشته دربارهٔ کارایی GBU-43 (که بمبی برای انفجار سطحی است) علیه کوه کلنگ را تقویت میکند.
CSIS همچنین یادآوری کرد که پیشنهاد بودجهٔ دفاعی سال مالی ۲۰۲۷ آمریکا ۴۲۹ میلیون دلار برای بمبهای سنگرشکن متعارف علیه «اهداف سخت و عمیقاً مدفون» درخواست کرده است؛ رقمی که در کنار تهدید ترامپ به حمله به کوه کلنگ اهمیت تازهای پیدا میکند — CSIS در X.
همزمان، سیبیاس نیوز گزارش داد ژنرالی که برکنار شد، پیش از جنگ دربارهٔ کمبود چندساله در رهگیرهای پدافند موشکی هشدار داده بود — سیبیاس نیوز؛ و به گزارش تسک اند پرپس، تاکنون بیش از ۲۰۰ نظامی آمریکایی در جنگ با رژیم نشان «قلب ارغوانی» (ویژهٔ زخمیان و کشتگان نبرد) دریافت کردهاند — Task & Purpose. در اسرائیل نیز به گزارش جروزالم پست، ارتش پهپادهای روسی بهکاررفته در جنگ اوکراین را برای مقابله با تهدیدات رژیم مطالعه میکند — جروزالم پست.
🔎 متن کامل گزارشهای سیبیاس و تسک اند پرپس در دسترس ما نبود؛ این دو بند بر پایهٔ تیتر و خلاصهٔ منتشرشده است.
⚠️ در شبکههای اجتماعی از «تحرکات شدید نظامی» رژیم به نقل از «اطلاعات غربی» و احتمال حملهٔ پیشدستانهٔ تهران سخن گفته شد. این ادعا تا لحظهٔ نگارش در هیچ رسانهٔ معتبر غربی با جزئیات مستقل تأیید نشده؛ پیشتر ynet نیز تنها از «نگرانی» اسرائیل از حملهٔ غافلگیرانه در دوران انتخابات خبر داده بود.
پیامد جنگ دریایی به فراتر از نفت هم میرسد. به گزارش رویترز، مقام سازمان ملل که بر طرح پیشنهادی این سازمان برای عبور کود شیمیایی از تنگهٔ هرمز نظارت دارد، هشدار داد اگر آمریکا و رژیم ظرف چند هفته بر سر این طرح توافق نکنند، بخشهایی از آسیا و آفریقا با بحران امنیت غذایی روبهرو میشوند — Reuters.
یمن: واشنگتن فاصله میگیرد، اما تا کی؟
به گزارش واشنگتن سان (منتشرشده در ۱۷ مهر / ۹ اکتبر)، دولت ترامپ با وجود تشدید جنگ سعودی–حوثی، در برابر درخواستها برای ورود مستقیم مقاومت میکند؛ هرچند آمریکا هماکنون به عربستان اطلاعات و سوختگیری هوایی میدهد، بیش از ۱۰۰ نظامی آمریکایی ریاض را در بمبارانها مشاوره میدهند و به گفتهٔ یک مقام آمریکایی، مشاوره شامل «حذف اهداف مشکوک از فهرستهای حمله» به دلیل نگرانی از تلفات غیرنظامی است. ترامپ از ناکامی عملیات «رَف رایدر» در ۲۰۲۵—که با یک میلیارد دلار هزینه حوثیها را چندان تضعیف نکرد—ناراضی است و یک منبع آشنا گفت «هیچ اشتهایی برای نجات سعودیها» نمیبیند. با این حال فرانسه از زیرساخت انرژی سعودی محافظت میکند و بریتانیا به جنگندههای سعودی سوخت میرساند — واشنگتن سان. لیز دنت از مؤسسهٔ واشنگتن به این روزنامه گفت ترامپ ممکن است پس از انتخابات میاندورهای اعلام کند که با «چند کارزار بمباران بسیار مشخص و هدفمند در کنار سعودیها» مشکلی ندارد — مؤسسهٔ واشنگتن در X.
آلیسون مینر از CSIS نیز گفت درگیری حوثیها با عربستان و دولت یمن «به جنگ تمامعیار بازگشته»، با حملات پیاپی به فرودگاه اصلی ریاض و زیرساخت نفتی سعودی، و این جنگ الگوی گستردهتر درگیریهای بههمپیوستهٔ منطقه را بازتاب میدهد — CSIS در X. در همین حال، به گزارش آسوشیتدپرس، حوثیها با محاصرهٔ رژیم، برای ساخت موشک بالستیک به قطعات چینی روی آوردهاند — AP.
در میدان، بر پایهٔ ارزیابی ISW، حوثیها شهرهای تحت کنترل دولت یمن از جمله عدن را با موشک و پهپاد هدف گرفتند تا مشروعیت دولت را تضعیف کنند و ضدحملات آن را مختل سازند؛ یک موشک زمینبههوای حوثی به یک جنگندهٔ سعودی اصابت کرد اما ظاهراً آن را منهدم نکرد. ISW همچنین گزارش داد پارلمان عراق چهرههایی از شبهنظامیان وابسته به رژیم تهران را برای سه وزارتخانه و یک معاونت نخستوزیری تأیید کرد — ISW.
@TheStudyofWar — ۲۴ مهر، ۰۴:۰۴
NEW: The Houthis attacked Yemeni government-controlled cities with missiles and drones, likely to weaken the Yemeni government’s legitimacy and possibly to disrupt government counteroffensives. The Houthis’ strikes in Aden likely sought to generate an informational effect and undermine Yemen’s already weak, fractured government.
ترجمه/خلاصه: حوثیها با حملهٔ موشکی و پهپادی به شهرهای تحت کنترل دولت یمن، بهویژه عدن، در پی تضعیف مشروعیت دولت و اخلال در ضدحملات آناند.
پیامد انسانی این حملات روشنتر شده است: شمار کشتههای حملهٔ حوثیها به کاخ ریاستجمهوری عدن به پنج نفر رسید و ۱۶ نفر زخمی شدند — The National، ANI (از طریق Shanghai Sun). به گزارش نشنال، این نخستین بار از ازسرگیری جنگ در ماه گذشته—پس از چهار سال آرامش نسبی—بود که حوثیها کاخ معاشیق، مقر دولت بهرسمیتشناختهٔ یمن، را هدف گرفتند؛ با این حال النعمان، از مقامهای دولت یمن، اعلام کرد دولت با وجود فشارهای امنیتی در عدن میماند و این «حملهٔ تروریستی» آن را از انجام وظایف قانونیاش باز نمیدارد — The National. ائتلاف به رهبری عربستان نیز جزئیات تلاش حوثیها برای حمله به دهها تأسیسات سعودی را منتشر کرد — Reuters—و روز جمعه از رهگیری و انهدام یک موشک بالستیک به سوی بندر ینبع در کرانهٔ دریای سرخ، دو موشک کروز بر فراز دریای سرخ و سه پهپاد بر فراز جنوب عربستان و منطقهٔ ریاض خبر داد — ایران اینترنشنال در X. به ارزیابی ISW، گسترهٔ جغرافیایی این اهداف—از الخرج و خمیس مشیط تا ریاض و مدینه—نشان میدهد حوثیها میکوشند با تحمیل هزینهٔ اقتصادی و سیاسی، عربستان را به تسلیم وادارند؛ هرچند حوثیها حمله به مدینه در ۲۳ مهر را تکذیب کردند — ISW در X. بریجت تومی و بهنام بنطالبلو از FDD نوشتند ترامپ باید حمایت آمریکا از عربستان و نیروهای دولت یمن را در برابر پیشروی حوثیها افزایش دهد و رژیم تهران را برای این آشوب مجازات کند — FDD.
در زمین، به گفتهٔ منابع نظامی محلی، نیروهای دولت یمن شب گذشته حملهٔ حوثیها به کوه هان در غرب تعز را با تلفات سنگین برای مهاجمان دفع کردند — Osint613 در X.
در سطح دیپلماتیک، شورای امنیت سازمان ملل حملات فزایندهٔ حوثیها به عربستان را محکوم کرد، ریاض این حملات را «جنایت جنگی» خواند و آمریکا دربارهٔ امنیت فرودگاههای سعودی هشدار داد — الجزیره. یک دیپلمات سعودی گفت رژیم تهران حوثیها را به تشدید حملات علیه پادشاهی تشویق میکند؛ ایرانوایر نیز از اتهام رسمی عربستان به تهران بهعنوان محرک تشدید حملات خبر داد — IranWire، PBS. اما تیم لندرکینگ، فرستادهٔ پیشین آمریکا در امور یمن، تصویر پیچیدهتری میدهد: به گفتهٔ او حوثیها «دیگر واقعاً به ایرانیها نیازی ندارند» و به «خطری آشکار و کاملاً حاضر» در صحنهٔ جهانی بدل شدهاند. ترامپ در پاسخ به اینکه آیا آمریکا از عربستان دفاع میکند، تنها گفت: «بهزودی خواهید فهمید» — Fox News.
🔎 متن کامل گزارش زندهٔ الجزیره و گزارشهای نشنال و ایرانوایر در دسترس ما نبود؛ این بندها بر پایهٔ تیتر منتشرشده است. به نقل رسانههای داخلی از والاستریت ژورنال گزارش شده است که خسارت بیمهای هواپیماهای آسیبدیده در فرودگاه ریاض به ۳۷۵ میلیون دلار رسیده، و بیستون نتوانسته آن را مستقلاً تأیید کند؛ این رقم را در خود والاستریت ژورنال نیافتیم.
دیپلماسی: لاوروف در راه تهران، پزشکیان در ایروان، اسرائیل در آستانهٔ انتخابات
به نقل رسانههای داخلی از وزارت خارجهٔ روسیه، سرگئی لاوروف روز ۲۷ مهر (۱۹ اکتبر) برای سفری کاری به تهران میرود و با عباس عراقچی دیدار میکند؛ لاوروف همزمان هشدار داد «هیچ کشوری از خطر انقلابهای رنگی مصون نیست»—پژواک آشنای هراس مسکو و تهران از خیزش مردم ایران. مسعود پزشکیان نیز در حاشیهٔ نشست تنوع زیستی COP17 در ایروان با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، و نخستوزیر گرجستان دیدار کرد. عراقچی در پاسخ به پرسشی دربارهٔ حضور آمریکا و پروژهٔ کریدور TRIPP (مسیر ترانزیتی ترامپ از خاک ارمنستان) به رسانههای حکومتی گفت تهران دربارهٔ «هرگونه حضور آمریکا در منطقهٔ پیرامونی» حساس است، اما «میداند» ارمنستان اقدامی علیه امنیت ایران نخواهد کرد.
سفر لاوروف اکنون در رسانههای غربی نیز گزارش شده است — CoinGape (از طریق Yahoo). پزشکیان در ایروان، در دیدار با نخستوزیر گرجستان، مدعی شد جنگهای خاورمیانه «اکوساید» (نابودی محیط زیست) به بار آوردهاند — Gulf News. به نقل رسانههای داخلی گزارش شده است که او همچنین از تدوین سند راهبردی ایران و ارمنستان و مسیرهای ترانزیتی برای اتصال اروپا به خلیج فارس سخن گفت، و بیستون نتوانسته این بخش را مستقلاً تأیید کند؛ سخنی از رئیس دولتی که خود با تهدید بستن هرمز و حملات نیابتی، منطقه را به آتش کشیده است. به گزارش رسانههای داخلی، سفیر رژیم در مسکو نیز هشدار داد «زور و اولتیماتوم» آمریکا تنها منطقه را پیچیدهتر میکند، و فرستادهٔ چین در سازمان ملل گفت جنگ آمریکا و ایران «هرگز نباید رخ میداد» و خواستار ازسرگیری مذاکرات شد.
🔎 اظهارات عراقچی دربارهٔ TRIPP، سفیر رژیم در مسکو و فرستادهٔ چین تاکنون تنها از طریق رسانههای حکومتی و کانالهای خبری فارسیزبان به ما رسیده است.
قطر نیز در کانون تنشی تازه است. به گزارش رسانههای داخلی، وزارت خارجهٔ قطر اعلام کرد از پایگاه آمریکایی العدید در حملات به ایران استفاده نشده و حملات رژیم به قطر را نتیجهٔ «خطاهای محاسباتی تهران» خواند؛ دوحه همچنین گفت هر توافقی با رژیم باید نگرانیهای امنیتی همهٔ طرفها را در بر بگیرد. همزمان، تهران توضیحات قطر دربارهٔ سرنوشت خلبانان مفقود ایرانی را «قانعکننده» ندانست و دومین تیم کارشناسی را فرستاد. این مناقشه به مارس گذشته (اسفند–فروردین) بازمیگردد: به گزارش ۲۵ مرداد (۱۶ اوت) رویترز، تهران مدعی است نیروهای قطری خلبانانی را پس از نقض حریم هوایی قطر به اسارت گرفتهاند، اما دوحه نگهداری هر خلبان ایرانی را رد کرده و میگوید تیمهای جستوجو و نجاتش تنها بقایای یک خلبان را یافتهاند — The Star/Reuters.
🔎 خبرهای امروز دربارهٔ قطر از رسانههای داخلی ایران نقل شده و هنوز در بیانیهٔ رسمی منتشرشدهٔ وزارت خارجهٔ قطر یا رسانههای غربی دیده نشده است؛ پیشینهٔ ماجرای خلبانان از گزارش مرداد رویترز است.
در اسرائیل، دنی دانون، سفیر این کشور در سازمان ملل، هشدار داد رژیم تهران، حزبالله و دیگر گروههای منطقهای در پی اخلال در انتخابات اسرائیلاند—از «رزمایش موشکی بالستیک» تا حملات سایبری و کارزارهای اطلاعات نادرست—و هر حملهای با «پیامدهای ویرانگر» روبهرو خواهد شد. در همین فضای انتخاباتی، ترامپ در مصاحبه با نیوزمکس از حمایت صریح از نتانیاهو خودداری کرد: «در دنیای سیاست به هیچکس اعتماد ندارم»؛ هرچند همکاری نظامی دو کشور را «بسیار موفق» خواند. این دومین بار در این ماه است که او از تأیید نتانیاهو طفره میرود؛ پیشتر به مجلهٔ تایم گفته بود دربارهٔ گادی آیزنکوت، رقیب اصلی نتانیاهو، «چیز بدی نمیشنود» — جروزالم پست، جروزالم پست.
نتانیاهو: «بیرغبت» به جنگی تازه
مهمترین نشانهٔ روز از اورشلیم این است که خود نتانیاهو برای دور تازهٔ جنگ با رژیم شتابی ندارد. به گزارش جروزالم پست به نقل از منابع آگاه، نتانیاهو در گفتوگوهای خصوصی دو ملاحظهٔ اصلی را علیه آغاز کارزار در این مرحله مطرح کرده است: دشواری تعویق انتخابات و هزینهٔ احتمالی تلافی رژیم بر جبههٔ داخلی اسرائیل — جروزالم پست. واینت نیز به نقل از گفتوگو با مقامهای دفاعی اسرائیل نوشت نتانیاهو «به آغاز تهاجمی تازه علیه ایران بیرغبت است» و مقامها برای یافتن هدف راهبردی روشنی که هزینههای جنگی دیگر را توجیه کند و در چنین بازهٔ کوتاهی نتیجهای معنادار به بار آورد، درماندهاند — Ynetnews.
🔎 این دو گزارش با ارزیابی سیانبیسی دربارهٔ «بسیار بعید» بودن حملات بزرگ پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا همخوان است و تهدید ترامپ به کوه کلنگ را بیشتر در قالب فشار سیاسی قرار میدهد تا عملیاتی قریبالوقوع. متن کامل هر دو گزارش در دسترس ما نبود و نقلقولها از بازنشر هلی دغرس (مؤسسهٔ واشنگتن) در X است.
واشنگتن: جنگ روی برگهٔ رأی
کمتر از سه هفته مانده به انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر، جنگ با رژیم و تورم به محور اصلی رقابتها بدل شده است. به گزارش ریسپانسیبل استیتکرفت، نظرسنجیهای تازه نشان میدهد نگرانی رأیدهندگان آمریکایی از جنگ با رژیم ایران اکنون از مهاجرت و جرموجنایت هم بیشتر است — Responsible Statecraft. به گزارش اسپکتروم نیوز، شاخص قیمت تولیدکننده در سپتامبر ۶٫۳ درصد نسبت به سال پیش بالا رفت و تورم مصرفکننده به ۳٫۷ درصد رسید؛ میانگین ملی بنزین بنا بر AAA به ۴٫۳۳ دلار رسیده که ۱٫۳۵ دلار بیشتر از آغاز جنگ است. نظرسنجی AP-NORC تنها ۲۵ درصد را راضی از عملکرد اقتصادی ترامپ نشان میدهد. شکاف به صفوف جمهوریخواهان هم رسیده: مایک راجرز، نامزد سنای میشیگان، در آگهی تبلیغاتیاش میگوید «جنگ با ایران باید تمام شود، و سریع تمام شود»؛ در مقابل، مایک کالینز میگوید «ما در ایران هستیم تا مطمئن شویم به بمب هستهای نمیرسند» — اسپکتروم نیوز. یک نمایندهٔ جمهوریخواه حتی گفت «در حال حاضر جنگی در کار نیست» — هافینگتون پست.
دو خبر دیگر نشان میدهد فشار قیمت سوخت تا کجا بر تصمیمگیری کاخ سفید سنگینی میکند. فایننشال تایمز گزارش داد ترامپ تسهیل محدودیتها بر «ناوگان سایه»ی نفتکشهای روسیه و ایران را بررسی میکند — فایننشال تایمز؛ و رئیس کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) گفت تحقیقات دربارهٔ معاملات مشکوک پیرامون اعلام عقبنشینی ترامپ از جنگ با رژیم همچنان ادامه دارد — فاکس بیزینس.
مدیائیت نیز مدعی شد گزارش تحقیقات رسمی دربارهٔ حمله به مدرسه در جریان جنگ تا پس از انتخابات میاندورهای منتشر نخواهد شد — Mediaite.
🔎 متن کامل گزارش فایننشال تایمز در دسترس ما نبود و جزئیات آن (اینکه تسهیل شامل نفت ایران هم میشود یا تنها روسیه) هنوز روشن نیست. این گزارش با سیاست اعلامشدهٔ محاصرهٔ اقتصادی و تحریمهای هفتهٔ گذشته علیه ۱۷ نفتکش ناوگان سایهٔ رژیم در تعارض است و باید با احتیاط خوانده شود. ادعای مدیائیت دربارهٔ گزارش حمله به مدرسه نیز تنها از تیتر یک رسانه نقل شده و تأیید مستقلی ندارد.
در کنگره، کلادیا تنی (جمهوریخواه) و یاسمین انصاری (دموکرات) روز ۲۳ مهر نسخهٔ اصلاحشدهٔ طرح دوحزبی IRAN Act («دسترسی و اتصال اینترنتی برای ایران») را در مجلس نمایندگان معرفی کردند: تقویت ارتباطات امن در برابر سانسور، نظارت و قطع اینترنت رژیم، بررسی VPN، شبکههای همتابههمتا و اتصال مستقیم ماهواره به تلفن همراه، و حمایت از امنیت دیجیتال روزنامهنگاران و فعالان. طرح هنوز تصویب نشده و بودجهای ندارد — فیلتربان در X.
جنگ ایران در مناظرههای تلویزیونی سنا در آلاسکا و مِین نیز به یکی از محورهای اصلی رقابت تبدیل شد — CNN (از طریق Yahoo). جنگ اکنون در کارزارهای محلی هم حاضر است. در آلاسکا، به گزارش آسوشیتدپرس، سالیوان و رقیب دموکراتش مری پلتولا در مناظرهای پرتنش بر سر ایران و گرانی با هم درگیر شدند — AP؛ پیشتر ترامپ و سناتور دن سالیوان در یک گردهمایی گفته بودند جنگ «به هزینهاش برای آمریکاییها میارزد» و نیک بگیچ، نمایندهٔ جمهوریخواه، در مناظره از آن دفاع کرد — Alaska Beacon، Anchorage Daily News. در میشیگان، رأیدهندگانی که به گردهمایی جیدی ونس در مونرو آمدند، قیمت بنزین، جنگ ایران و انتخابات را دغدغهٔ اصلی خود خواندند — WTVG. دموکراتها نیز به گزارش آنکوریج دیلی نیوز امیدوارند با نامزدهای کهنهسرباز از خشم عمومی نسبت به جنگ بهره ببرند — Anchorage Daily News.
تروریسم رژیم در اروپا: «اروپا در تیررس ایران است»
یوهان وادفول، وزیر خارجهٔ آلمان، روز جمعه گفت اروپا در تیررس رژیم ایران است و برلین فعالیتهای خصمانهٔ رژیم را تحمل نخواهد کرد — ایران اینترنشنال در X. این هشدار در پایان هفتهای میآید که دو دادگاه در آلمان و بریتانیا ابعاد شبکهٔ تروریستی رژیم در خاک اروپا را نشان دادند.
دادگاه وولیچ لندن یوهانس ناتلند، نوجوان ۱۹ سالهٔ نروژی را که در اسفند ۱۴۰۳ با دو قبضه سلاح گرم و مهمات در هتلی در هادرزفیلد بازداشت شده بود، به ۲۰ سال حبس محکوم کرد؛ به گفتهٔ دادستانی، او را شبکهٔ فاکستروت—باند جنایی سوئدی که در خدمت رژیم تهران است و از سوی بریتانیا و آمریکا تحریم شده—برای قتل در بریتانیا اجیر کرده بود — Asharq Al-Awsat، AP.
دادگاهی در هامبورگ آلمان روز پنجشنبه دو مرد را به جرم طراحی حمله به چهرههای برجستهٔ یهودی و حامی اسرائیل در حین جاسوسی برای اطلاعات رژیم به زندان محکوم کرد. علی س.، تبعهٔ دانمارک، به هشت سال و نیم حبس محکوم شد؛ اهداف او از جمله فولکر بک، رئیس انجمن آلمان–اسرائیل، و یوزف شوستر، رئیس شورای مرکزی یهودیان آلمان بودند. همدست افغان او، تواب م.، که پذیرفته بود فرد دیگری را برای حمله به بک جذب و مسلح کند، چهار سال و نیم حبس گرفت. به گفتهٔ دادستانی آلمان، علی س. از اوایل ۲۰۲۵ از نیروی قدس سپاه دستور میگرفت — Yeshiva World News.
همزمان در دادگاه وولیچ لندن، مصطفی سپهوند، متهم توطئهٔ حمله به روزنامهنگاران ایران اینترنشنال (با اهداف ادعایی مجتبی پورمحسن و کامبیز حسینی)، شهادت داد مردی که او را افسر سپاه ساکن ولورهمپتون معرفی کرد تهدید به قتل او و مادرش کرده بود؛ دادستانی این روایت را رد میکند و میگوید او در ازای وعدهٔ ۱۵۰ هزار پوند دست به شناسایی زده است — Iran International. دو پرونده در دو کشور، یک الگو: سپاه از جنایتکاران و واسطههای غیرایرانی برای ترور منتقدان و یهودیان در خاک اروپا استفاده میکند.
درون نظام: زندان برای سازندگان «وتواپ»، شورش بلوچستان و «تابآوری» دروغین
دستگاه قضایی رژیم صادق دهقانی و مجید قرقانی، سازندگان «وتواپ»—اپلیکیشنی برای همهپرسی و انتخابات آزاد—را به دو سال حبس قطعی و یک سال حبس تعلیقی محکوم کرد و پروندهشان به اجرای احکام یزد رفته است. به گفتهٔ آنها، دادگاه تجدیدنظر رأی نهایی را در سامانهٔ ثنا ابلاغ نکرده و سپس درخواست اعادهٔ دادرسی به دلیل نبود همان رأی «ناقص» تشخیص داده شده است؛ چرخهای که راه اعتراض را هم میبندد — فیلتربان در X. حکومتی که ساختن ابزاری برای رأی دادن را «براندازی نرم» میخواند، بیش از هر چیز از صندوق رأی آزاد میترسد.
چهرهٔ روزمرهٔ سرکوب نیز همچنان عریان است. شعبهٔ ۱۱۹ دادگاه کیفری دو قم زنی را بهدلیل بوسیدن و در آغوش گرفتن مردی در کافیشاپ به ۵۰ ضربه شلاق تعزیری محکوم کرد؛ حکم در پی شکایت همسر او و با استناد به فیلم این دیدار صادر شده و زن اتهام را رد کرده است. نهادهای حقوق بشری شلاق را مصداق شکنجه و مجازات تحقیرآمیز میدانند — Iran International. دویچهوله نیز از بحثی گزارش داد که قتل وحشیانهٔ یک زن جوان ایرانی به دست مردان خانوادهاش دربارهٔ «قتلهای ناموسی» برانگیخته است — DW.
صدای آمریکا بر پایهٔ اخبار رسیده گزارش داد قوهٔ قضاییهٔ رژیم حسابهای بانکی یک مخالف سیاسی و جانباز جنگ ایران و عراق را مسدود کرده است — صدای آمریکا. در جنوبشرق، جروزالم پست (بازنشر در یاهو نیوز) از گسترش شورش در سیستانوبلوچستان خبر داد؛ منطقهای که در روزهای اخیر صحنهٔ درگیریهای پیاپی با نیروهای سپاه بوده است — Jerusalem Post (از طریق Yahoo).
⚠️ گزارشی از شنیده شدن صدای تیراندازی یا شلیک پدافند در جنوب نارمک (شرق تهران) در شامگاه پنجشنبه ثبت شده است — FromIran. این گزارش از سوی شهروندان ارسال شده و هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است.
در غرب کشور نیز جبههای تازه گشوده شده است. یک منبع در حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) به دویچهوله فارسی گفت از شامگاه پنجشنبه درگیریهای سنگینی میان نیروهای این حزب و سپاه در ارتفاعات شاهو جریان دارد؛ به گفتهٔ او، پس از عقبرانده شدن نیروهای سپاه در نبرد زمینی، سپاه به توپباران شدید و حملات پهپادی روی آورد و «یگانهای هوایی پژاک» با پهپادهای تهاجمی پاسخ دادند. یک منبع محلی ساعتها صدای تیراندازی، توپخانه و پرواز پهپاد را تأیید کرد و شبکهٔ حقوق بشر کردستان از استقرار ادوات سنگین در اطراف روستای دلهمرز (سروآباد) و ممنوعیت تردد به دامنهٔ شاهو خبر داد — دویچهوله فارسی در تلگرام.
⚠️ روایت نبرد و «عقبرانده شدن سپاه» از سوی یک طرف درگیر (پژاک) است و از منبع مستقل تأیید نشده؛ تنها وقوع درگیری از سوی منبع محلی دویچهوله تأیید شده است.
در ساری، به گزارش ایرانوایر، یک روحانی و امام جماعت حامی بسیج در خانهاش به قتل رسید — IranWire؛ در ماههای اخیر چند روحانی وابسته به حکومت در نقاط مختلف کشور هدف قرار گرفتهاند. در رشت، ویدیوهای منتشرشده نشان میدهد در ادامهٔ تجمعات شبانهٔ حکومتی نیروهای موسوم به «جانفدا»، شماری از آنان با شهروندانی که به مزاحمت این تجمعات معترض بودند درگیر شدند — ایران اینترنشنال در تلگرام. در درون حاکمیت نیز شکاف بر سر FATF ادامه دارد: محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس رژیم، اصلاحیهٔ آییننامهٔ مقابله با تأمین مالی تروریسم (CFT) را «غیرقانونی» خواند و گفت دولت از اختیارات خود فراتر رفته است — نشانهٔ تازهای از شکاف میان مجلس و دولت پزشکیان در اوج فشار مالی واشنگتن — Iran International.
🔎 متن کامل گزارش ایرانوایر دربارهٔ قتل ساری در دسترس ما نبود؛ هویت قربانی و انگیزهٔ قتل هنوز روشن نیست.
بلومبرگ نیز گزارش داد رژیم در جنوبشرق با موج فزایندهٔ حملات شبهنظامیان جداییطلب روبهروست؛ چالشی که همزمان با آمادهباش در برابر تهدید حملات تازهٔ آمریکا، بار امنیتی نظام را سنگینتر میکند — Bloomberg. در همان حال، به گزارش ایران اینترنشنال، مقامهای رژیم از «تابآوری اقتصادی» سخن میگویند در حالی که خانوارها از تأمین نیازهای اولیه درماندهاند — Iran International.
شاهزاده رضا پهلوی و اپوزیسیون
شهبانو فرح پهلوی در پیامی از ایرانیانی که زادروز او را با شادباش و مراسم در کشورهای مختلف گرامی داشتند قدردانی کرد و نوشت: «امید من آنست که پیروزی نهایی نور بر تاریکی، نوید بخش پایان نزدیک سالهای طولانی افول ایران، و بازگشت آن به دوران سازندگی، پیشرفت و سربلندی باشد» — کانال رسمی شهبانو فرح پهلوی در تلگرام.
مهمترین خبر روز در جبههٔ اپوزیسیون، تحول نهادی پروژهٔ شکوفایی ایران (IPP) است. دفتر شاهزاده رضا پهلوی اعلام کرد این پروژه که به ابتکار ایشان راهاندازی شده، با گسترش دامنهاش از NUFDI منتقل شده و از این پس در نهادی تازه به مأموریت خود—گردآوردن متخصصان ایرانی برای تدوین برنامههای عملی بازسازی حکمرانی، اقتصاد، جامعه و زیرساختها—ادامه میدهد. وبسایت تازهٔ پروژه بهزودی راهاندازی میشود و همهٔ کمکهای مالی از این پس تنها از مجاری رسمی اعلامشده در آن پذیرفته خواهد شد.
@PahlaviComms — ۲۴ مهر، ۱۲:۵۱
«پروژه شکوفایی ایران» که به ابتکار شاهزاده رضا پهلوی راهاندازی شده است، فصل تازهای از فعالیتهای خود را در زمینه آمادگی برای دوران گذار و بازسازی ملی ایران آغاز میکند. اکنون، با گسترش دامنه و فراگیرتر شدن این پروژه، فرایند انتقال آن از «نوفدی» تکمیل شده است و پروژه شکوفایی ایران از این پس در نهادی جدید به ماموریت خود ادامه میدهد… پژوهشها و برنامههای آموزش عمومی این پروژه همواره به پایهگذاری آیندهای آزاد، سکولار، دموکراتیک و شکوفا برای مردم ایران اختصاص داشتهاند و خواهند داشت.
دفتر شاهزاده همزمان مقالهای از آلن بستاکیان، از مشاوران پروژه و متخصص مدیریت بحران، را معرفی کرد که با اشاره به تجربهٔ بازسازی آلمان، اوکراین و رواندا، راهکارهایی برای نقش ایرانیان خارج از کشور در کاهش ریسکهای دوران گذار—از تعامل با سیاستگذاران تا سرمایهگذاران خارجی—پیش میکشد — وبسایت ایران را پس میگیریم (بخش «بیستون»).
🔎 نکتهٔ عملی برای حامیان: بر پایهٔ این اطلاعیه، کمک مالی به IPP از هر مجرای دیگری جز وبسایت رسمی تازه—که هنوز راهاندازی نشده—پذیرفته نیست؛ مراقب درخواستهای جعلی کمک مالی به نام این پروژه باشید. نسخهٔ انگلیسی اطلاعیه نیز PahlaviComms در X منتشر شده است.
گزارشهای منتشرشده در رسانههای فارسیزبان حاکی است رژیم در مدارس نیروهایی را برای مقابله با گرایش رو به رشد دانشآموزان به شاهزاده رضا پهلوی به کار گرفته است؛ نشانهای از نگرانی نظام از نسلی که با نام پهلوی به خیابان آمده است.
ویدیویی که روز جمعه به ایران اینترنشنال رسید، دلیل این نگرانی را نشان میدهد: دختران دانشآموز در مدرسهای در کرمانشاه سرود «نام جاوید وطن» را همخوانی میکنند و شعار «جاوید شاه، پاینده ایران» سر میدهند — ایران اینترنشنال در تلگرام.
و نُه ماه پس از کشتار دیماه، مادران داغدار در سراسر ایران کارزاری به راه انداختهاند تا کودکانی که به دست رژیم کشته شدند فراموش نشوند. مادر امیرسالار بهمنینژاد—نوجوان ۱۶ سالهای که ۱۹ دی در اصفهان با گلولهٔ نیروهای امنیتی کشته شد و هنگام خروج از خانه گفته بود «زود برمیگردم»—بر سر مزار او از یادگاریهایی میگوید که از روز تولدش نگه داشته بود، و از شناسنامهای که بعدها برای ثبت مرگش سوراخ شد — PahlaviComms در X.
🔎 گزارش بهکارگیری نیرو در مدارس تنها در کانالهای خبری فارسیزبان منتشر شده و جزئیات آن (شمار مدارس، نهاد مجری) هنوز از منبع مستقل تأیید نشده است. زمان و مکان دقیق ضبط ویدیوی کرمانشاه نیز بهطور مستقل راستیآزمایی نشده است.
دربارهٔ این گزارش
این گزارش جامع روزانه یک کار گردآوری و تألیف تحریریه است: در طول روز ۲۴ مهر ۱۴۰۵، رویدادها در ۱۲ نوبت بهروزرسانی (۳ بازنویسی کامل و ۹ افزودن) تجمیع شد. هر مدعا به منبع اصلی خود ارجاع دارد و هرجا روایتی صرفاً از منابع حکومتی یا تکمنبعی آمده، با نشانهٔ ⚠️ مشخص شده است.